Current Affairs 05 April 2026 Telugu | BIRAC-BioNEST, Earthquake Lights, రాజా రవి వర్మ రికార్డు — APPSC TGPSC Exams

Current Affairs 05 April 2026 Telugu లో నేటి ముఖ్యమైన వార్తలు: రాజా రవి వర్మ “యశోద-కృష్ణ” చిత్రం ₹167 కోట్లకు రికార్డు విక్రయం; NSIL-Dhruva Space సోలార్ ప్యానెల్ MoU; AP ఖరీఫ్ వరి సేకరణ 23 లక్షల MT లక్ష్యం — APPSC, TGPSC, Railway, SSC, Banking పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యమైన current affairs 05 April 2026 telugu లో చదవండి.

Current Affairs 05 April 2026 Telugu banner featuring Indian Parliament with glowing scroll, INS Taragiri naval ship, Yashoda and Krishna painting, and NSIL Dhruva Space satellites with Indian flag background
Current Affairs 05 April 2026 Telugu | ISRO MITRA, INS Aridaman, Payal Nag, BIRAC-BioNEST, Newcastle Disease APPSC TGPSC UPSC
📅 ప్రచురణ తేదీ: 05 ఏప్రిల్ 2026  |  వార్తల తేదీ: 04 ఏప్రిల్ 2026

🏛️ జాతీయ వ్యవహారాలు — Current Affairs 05 April 2026 Telugu

1 Karmayogi Sadhana Saptah 2026 ప్రారంభం — PM మోదీ వర్చువల్ ప్రారంభం; Mission Karmayogi 5వ వార్షికోత్సవం; 60 లక్షల+ సివిల్ సర్వెంట్లకు శిక్షణ

ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఏప్రిల్ 2, 2026Karmayogi Sadhana Saptah 2026ను వర్చువల్‌గా ప్రారంభించారు — Dr. Ambedkar International Centre (DAIC), నూతన ఢిల్లీలో. నిర్వహణ సంస్థ: Capacity Building Commission (CBC); తేదీలు: ఏప్రిల్ 2–8, 2026. Mission Karmayogi (National Programme for Civil Services Capacity Building — NPCSCB) 5వ వార్షికోత్సవంగా ఈ వారం నిర్వహించారు. Mission Karmayogi ప్రారంభం: సెప్టెంబర్ 2020; లక్ష్యం: Rule-Based to Role-Based సివిల్ సర్వీసు మార్పు. iGOT Karmayogi Platform — Digital Learning Platform; ప్రస్తుత users: 60 లక్షల+. Sadhana అంటే: Strengthening Adaptive Development and Humane Aptitude for National Advancement. ఈ సంవత్సరం థీమ్: “Sashakt Karamchari, Sashakt Bharat”. CBC (Capacity Building Commission) స్థాపన: 2021; DoPT (Department of Personnel and Training) కింద. భారత్ సివిల్ సర్వీసు సంస్కరణలలో ఇది నిరంతర అభ్యాస విప్లవంగా పేర్కొంటున్నారు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • సంఘటన: Karmayogi Sadhana Saptah 2026 — April 2–8; PM మోదీ వర్చువల్ ప్రారంభం
  • నిర్వహణ: Capacity Building Commission (CBC)
  • Mission Karmayogi ప్రారంభం: September 2020
  • పూర్తి రూపం: NPCSCB — National Programme for Civil Services Capacity Building
  • iGOT Platform users: 60 లక్షల+
  • CBC స్థాపన: 2021 — DoPT కింద
  • Sadhana పూర్తి రూపం: Strengthening Adaptive Development and Humane Aptitude for National Advancement
  • మార్పు: Rule-Based → Role-Based Civil Service

2 CAQM అమలు టాస్క్ ఫోర్స్ 128వ సమావేశం — వాయు నాణ్యత నియంత్రణలో కఠిన చర్యలు; NCR పరిశ్రమలు, నిర్మాణ కార్యకలాపాలపై పర్యవేక్షణ

CAQM (Commission for Air Quality Management in National Capital Region and Adjoining Areas) యొక్క Enforcement Task Force (ETF) 128వ సమావేశం ఏప్రిల్ 2026లో నిర్వహించబడింది. సమావేశంలో ముఖ్య నిర్ణయాలు: NCR (National Capital Region)లో పరిశ్రమలు, నిర్మాణ కార్యకలాపాలు, Brick Kilns, Stubble Burning నిషేధ అమలు సమీక్ష; GRAP (Graded Response Action Plan) అమలు స్థితి పరిశీలన. CAQM గురించి: స్థాపన: 2021 — CAQM Act, 2021 ద్వారా; NCR మరియు ఆనుకొని ఉన్న రాష్ట్రాల్లో (Haryana, Punjab, Rajasthan, UP) వాయు నాణ్యత నిర్వహణ; CPCB (Central Pollution Control Board)Supreme Court తో సమాన అధికారాలు (Contempt Powers); రాష్ట్ర PCBలు, NGT తీర్పులపై ఆధిపత్యం. AQI (Air Quality Index) — 0–50 Good; 51–100 Satisfactory; 101–200 Moderate; 201–300 Poor; 301–400 Very Poor; 401–500 Severe. ప్రస్తుత CAQM Chairman: రాజేశ్ వర్మ (Rajesh Verma — IAS). GRAP Stage IV — AQI 450+ అయినప్పుడు స్కూళ్ళు మూత, ట్రక్కుల నిషేధం. ETF సమావేశాలు నెలకు కనీసం ఒకసారి నిర్వహిస్తారు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • సమావేశం: CAQM ETF 128వ — Enforcement Task Force
  • CAQM పూర్తి రూపం: Commission for Air Quality Management in NCR and Adjoining Areas
  • CAQM స్థాపన: 2021 — CAQM Act, 2021
  • GRAP పూర్తి రూపం: Graded Response Action Plan
  • CAQM అధికారాలు: Supreme Court తో సమాన Contempt Powers
  • NCR రాష్ట్రాలు: Delhi, Haryana, Punjab, Rajasthan, UP
  • CPCB పూర్తి రూపం: Central Pollution Control Board
  • AQI Severe: 401–500

3 BIRAC-BioNEST ఇంక్యుబేషన్ సెంటర్ CFTRI లో ప్రారంభం — డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ ఆవిష్కరణ; బయోటెక్నాలజీ స్టార్టప్‌లకు కొత్త ఊపిరి

డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ (Dr. Jitendra Singh) — కేంద్ర సైన్స్ & టెక్నాలజీ మంత్రి — BIRAC-BioNEST ఇంక్యుబేషన్ సెంటర్ను CFTRI (Central Food Technological Research Institute), మైసూర్లో ప్రారంభించారు. BIRAC అంటే: Biotechnology Industry Research Assistance Council; DBT (Department of Biotechnology) కింద పబ్లిక్ సెక్టర్ ఎంటర్‌ప్రైజ్; స్థాపన: 2012. BioNEST అంటే: Bio Incubators Nurturing Entrepreneurship for Scaling Technologies — దేశవ్యాప్తంగా 75+ Bio-Incubators నెట్‌వర్క్. CFTRI అంటే: CSIR (Council of Scientific and Industrial Research) కింద; మైసూర్ (Mysuru) లో; Food Science, Food Technology పరిశోధన. ఈ ఇంక్యుబేషన్ సెంటర్ లక్ష్యాలు: Food-Biotech Startups కి Lab Space, Mentorship, Funding Access; ఆహార సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు, వ్యవసాయ విలువ జోడింపు (Agri Value Addition). Startup India + BIRAC కలయికలో Biotech Startups India లో 2025 నాటికి 5,000+ నమోదయ్యాయి. DBT అంటే: Department of Biotechnology — Ministry of Science & Technology కింద.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • ప్రారంభం: BIRAC-BioNEST Incubation Centre — CFTRI, Mysuru — Dr. Jitendra Singh
  • BIRAC పూర్తి రూపం: Biotechnology Industry Research Assistance Council
  • BIRAC స్థాపన: 2012 — DBT కింద
  • BioNEST పూర్తి రూపం: Bio Incubators Nurturing Entrepreneurship for Scaling Technologies
  • CFTRI పూర్తి రూపం: Central Food Technological Research Institute — CSIR కింద, Mysuru
  • DBT పూర్తి రూపం: Department of Biotechnology — Ministry of Science & Technology
  • BioNEST నెట్‌వర్క్: 75+ Bio-Incubators దేశవ్యాప్తంగా
  • India Biotech Startups: 5,000+ (2025)

🌏 అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలు — Current Affairs 05 April 2026 Telugu

4 భూకంప దీపాలు (Earthquake Lights — EQL) — టర్కీ భూకంపం నేపధ్యంలో వైజ్ఞానిక పరిశోధనలో కొత్త పురోగతి; USGS గుర్తింపు

టర్కీ (Turkey)లో తాజా భూకంపం తర్వాత ఆకాశంలో కనిపించిన తేజస్సు, వెలిసే కాంతులు (Glowing Lights) విషయంలో Earthquake Lights (EQL) పరిశోధన తాజాగా శాస్త్రీయ దృష్టికోణం పొందింది. EQL — భూకంపానికి ముందు, సమయంలో లేదా తర్వాత ఆకాశంలో కనిపించే అరుదైన వెలుతురు దృగ్విషయాలు; పూర్వం పురాణ కథలుగా పరిగణించారు; ప్రస్తుతం USGS (United States Geological Survey) Co-Seismic Optical Events గా గుర్తించింది. EQL కారణాలు (శాస్త్రీయ సిద్ధాంతాలు): Piezoelectric Effect — రాళ్ళపై ఒత్తిడి వల్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి; Electromagnetic Radiation — Fault Lines నుండి వెలువడే విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు; Radon Gas విడుదల. ప్రపంచ ఉపగ్రహ నెట్‌వర్కులు ఇప్పుడు EQL ల వాస్తవ-కాల నమోదు చేస్తున్నాయి. టర్కీAnatolian Plate, Eurasian Plate, Arabian Plate కలయిక వద్ద ఉంది; అధిక భూకంప ప్రమాదకర ప్రాంతం. 2023 టర్కీ-సిరియా భూకంపం (7.8 Magnitude) — 50,000+ మరణాలు. EQL పరిశోధన Early Warning Systems అభివృద్ధిలో సహాయపడవచ్చు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • దృగ్విషయం: Earthquake Lights (EQL) — Co-Seismic Optical Events
  • గుర్తింపు: USGS (United States Geological Survey)
  • కారణాలు: Piezoelectric Effect + Electromagnetic Radiation + Radon Gas
  • టర్కీ టెక్టోనిక్ ప్లేట్లు: Anatolian + Eurasian + Arabian
  • 2023 టర్కీ భూకంపం: 7.8 Magnitude — 50,000+ మరణాలు
  • ప్రాముఖ్యత: Early Warning Systems పరిశోధన
  • USGS: US Geological Survey — భూకంప పర్యవేక్షణ సంస్థ
  • India భూకంప నిర్వహణ: NDMA — SEISMIC Zones I–V

5 Newcastle Disease వ్యాప్తి యూరప్ 2026 — పౌల్ట్రీ పరిశ్రమకు తీవ్ర ముప్పు; భారత్ జాగ్రత్తలు; OIE నోటిఫికేషన్

Newcastle Disease (ND) — పౌల్ట్రీ పక్షులను (కోళ్ళు, టర్కీ, పావురాలు) ప్రభావితం చేసే అత్యంత ప్రమాదకర వైరల్ వ్యాధి — 2026లో యూరప్‌లో (Europe) వేగంగా వ్యాపిస్తోందని నివేదికలు వెలువడ్డాయి. OIE (World Organisation for Animal Health — WOAH) ఈ వ్యాప్తిని అత్యవసర నోటిఫికేషన్ ద్వారా ప్రపంచ దేశాలకు అప్రమత్తం చేసింది. Newcastle Disease వివరాలు: కారకం: Avian Paramyxovirus-1 (APMV-1); వ్యాప్తి: సోకిన పక్షుల విసర్జనలు, గాలి, దాణా, పరికరాల ద్వారా; లక్షణాలు: శ్వాస సమస్యలు, నాడీ వ్యవస్థ ఆటంకం, అధిక మరణాల రేటు. Zoonotic Potential తక్కువ — మనుషులకు సాధారణంగా వ్యాపించదు; కానీ Poultry Workers లో కంటి ఎర్రదనం (Conjunctivitis) వచ్చే అవకాశం. భారత్ జాగ్రత్తలు: DAHD (Department of Animal Husbandry and Dairying) అన్ని రాష్ట్రాలకు అలెర్ట్; Rapid Response Teams సన్నద్ధం; దిగుమతి చేసుకున్న పౌల్ట్రీ ఉత్పత్తులపై నిఘా. Newcastle Disease — List A వ్యాధి (WOAH) — అంతర్జాతీయ వ్యాపారంపై తీవ్ర ప్రభావం. భారత్ పౌల్ట్రీ పరిశ్రమ: ₹1.5 లక్షల కోట్లు+; 3 కోట్ల+ ఉద్యోగాలు. టీకా: F-Strain, LaSota Vaccine అందుబాటులో ఉంది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • వ్యాధి: Newcastle Disease — Avian Paramyxovirus-1 (APMV-1) — Europe 2026
  • నోటిఫికేషన్: OIE/WOAH — World Organisation for Animal Health
  • ప్రభావిత జీవులు: కోళ్ళు, టర్కీ, పావురాలు (Poultry Birds)
  • భారత్ నోడల్: DAHD — Department of Animal Husbandry and Dairying
  • WOAH జాబితా: List A Disease — అంతర్జాతీయ వ్యాపార ప్రభావం
  • Zoonotic: తక్కువ ప్రమాదం; Poultry Workers లో Conjunctivitis
  • టీకా: F-Strain, LaSota Vaccine
  • India Poultry Industry: ₹1.5 లక్షల కోట్లు+

6 Meta, YouTube సోషల్ మీడియా వ్యసనం కేసుల్లో అమెరికా కోర్టు నిర్ణయాలు — Addictive Design కి బాధ్యత నిర్ధారణ; భారత్ పై Digital నిర్వహణ చర్చ

అమెరికా (USA) లో రెండు కీలక కోర్టు తీర్పులు ఏప్రిల్ 2026లో వెలువడ్డాయి — Meta (Facebook, Instagram) మరియు YouTube వారి Addictive Platform Design వల్ల వినియోగదారులకు (ముఖ్యంగా పిల్లలకు) మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు కలిగించినందుకు బాధ్యత నిర్ధారించాయి; లక్షల డాలర్ల నష్టపరిహారం ఆదేశించాయి. Social Media Addiction: Behavioral Addiction — అనంత స్క్రోలింగ్, నోటిఫికేషన్ ఉచ్చులు (Notification Traps), Algorithm-Driven Engagement అనే సూత్రాల ఆధారంగా design. భారత్ ప్రభావం: IT (Intermediary Guidelines and Digital Media Ethics Code) Rules, 2021 (IT Rules 2021) — OTT, సోషల్ మీడియా నిర్వహణ; Digital India Act (DIA) ముసాయిదా పరిశీలనలో ఉంది — IT Act, 2000 స్థానంలో వస్తుంది. TRAI సోషల్ మీడియా నిర్వహణ చర్చలు జారీ. నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: MeitY (Ministry of Electronics and Information Technology). UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGPs) కింద Tech కంపెనీలకు బాధ్యతలు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • నిర్ణయం: Meta + YouTube — Addictive Design — US Courts — Liability నిర్ధారణ
  • IT Rules 2021: IT (Intermediary Guidelines and Digital Media Ethics Code) Rules, 2021
  • నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: MeitY (Ministry of Electronics and Information Technology)
  • Digital India Act: IT Act, 2000 స్థానంలో వస్తుంది — ముసాయిదా దశలో
  • Social Media Addiction: Behavioral Addiction — Algorithm-Driven Design
  • TRAI పూర్తి రూపం: Telecom Regulatory Authority of India
  • UN ఫ్రేమ్‌వర్క్: UNGPs (UN Guiding Principles on Business and Human Rights)
  • IT Act: 2000 — సైబర్ చట్టాల పునాది

🗺️ అన్ని రాష్ట్రాల వ్యవహారాలు — Current Affairs 05 April 2026 Telugu

7 India MMR తగ్గుదల — 2023లో MMR 88; SDG లక్ష్యం 70 (2030) లో సవాళ్ళు; Lancet అధ్యయనం; అంతర్రాష్ట్ర అసమానతలు

Lancet జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన అధ్యయనం భారత్ Maternal Mortality Ratio (MMR) పురోగతిని మరియు సవాళ్ళను విశ్లేషించింది. MMR నిర్వచనం: 1 లక్ష జీవనం పొందిన పుట్టుకలకు మాతృ మరణాల సంఖ్య. భారత్ MMR: 1990లో 508 నుండి 2023లో ~88 (SRS ప్రకారం) — మహత్తర పురోగతి. SDG లక్ష్యం: MMR 70 కంటే తక్కువ 2030 నాటికి (SDG 3.1). సవాళ్ళు: పురోగతి వేగం తగ్గింది; UN అంచనా (~80) మరియు SRS అంచనా (~88) 116 (లాన్సెట్ అంచనా ప్రకారం) మధ్య Data Gap. అంతర్రాష్ట్ర అసమానతలు: Kerala (20), Tamil Nadu (55) — అత్యల్ప MMR రాష్ట్రాలు; Assam (195), Uttar Pradesh (141) — అధిక MMR రాష్ట్రాలు. భారత్ ప్రపంచ మాతృ మరణాల్లో ~10% వాటా కలిగి ఉంది. ముఖ్య ప్రభుత్వ పథకాలు: Janani Suraksha Yojana (JSY), Janani Shishu Suraksha Karyakram (JSSK), PM Matru Vandana Yojana (PMMVY). SRS (Sample Registration System) — RGI (Registrar General of India) జారీ చేస్తుంది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • MMR పూర్తి రూపం: Maternal Mortality Ratio
  • భారత్ MMR 2023: ~88 (SRS); UN అంచనా ~80; 116 (లాన్సెట్ అంచనా ప్రకారం)
  • 1990 MMR: 508 — 2023: 88 (తగ్గుదల)
  • SDG 3.1 లక్ష్యం: MMR < 70 by 2030
  • అత్యల్ప MMR రాష్ట్రాలు: Kerala (20), Tamil Nadu (55)
  • అధిక MMR రాష్ట్రాలు: Assam (195), UP (141)
  • SRS జారీ: RGI (Registrar General of India)
  • పథకాలు: JSY + JSSK + PMMVY

8 IRDAI — LIC, GIC Re, NIACL ని D-SII గా నిర్ణయం FY2025-26 కోసం; “Too Big To Fail” బీమా సంస్థలకు ప్రత్యేక నిగ్రహం

IRDAI (Insurance Regulatory and Development Authority of India) LIC (Life Insurance Corporation of India), GIC Re (General Insurance Corporation of India) మరియు NIACL (New India Assurance Company Limited) ని FY2025-26 కోసం D-SII (Domestic-Systemically Important Insurers) గా పేర్కొంది. D-SII జాబితా మారలేదు — గత సంవత్సరం వలే అదే సంస్థలు. D-SII అంటే ఏమిటి: పరిమాణం, మార్కెట్ ప్రాముఖ్యత మరియు ఆర్థిక అంతర్సంబంధాల దృష్ట్యా “Too Big To Fail” గా పరిగణించే బీమా సంస్థలు. D-SII హోదా వల్ల: అదనపు Capital Requirements; ఎక్కువ Regulatory Scrutiny; Systemic Risk Mitigation Plans. IRDAI స్థాపన: 1999 (IRDA Act, 1999); HQ: హైదరాబాద్ (Hyderabad). IRDAI Chairman: Debasish Panda. LIC స్థాపన: 1956; ప్రపంచంలో అతి పెద్ద బీమా సంస్థల్లో ఒకటి; Ministry of Finance కింద. GIC Re — ఏకైక ప్రభుత్వ రీ-ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ. D-SIBs (Domestic-Systemically Important Banks) మాదిరిగానే RBI ఈ భావన బ్యాంకింగ్‌లో కూడా అమలు చేస్తుంది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • D-SII హోదా: LIC + GIC Re + NIACL — FY2025-26
  • D-SII పూర్తి రూపం: Domestic-Systemically Important Insurers
  • IRDAI స్థాపన: 1999 (IRDA Act, 1999) | HQ: హైదరాబాద్
  • IRDAI Chairman: Debasish Panda
  • D-SII లక్షణం: “Too Big To Fail” — అదనపు Capital + Regulatory Scrutiny
  • LIC స్థాపన: 1956
  • GIC Re: ఏకైక ప్రభుత్వ రీ-ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ
  • సంబంధిత బ్యాంకింగ్ భావన: D-SIBs (RBI జారీ)

9 MP “School Chalen Hum” అభియాన్ 2026 — ముఖ్యమంత్రి మోహన్ యాదవ్ ప్రారంభం; 55 జిల్లాలు, 50,000+ గ్రామాల్లో విద్యా నమోదు ఉత్సవం

మధ్యప్రదేశ్ (Madhya Pradesh) ముఖ్యమంత్రి మోహన్ యాదవ్ “School Chalen Hum” అభియాన్ 2026 ప్రారంభించారు — భోపాల్ (Bhopal)లో. నడిపే కాలం: ఏప్రిల్ 1–4, 2026. లక్ష్యం: సార్వత్రిక పాఠశాల నమోదు (Universal School Enrolment); 55 జిల్లాలు + 50,000+ గ్రామాలు కవర్. ముఖ్య వివరాలు: 5.6 కోట్ల పాఠ్యపుస్తకాలు పంపిణీ; అభియాన్ కింద Pravesh Utsav (ప్రవేశ్ ఉత్సవ్). పురోగతి: నమోదు 19.6% పెరుగుదల; ప్రభుత్వ పాఠశాల్లో 32.4% పెరుగుదల. Sandipani Vidyalayas మరియు PM-SHRI (PM Schools for Rising India) నిర్మాణ మెరుగుదల. ఈ అభియాన్ NEP 2020 (National Education Policy) లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంది. UDISE+ (Unified District Information System for Education Plus) — విద్యా డేటా ట్రాకింగ్ సంస్థ. GER (Gross Enrolment Ratio) పెంపు లక్ష్యం.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • అభియాన్: School Chalen Hum — MP — April 1–4, 2026 — CM మోహన్ యాదవ్
  • కవరేజి: 55 జిల్లాలు + 50,000+ గ్రామాలు
  • పుస్తకాలు: 5.6 కోట్ల పాఠ్యపుస్తకాలు పంపిణీ
  • నమోదు పెరుగుదల: 19.6% మొత్తం; 32.4% ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో
  • PM-SHRI పూర్తి రూపం: PM Schools for Rising India
  • సంబంధిత విధానం: NEP 2020
  • UDISE+ పూర్తి రూపం: Unified District Information System for Education Plus
  • GER పూర్తి రూపం: Gross Enrolment Ratio

🌿 ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవహారాలు — APPSC పరీక్షలకు ప్రత్యేకం

10 AP రబీ వరి సేకరణ 2026 ప్రారంభం — 23 లక్షల MT లక్ష్యం; 1,917 కొనుగోలు కేంద్రాలు; 24 గంటల్లో రైతులకు చెల్లింపు హామీ

ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh) ప్రభుత్వం ఏప్రిల్ 4, 2026 నుండి రబీ సీజన్ (Rabi Season) వరి సేకరణ ప్రారంభించింది — 23 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల (MT) లక్ష్యంతో. సేకరణ మౌలిక వివరాలు: 1,917 వరి సేకరణ కేంద్రాలు (Paddy Procurement Centres) ఏర్పాటు; రైతులకు సేకరణ తర్వాత 24 గంటల్లో చెల్లింపు హామీ; 17,200 లారీలు GPS ట్రాకింగ్ తో రవాణా. రైతులకు MSP (Minimum Support Price) వద్ద సేకరణ — మార్కెట్ ధరల హెచ్చుతగ్గుల నుండి రక్షణ. సేకరించిన ధాన్యాన్ని బియ్యంగా మార్చి PDS (Public Distribution System) ద్వారా పంపిణీ. AP దేశంలో ప్రధాన వరి ఉత్పత్తి రాష్ట్రాల్లో ఒకటి — Krishna, Godavari డెల్టా ప్రాంతాలు అత్యధిక ఉత్పత్తి. ప్రస్తుత AP CM నారా చంద్రబాబు నాయుడు. Civil Supplies Corporation నోడల్ సంస్థ; FCI (Food Corporation of India) కేంద్ర స్థాయిలో సహాయం.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • వరి సేకరణ లక్ష్యం: 23 లక్షల MT — Rabi Season 2026
  • కొనుగోలు కేంద్రాలు: 1,917
  • రైతు చెల్లింపు: 24 గంటల్లో (MSP వద్ద)
  • రవాణా: 17,200 లారీలు + GPS Tracking
  • నోడల్ సంస్థ: Civil Supplies Corporation (AP)
  • FCI పూర్తి రూపం: Food Corporation of India
  • MSP పూర్తి రూపం: Minimum Support Price
  • AP CM: నారా చంద్రబాబు నాయుడు

🏙️ తెలంగాణ వ్యవహారాలు — TGPSC పరీక్షలకు ప్రత్యేకం

11 గురుకుల, కేజీబీవీ హాస్టల్ విద్యార్థులకు 24 వస్తువులతో కిట్లు — తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఆదేశం; SC, ST, BC, Minority విద్యార్థులకు ప్రయోజనం

తెలంగాణ ప్రభుత్వం రాష్ట్రంలోని గురుకుల పాఠశాలలు, KGBV (Kasturba Gandhi Balika Vidyalaya) మరియు ఇతర ప్రభుత్వ హాస్టళ్ళలో నివసిస్తున్న విద్యార్థులకు 24 నిత్యావసర వస్తువులతో కూడిన కిట్లు అందించాలని ఆదేశించింది. కిట్‌లో ఉండే వస్తువులు: యూనిఫాం, బెడ్‌షీట్, దుప్పటి, తువ్వాలు, సబ్బు, పేస్ట్, బ్రష్, కాంబ్, నెయిల్ కట్టర్, శానిటరీ నాప్‌కిన్, నోట్‌బుక్కులు మరియు ఇతర అవసరమైన వస్తువులు — మొత్తం 24 రకాలు. లబ్ధిదారులు: SC, ST, BC మరియు Minority సమాజాల విద్యార్థులు. నిర్వహణ సంస్థలు: TTWREIS (Telangana Tribal Welfare Residential Educational Institutions Society), TSSWREIS (Social Welfare), TBCWREIS (BC Welfare), TGMS (Minority). KGBV — ప్రధానంగా గ్రామీణ బాలికలకు; Grade VI నుండి XII వరకు. ఈ చర్య విద్యా సమానత్వం, Drop-out తగ్గింపు లక్ష్యంగా చేపట్టారు. తెలంగాణ CM: A. రేవంత్ రెడ్డి. Residential Education Modelలో తెలంగాణ దేశానికి ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • నిర్ణయం: తెలంగాణ హాస్టల్ విద్యార్థులకు 24 వస్తువుల కిట్లు
  • లబ్ధిదారులు: SC, ST, BC, Minority — Gurukul, KGBV హాస్టళ్ళు
  • KGBV పూర్తి రూపం: Kasturba Gandhi Balika Vidyalaya
  • TTWREIS పూర్తి రూపం: Telangana Tribal Welfare Residential Educational Institutions Society
  • TSSWREIS: Telangana Social Welfare Residential Educational Institutions Society
  • లక్ష్యం: విద్యా సమానత్వం + School Drop-out తగ్గింపు
  • KGBV Classes: Grade VI–XII — గ్రామీణ బాలికలు
  • TG CM: A. రేవంత్ రెడ్డి

🔬 సైన్స్ & టెక్నాలజీ — కరెంట్ అఫైర్స్ 05 ఏప్రిల్ 2026 తెలుగు

12 ISRO Mission MITRA లడఖ్‌లో నిర్వహణ — అంతరిక్ష వ్యోమగాముల అధ్యయనం కోసం అత్యుత్తమ ప్రదేశం; Gaganyaan కి ముందస్తు శాస్త్రీయ సన్నాహం

ISRO (Indian Space Research Organisation) Mission MITRA (Mission for Integration and Testing of Research Astronauts)ను లడఖ్ (Ladakh)లో నిర్వహించింది. లడఖ్‌ను ఎందుకు ఎంచుకున్నారు: అధిక ఎత్తు (High Altitude), తక్కువ ఆక్సిజన్ స్థాయులు, విపరీత వాతావరణ పరిస్థితులు — అంతరిక్ష వాతావరణాన్ని పోలి ఉంటాయి; Pangong Tso సరస్సు ప్రాంతంలో శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు. Mission MITRA లక్ష్యాలు: వ్యోమగాముల శారీరక, మానసిక స్థితిస్థాపకత అధ్యయనం (Physiological and Psychological Resilience); Crew Coordination, Decision Making పరీక్ష; Extreme Environment లో Human Performance Evaluation. Gaganyaan Missionతో సంబంధం: ISRO Gaganyaan కోసం 4 వ్యోమగాముల శిక్షణ పూర్తి; Mission MITRA ఆ శిక్షణలో కీలక భాగం. Gaganyaan భారత మొదటి మానవ సహిత అంతరిక్ష యాత్ర — 2025–2026 లక్ష్యం. ISRO HQ: Bengaluru (బెంగళూరు); Chairman: V. నారాయణన్. భారత్ Astronaut Training Centre: IAF (Indian Air Force) సహకారంతో రష్యన్ Gagarin Cosmonaut Training Centre లో కూడా శిక్షణ.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • Mission: MITRA — Mission for Integration and Testing of Research Astronauts
  • స్థలం: Ladakh (లడఖ్) — అధిక ఎత్తు, విపరీత వాతావరణం
  • లక్ష్యం: వ్యోమగాముల శారీరక, మానసిక స్థితిస్థాపకత అధ్యయనం
  • సంబంధం: Gaganyaan Mission — భారత మొదటి మానవ సహిత అంతరిక్ష యాత్ర
  • Gaganyaan వ్యోమగాములు: 4 మంది శిక్షణ పూర్తి
  • ISRO Chairman: V. నారాయణన్
  • ISRO HQ: Bengaluru
  • MITRA పూర్తి రూపం: Mission for Integration and Testing of Research Astronauts

13 NSIL-Dhruva Space సోలార్ ప్యానెల్ MoU — ఉపగ్రహ సోలార్ ప్యానెల్ తయారీలో భారత్ స్వావలంబన; Solis+ స్పేస్-గ్రేడ్ సాంకేతికత

NSIL (NewSpace India Limited) — ISRO వాణిజ్య విభాగం — మరియు Dhruva Space Private Limited — హైదరాబాద్ ఆధారిత న్యూస్పేస్ స్టార్టప్ — మధ్య మార్చి 26, 2026MoU సంతకమైంది; ఏప్రిల్ 2026లో అధికారిక ప్రకటన జరిగింది. ఒప్పందం విషయం: ఉపగ్రహాల కోసం సోలార్ ప్యానెల్ల రూపకల్పన, తయారీ, పరీక్ష మరియు సరఫరా. Dhruva Space అభివృద్ధి చేసిన Solis+ Space-Grade Solar Panelsను ఈ సహకారం ద్వారా పెద్ద ఎత్తున తయారు చేస్తారు. ప్రపంచ Space Solar Panels మార్కెట్: $1.38 బిలియన్ (2025) నుండి $1.55 బిలియన్ (2026) — 12.3% CAGR. NSIL స్థాపన: మార్చి 6, 2019; Department of Space (DoS) కింద CPSE. లక్ష్యం: global satellite OEMs కి సోలార్ ప్యానెల్ సరఫరాదారుగా భారత్ ఎదగడం. IN-SPACe (Indian National Space Promotion and Authorisation Centre) ప్రైవేట్ స్పేస్ పరిశ్రమ నిర్వహణ సంస్థ. ISRO Chairman: V. నారాయణన్. Dhruva Space స్థాపన: 2012; హైదరాబాద్.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • MoU: NSIL + Dhruva Space — Space-Grade Solar Panels — March 26, 2026
  • NSIL పూర్తి రూపం: NewSpace India Limited
  • NSIL స్థాపన: March 6, 2019 — Department of Space (DoS)
  • Dhruva Space: హైదరాబాద్ — స్థాపన 2012
  • Solar Panel: Solis+ Space-Grade Solar Panels
  • Market Growth: $1.38B (2025) → $1.55B (2026) @ 12.3% CAGR
  • IN-SPACe: Indian National Space Promotion and Authorisation Centre
  • ISRO Chairman: V. నారాయణన్

14 Antrix Venture Capital Fund ప్రారంభం — ISRO స్పేస్-టెక్ స్టార్టప్‌లకు నిధి సహాయం; IN-SPACe కింద వాణిజ్యీకరణ వేగం

Antrix Corporation — ISRO యొక్క పాత వాణిజ్య విభాగం — Antrix Venture Capital Fund ప్రారంభించింది; FY2027 మొదటి త్రైమాసికం (Q1 FY2027) నుండి పెట్టుబడులు ప్రారంభమవుతాయి. లక్ష్యం: భారత స్పేస్-టెక్ స్టార్టప్‌లకు ప్రారంభ దశ నిధి సహాయం. Antrix Corporation: 1992లో స్థాపన; Department of Space (DoS) కింద; ISRO వ్యాపార కార్యకలాపాల నిర్వహణ. IN-SPACe ప్రైవేట్ కంపెనీలకు ISRO సౌకర్యాలు అందజేస్తుంది. భారత్ స్పేస్ ఎకానమీ: $8 బిలియన్ (2023); 2033 నాటికి $44 బిలియన్ అంచనా. భారత్ లో గుర్తింపు పొందిన Space Startups: Skyroot Aerospace, Agnikul Cosmos, Pixxel, Dhruva Space. SpaceTech Innovation Network (SpIN) — ISRO + DST సహకారంతో. Space Sector FDI: 100% Automatic Route.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • Fund: Antrix Venture Capital Fund — Space-Tech Startups కి పెట్టుబడి
  • Antrix Corporation స్థాపన: 1992 — Department of Space కింద
  • పెట్టుబడులు ప్రారంభం: Q1 FY2027
  • IN-SPACe పూర్తి రూపం: Indian National Space Promotion and Authorisation Centre
  • భారత్ Space Economy: $8B (2023) → $44B (2033 అంచనా)
  • Space FDI: 100% Automatic Route
  • ముఖ్య Startups: Skyroot, Agnikul, Pixxel, Dhruva Space
  • NSIL vs Antrix: NSIL (2019) = New commercial arm; Antrix (1992) = Older

🛡️ రక్షణ వ్యవహారాలు — కరెంట్ అఫైర్స్ 05 ఏప్రిల్ 2026 తెలుగు

15 INS అరిదమన్ (INS Aridaman) — భారత నౌకాదళంలో అత్యాధునిక అణు శక్తి జలాంతర్గామి; వ్యూహాత్మక నిరోధక శక్తి (Nuclear Deterrence) బలోపేతం

INS అరిదమన్ (INS Aridaman) భారత నౌకాదళంలో అత్యాధునిక అణు శక్తి చోదిత బాలిస్టిక్ క్షిపణి జలాంతర్గామి (Nuclear-Powered Ballistic Missile Submarine — SSBN)గా దేశ రక్షణ శక్తిలో కీలక స్తంభం. వివరాలు: Project ATV (Advanced Technology Vessel) కింద నిర్మాణం — Ship Building Centre (SBC), విశాఖపట్నం. వర్గీకరణ: S4 Class SSBN — INS అరిహంత్ (S2) తర్వాత తరగతి. ముఖ్య సామర్థ్యాలు: K-4 Ballistic Missiles (3,500 km పరిధి) ప్రయోగ సామర్థ్యం; అణు త్రయ (Nuclear Triad)లో సముద్ర భాగం పూర్తి. అరిదమన్ అంటే తెలుగు/సంస్కృతంలో “శత్రు నాశకుడు”. Nuclear Triad అంటే: Land (ICBM), Air (Aircraft), Sea (Submarine) — మూడు మార్గాల ద్వారా అణు ప్రయోగ సామర్థ్యం. భారత్ No First Use (NFU) అణు విధానం — ముందుగా ప్రయోగించదు; కానీ సమాధానం ఇస్తుంది. DAE (Department of Atomic Energy) + DRDO + Indian Navy సంయుక్త నిర్వహణ. రక్షణ మంత్రి: రాజ్‌నాథ్ సింగ్.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • నౌక: INS Aridaman — SSBN (Nuclear-Powered Ballistic Missile Submarine)
  • Project: ATV (Advanced Technology Vessel) — SBC, Visakhapatnam
  • వర్గీకరణ: S4 Class — INS Arihant (S2) తర్వాత
  • క్షిపణి: K-4 Ballistic Missiles — 3,500 km పరిధి
  • అరిదమన్ అర్థం: “శత్రు నాశకుడు” (Enemy Destroyer)
  • Nuclear Triad: Land + Air + Sea (Sea Leg పూర్తి)
  • భారత్ అణు విధానం: No First Use (NFU)
  • రక్షణ మంత్రి: రాజ్‌నాథ్ సింగ్

🏅 క్రీడలు — కరెంట్ అఫైర్స్ 05 ఏప్రిల్ 2026 తెలుగు

16 Payal Nag Sheetal Devi ని ఓడించి స్వర్ణం — Bangkok Para Archery 2026 లో భారత్ అగ్రస్థానం; దివ్యాంగ క్రీడాకారుల సాహసగాథ

పాయల్ నాగ్ (Payal Nag) Bangkok Para Archery World Cup 2026లో శీతల్ దేవి (Sheetal Devi)ను ఆశ్చర్యకరంగా ఓడించి స్వర్ణ పతకం సాధించింది; ఇది భారత్ ఈ టోర్నమెంట్‌లో అగ్రస్థానంలో నిలబడటానికి దోహదపడింది. Payal Nag గురించి: దివ్యాంగ మహిళా Archer; W1 Categoryలో పోటీ. Sheetal Devi గురించి: జమ్మూ & కాశ్మీర్ మహిళా Archer; Paris Paralympics 2024 రజత పతక విజేత; World No. 1 Para Archer. Bangkok (బ్యాంకాక్) — Thailand రాజధాని; ఈ Para Archery World Cup నిర్వహించింది. Para Sports నిర్వహణ: IPC (International Paralympic Committee) ప్రపంచ స్థాయిలో; PCI (Paralympic Committee of India) దేశ స్థాయిలో. Paralympics 2028: Los Angeles (LA 2028). SAI (Sports Authority of India) Para Athletes కి ఖేలో ఇండియా కింద మద్దతు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • విజేత: Payal Nag — Gold — Bangkok Para Archery World Cup 2026
  • ఓడించింది: Sheetal Devi (World No.1 Para Archer; J&K)
  • Sheetal Devi ప్రత్యేకత: Paris Paralympics 2024 రజతం
  • IPC పూర్తి రూపం: International Paralympic Committee
  • PCI పూర్తి రూపం: Paralympic Committee of India
  • Paralympics 2028: Los Angeles (LA 2028)
  • SAI పూర్తి రూపం: Sports Authority of India
  • Bangkok: Thailand రాజధాని

🏆 అవార్డులు / సంస్కృతి / ముఖ్య రోజులు — కరెంట్ అఫైర్స్ 05 ఏప్రిల్ 2026

17 రాజా రవి వర్మ “యశోద-కృష్ణ” ₹167 కోట్లకు రికార్డు అమ్మకం — భారతీయ చిత్రకళా చరిత్రలో అత్యధిక ధర; M.F. హుస్సేన్ రికార్డు బద్దలు

రాజా రవి వర్మ (Raja Ravi Varma) చిత్రం “యశోద మరియు కృష్ణ (Yashoda and Krishna)” ₹167 కోట్లకు అమ్ముడుపోయి భారతీయ చిత్రకళా చరిత్రలో రికార్డు అమ్మకం నమోదు చేసింది. ఇది గతంలో M.F. హుస్సేన్ (M.F. Husain) “గ్రామ యాత్ర (Gram Yatra)” చిత్రం ₹118 కోట్ల రికార్డును బద్దలు కొట్టింది. రాజా రవి వర్మ (1848–1906) గురించి: కేరళ (Kerala), కిళ్ళిమానూర్ జన్మస్థానం; ఆధునిక భారతీయ చిత్రకళ పితామహుడు; యూరోపియన్ రియలిజమ్ + హిందూ పురాణ వస్తువులు కలయిక. రవి వర్మ ప్రెస్ — భారత్‌లో మొదటి లిథోగ్రాఫ్ ప్రెస్. ముఖ్యమైన చిత్రాలు: శకుంతల, ఇందులేఖ, యశోద-కృష్ణ. IGNCA (Indira Gandhi National Centre for the Arts) భారత కళా వారసత్వ నిర్వహణ సంస్థ.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • రికార్డు: Raja Ravi Varma “Yashoda and Krishna” — ₹167 కోట్లు
  • ముందు రికార్డు: M.F. Husain “Gram Yatra” — ₹118 కోట్లు
  • Raja Ravi Varma జీవితం: 1848–1906; కిళ్ళిమానూర్, కేరళ
  • ప్రత్యేకత: European Realism + Hindu Mythological Themes కలయిక
  • Ravi Varma Press: భారత్ మొదటి Lithograph Press
  • ముఖ్య చిత్రాలు: శకుంతల, ఇందులేఖ, యశోద-కృష్ణ
  • IGNCA పూర్తి రూపం: Indira Gandhi National Centre for the Arts
  • అమ్మకం: భారతీయ చిత్రకళా చరిత్రలో అత్యధిక ధర రికార్డు

18 International Children’s Book Day — ఏప్రిల్ 2, 2026; IBBY Cyprus హోస్ట్; పిల్లల సాహిత్య వ్యాప్తికి UNESCO సహాయం; Hans Christian Andersen సంబంధం

International Children’s Book Day (ICBD) ఏప్రిల్ 2, 2026న ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగింది. 2026 హోస్ట్ దేశం: IBBY Cyprus (సైప్రస్); 2026 కవి: Elena Perikleous; 2026 పోస్టర్ రూపకర్త: Sandra Eleftheriou. ICBD చరిత్ర: 1967లో మొట్టమొదటి ICBD జరిగింది; నిర్వహణ సంస్థ: IBBY (International Board on Books for Young People) — UNESCO సహాయంతో; ఏప్రిల్ 2Hans Christian Andersen జన్మదినానికి గుర్తుగా ఎంపిక చేశారు. Hans Christian Andersen (1805–1875): డెన్మార్క్ (Denmark) రచయిత; “The Little Mermaid”, “The Ugly Duckling”, “Thumbelina” రచయిత. Hans Christian Andersen AwardIBBY ద్వారా ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకు బాలల సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక అంతర్జాతీయ అవార్డు. IBBY HQ: Basel, Switzerland.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
  • ICBD: International Children’s Book Day — April 2 (ప్రతి సంవత్సరం)
  • 2026 హోస్ట్: IBBY Cyprus
  • ICBD ప్రారంభం: 1967
  • IBBY HQ: Basel, Switzerland
  • April 2 ఎంపిక కారణం: Hans Christian Andersen జన్మదినం
  • Hans Christian Andersen: 1805–1875; Denmark; “The Little Mermaid” రచయిత
  • H.C. Andersen Award: బాలల సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక అంతర్జాతీయ అవార్డు (IBBY)
  • UNESCO సహాయంతో: IBBY కార్యక్రమాలు

⚡ త్వరిత పునశ్చరణ — కరెంట్ అఫైర్స్ 05 ఏప్రిల్ 2026 తెలుగు (Quick Revision)

  1. Karmayogi Sadhana Saptah 2026: April 2–8; Mission Karmayogi 5వ వార్షికోత్సవం; iGOT Platform 60 లక్షల+ users; CBC నిర్వహణ; Rule-Based → Role-Based Civil Service.
  2. CAQM ETF 128వ సమావేశం: NCR వాయు నాణ్యత నియంత్రణ; GRAP అమలు సమీక్ష; CAQM Act 2021; Supreme Court తో సమాన అధికారాలు.
  3. BIRAC-BioNEST CFTRI: Dr. Jitendra Singh ప్రారంభం; Mysuru; DBT కింద BIRAC 2012; BioNEST 75+ Incubators నెట్‌వర్క్.
  4. Earthquake Lights (EQL): USGS గుర్తింపు; Piezoelectric Effect + Electromagnetic Radiation + Radon Gas కారణాలు; Turkey 2023 భూకంపం 7.8 M.
  5. Newcastle Disease Europe 2026: APMV-1 వైరస్; WOAH List A; DAHD అలెర్ట్; LaSota Vaccine; India Poultry ₹1.5 లక్షల కోట్లు+.
  6. ISRO Mission MITRA Ladakh: వ్యోమగాముల శారీరక, మానసిక అధ్యయనం; Gaganyaan 4 వ్యోమగాములు శిక్షణ పూర్తి; ISRO Chairman V. నారాయణన్.
  7. INS Aridaman: SSBN — S4 Class; K-4 Missiles 3,500 km; Nuclear Triad Sea Leg; No First Use విధానం; SBC Visakhapatnam.
  8. Payal Nag Gold Bangkok: Sheetal Devi ని ఓడించి స్వర్ణం; Para Archery World Cup; IPC + PCI; Paralympics 2028 LA.
  9. NSIL-Dhruva Space MoU: Space-Grade Solar Panels (Solis+); మార్చి 26, 2026; హైదరాబాద్ స్టార్టప్; 12.3% CAGR.
  10. Raja Ravi Varma రికార్డు: “Yashoda and Krishna” — ₹167 కోట్లు; M.F. Husain ₹118 కోట్ల రికార్డు బద్దలు.
  11. TG హాస్టల్ కిట్లు: 24 వస్తువులు; Gurukul, KGBV; SC, ST, BC, Minority విద్యార్థులు; TTWREIS, TSSWREIS నిర్వహణ.
  12. India MMR: 2023 లో ~88 (SRS); SDG 3.1 లక్ష్యం <70 by 2030; Kerala (20) అత్యల్పం; Assam (195) అత్యధికం.
  13. IRDAI D-SII: LIC + GIC Re + NIACL — FY2025-26; “Too Big To Fail”; IRDAI HQ: హైదరాబాద్.
  14. AP రబీ వరి సేకరణ: 23 లక్షల MT లక్ష్యం; 1,917 కేంద్రాలు; 24 గంటల చెల్లింపు హామీ; GPS ట్రాకింగ్.
  15. ICBD 2026: April 2; IBBY Cyprus హోస్ట్; Hans Christian Andersen జన్మదినం; IBBY HQ: Basel, Switzerland.

📋 ముగింపు — కరెంట్ అఫైర్స్ 05 ఏప్రిల్ 2026 తెలుగు కీలక విషయాలు

  • ISRO Mission MITRA లడఖ్‌లో నిర్వహణ — Gaganyaan కోసం వ్యోమగాముల అధ్యయనం; అంతరిక్ష రంగంలో భారత్ మానవ యాత్రకు సన్నాహాలు ముమ్మరం.
  • INS అరిదమన్ — K-4 క్షిపణి సామర్థ్యంతో Nuclear Triad Sea Leg పూర్తి; భారత్ వ్యూహాత్మక నిరోధక శక్తి బలోపేతం.
  • Payal Nag Bangkok Para Archery Gold — Sheetal Devi ని ఓడించి చారిత్రాత్మక విజయం; దివ్యాంగ క్రీడాకారుల స్ఫూర్తిదాయక ప్రయాణం.
  • BIRAC-BioNEST CFTRI ప్రారంభం — Food-Biotech Startups కి కొత్త అవకాశాలు; India Biotech Innovation Ecosystem బలపడుతోంది.
  • Newcastle Disease Europe 2026 — పౌల్ట్రీ పరిశ్రమకు ముప్పు; DAHD జాగ్రత్తలు; భారత్ ₹1.5 లక్షల కోట్ల పరిశ్రమ సురక్షితత.
  • CAQM ETF 128వ సమావేశం — NCR వాయు నాణ్యత నిర్వహణలో నిరంతర నిఘా; GRAP అమలు పటిష్టం.
  • తెలంగాణ హాస్టల్ విద్యార్థులకు 24 వస్తువుల కిట్లు — SC, ST, BC, Minority విద్యార్థులకు సంక్షేమం; విద్యా సమానత్వం దిశగా చర్య.
  • Raja Ravi Varma రికార్డు అమ్మకం — ₹167 కోట్లు; భారతీయ చిత్రకళా వారసత్వం పట్ల అంతర్జాతీయ ఆసక్తి.

❓ కరెంట్ అఫైర్స్ 05 ఏప్రిల్ 2026 తెలుగు — FAQs (త్వరిత అంశాలు)

ISRO Mission MITRA అంటే ఏమిటి? లడఖ్‌లో ఎందుకు నిర్వహించారు?
MITRA అంటే Mission for Integration and Testing of Research Astronauts. లడఖ్‌లో అధిక ఎత్తు, తక్కువ ఆక్సిజన్, విపరీత వాతావరణం అంతరిక్ష పరిస్థితులను పోలి ఉంటాయి. వ్యోమగాముల శారీరక, మానసిక స్థితిస్థాపకత అధ్యయనం, Crew Coordination పరీక్ష Gaganyaan Mission కి ముందస్తు సన్నాహంగా నిర్వహించారు. ISRO Chairman: V. నారాయణన్.
INS అరిదమన్ వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత ఏమిటి? Nuclear Triad అంటే ఏమిటి?
INS Aridaman SSBN (Nuclear-Powered Ballistic Missile Submarine) — S4 Class; Project ATV కింద SBC, Visakhapatnam నిర్మాణం. K-4 Ballistic Missiles (3,500 km పరిధి) ప్రయోగ సామర్థ్యం. Nuclear Triad అంటే Land (ICBM), Air (Aircraft), Sea (Submarine) — మూడు మార్గాల అణు ప్రయోగ సామర్థ్యం. భారత్ No First Use (NFU) విధానం అనుసరిస్తుంది.
Payal Nag ఎవరు? Bangkok Para Archery లో ఏ రికార్డు సాధించారు?
Payal Nag దివ్యాంగ మహిళా Archer — W1 Category. Bangkok Para Archery World Cup 2026 లో World No.1 Sheetal Devi ని ఆశ్చర్యకరంగా ఓడించి స్వర్ణ పతకం సాధించింది. Sheetal Devi J&K మహిళా Archer; Paris Paralympics 2024 రజత విజేత. Paralympics 2028: Los Angeles.
BIRAC-BioNEST CFTRI లో ఏమిటి? BIRAC అంటే ఏమిటి?
BIRAC అంటే Biotechnology Industry Research Assistance Council — DBT (Department of Biotechnology) కింద 2012 లో స్థాపన. BioNEST అంటే Bio Incubators Nurturing Entrepreneurship for Scaling Technologies — 75+ Bio-Incubators నెట్‌వర్క్. CFTRI అంటే Central Food Technological Research Institute — CSIR కింద, Mysuru. Dr. Jitendra Singh Food-Biotech Startups కి Lab Space, Mentorship అందించే ఈ సెంటర్ ప్రారంభించారు.
Newcastle Disease అంటే ఏమిటి? భారత్ పై ప్రభావం ఏమిటి?
Newcastle Disease — Avian Paramyxovirus-1 (APMV-1) వల్ల కలిగే పౌల్ట్రీ వ్యాధి; WOAH List A వ్యాధి. 2026లో Europe లో వేగంగా వ్యాపిస్తోంది. DAHD అన్ని రాష్ట్రాలకు అలెర్ట్ జారీ చేసింది. భారత్ పౌల్ట్రీ పరిశ్రమ ₹1.5 లక్షల కోట్లు+; 3 కోట్ల+ ఉద్యోగాలు. LaSota Vaccine అందుబాటులో ఉంది. Zoonotic ప్రమాదం తక్కువ.
CAQM అంటే ఏమిటి? ETF 128వ సమావేశంలో ఏమి చర్చించారు?
CAQM అంటే Commission for Air Quality Management in NCR and Adjoining Areas — 2021 లో CAQM Act ద్వారా స్థాపన. Supreme Court తో సమాన Contempt Powers కలిగి ఉంది. 128వ ETF సమావేశంలో NCR పరిశ్రమలు, నిర్మాణ కార్యకలాపాలు, Brick Kilns, GRAP అమలు సమీక్షించారు. GRAP అంటే Graded Response Action Plan. Delhi, Haryana, Punjab, Rajasthan, UP కలిపి NCR.
Karmayogi Sadhana Saptah 2026 అంటే ఏమిటి?
PM మోదీ April 2–8, 2026 వరకు Karmayogi Sadhana Saptah వర్చువల్‌గా ప్రారంభించారు. Mission Karmayogi 5వ వార్షికోత్సవం. CBC (Capacity Building Commission) నిర్వహణ. iGOT Karmayogi Platform లో 60 లక్షల+ users. Sadhana అంటే Strengthening Adaptive Development and Humane Aptitude for National Advancement. Rule-Based నుండి Role-Based Civil Service మార్పు లక్ష్యం.
తెలంగాణ హాస్టల్ విద్యార్థులకు 24 వస్తువుల కిట్లు ఏ పాఠశాలల విద్యార్థులకు?
తెలంగాణ ప్రభుత్వం Gurukul పాఠశాలలు, KGBV (Kasturba Gandhi Balika Vidyalaya) మరియు ఇతర ప్రభుత్వ హాస్టళ్ళలో నివసిస్తున్న SC, ST, BC, Minority విద్యార్థులకు 24 నిత్యావసర వస్తువులతో కిట్లు అందించాలని ఆదేశించింది. TTWREIS, TSSWREIS, TBCWREIS, TGMS నిర్వహణ సంస్థలు. CM: A. రేవంత్ రెడ్డి.
Raja Ravi Varma “యశోద-కృష్ణ” రికార్డు ఏమిటి?
Raja Ravi Varma ‘Yashoda and Krishna’ ₹167 కోట్లకు అమ్ముడుపోయి M.F. Husain ‘Gram Yatra’ (₹118 కోట్లు) రికార్డు బద్దలు కొట్టింది. Ravi Varma (1848–1906) — కేరళ; European Realism + Hindu Mythology కలయిక. Ravi Varma Press — భారత్ మొదటి Lithograph Press.
NSIL-Dhruva Space MoU ఏ విషయంపై? Solis+ అంటే ఏమిటి?
NSIL (NewSpace India Limited, 2019) మరియు Dhruva Space (హైదరాబాద్, 2012) March 26, 2026 న MoU సంతకం చేశాయి — Space-Grade Solar Panels రూపకల్పన, తయారీ, పరీక్ష, సరఫరా. Solis+ అనేది Dhruva Space అభివృద్ధి చేసిన Space-Grade Solar Panel సాంకేతికత. Space Solar Panels మార్కెట్ 12.3% CAGR వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది.
IRDAI D-SII హోదా ఏ సంస్థలకు? అర్థం ఏమిటి?
IRDAI FY2025-26 కోసం LIC, GIC Re, NIACL ని D-SII (Domestic-Systemically Important Insurers) గా నిర్ణయించింది. D-SII అంటే “Too Big To Fail” — విఫలమైతే మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రభావితమయ్యే బీమా సంస్థలు. అదనపు Capital Requirements + అధిక Regulatory Scrutiny. IRDAI స్థాపన: 1999; HQ: హైదరాబాద్. Chairman: Debasish Panda.
India MMR పరిస్థితి ఏమిటి? SDG లక్ష్యం ఎంత?
భారత్ MMR 1990లో 508 నుండి 2023లో ~88 (SRS) కి తగ్గింది. SDG 3.1 లక్ష్యం 2030 నాటికి MMR 70 కంటే తక్కువ. Kerala (20), Tamil Nadu (55) — అత్యల్ప MMR. Assam (195), UP (141) — అధికం. JSY, JSSK, PMMVY పథకాలు అమలవుతున్నాయి. SRS — RGI జారీ చేస్తుంది.
AP రబీ వరి సేకరణ 2026 లక్ష్యం ఎంత? ఏ ఏర్పాట్లు చేశారు?
AP ప్రభుత్వం రబీ సీజన్ 2026 లో 23 లక్షల MT వరి సేకరణ లక్ష్యంగా పెట్టింది. 1,917 వరి సేకరణ కేంద్రాలు; 24 గంటల్లో రైతులకు MSP చెల్లింపు హామీ; 17,200 లారీలు GPS ట్రాకింగ్ తో రవాణా. Civil Supplies Corporation నోడల్ సంస్థ. AP CM: నారా చంద్రబాబు నాయుడు.
International Children’s Book Day ఏ రోజు జరుగుతుంది? 2026 హోస్ట్ ఎవరు?
ICBD ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 2న జరుగుతుంది — Hans Christian Andersen జన్మదినానికి గుర్తుగా. IBBY (International Board on Books for Young People) నిర్వహణ; IBBY HQ: Basel, Switzerland; 1967 నుండి. 2026 హోస్ట్: IBBY Cyprus; కవి: Elena Perikleous.

📝 MCQ Practice Zone — 11 అభ్యాస ప్రశ్నలు (కరెంట్ అఫైర్స్ 05 ఏప్రిల్ 2026 తెలుగు)

Q1. ISRO Mission MITRA పూర్తి రూపం ఏమిటి? ఇది ఏ ప్రధాన Mission కి ముందస్తు సన్నాహం?
  • A) Mission for Integrated Technology Research Advancement — Chandrayaan
  • B) Mission for Integration and Testing of Research Astronauts — Gaganyaan
  • C) Mission for Interplanetary Travel Research Astronauts — Aditya
  • D) Mission for Integrated Training and Research Activities — Mangalyaan
✅ సమాధానం: B) Mission for Integration and Testing of Research Astronauts — Gaganyaan (లడఖ్‌లో నిర్వహణ; అధిక ఎత్తు విపరీత వాతావరణం; వ్యోమగాముల శారీరక, మానసిక అధ్యయనం; ISRO Chairman: V. నారాయణన్)
Q2. INS అరిదమన్ ఏ Category జలాంతర్గామి? దీని ప్రధాన క్షిపణి ఏమిటి?
  • A) SSN (Attack Submarine) — BrahMos
  • B) SSBN (Ballistic Missile Submarine) — K-4 (3,500 km పరిధి)
  • C) SSK (Diesel-Electric Submarine) — Nirbhay
  • D) SSGN (Cruise Missile Submarine) — K-15
✅ సమాధానం: B) SSBN — K-4 (3,500 km పరిధి) (S4 Class; Project ATV; SBC Visakhapatnam; Nuclear Triad Sea Leg; "అరిదమన్" అంటే "శత్రు నాశకుడు"; No First Use విధానం)
Q3. Payal Nag Bangkok Para Archery 2026 లో ఎవరిని ఓడించి స్వర్ణం సాధించారు?
  • A) Deepika Kumari
  • B) Sheetal Devi
  • C) Vennam Jyothi Surekha
  • D) Muskan Kirar
✅ సమాధానం: B) Sheetal Devi (World No.1 Para Archer; J&K; Paris Paralympics 2024 రజత విజేత; IPC + PCI; Paralympics 2028: Los Angeles)
Q4. BIRAC స్థాపన సంవత్సరం మరియు పూర్తి రూపం ఏమిటి? ఏ మంత్రిత్వ శాఖ కింద ఉంటుంది?
  • A) 2015 — Biomedical Research and Innovation Council — MoHFW
  • B) 2012 — Biotechnology Industry Research Assistance Council — DBT
  • C) 2010 — Biotech Industry Regulatory and Advancement Council — DPIIT
  • D) 2018 — Biotechnology Incubation Research Advisory Council — DST
✅ సమాధానం: B) 2012 — Biotechnology Industry Research Assistance Council — DBT (Department of Biotechnology). BioNEST = Bio Incubators Nurturing Entrepreneurship for Scaling Technologies; 75+ Incubators; CFTRI Mysuru లో ప్రారంభం; Dr. Jitendra Singh.
Q5. Newcastle Disease కి కారకమైన వైరస్ ఏమిటి? ఇది WOAH ఏ జాబితాలో ఉంది?
  • A) H5N1 Influenza — List B
  • B) Avian Paramyxovirus-1 (APMV-1) — List A
  • C) Newcastle Coronavirus — List C
  • D) Avian Orthoreovirus — List A
✅ సమాధానం: B) Avian Paramyxovirus-1 (APMV-1) — List A (WOAH/OIE; 2026 Europe వ్యాప్తి; DAHD అలెర్ట్; LaSota Vaccine; India Poultry ₹1.5 లక్షల కోట్లు+; Zoonotic ప్రమాదం తక్కువ)
Q6. CAQM అంటే ఏమిటి? ఇది ఏ చట్టం ద్వారా స్థాపించబడింది?
  • A) Central Air Quality Management Board — Environment Protection Act 1986
  • B) Commission for Air Quality Management in NCR and Adjoining Areas — CAQM Act 2021
  • C) Committee for Ambient Quality Monitoring — Air Act 1981
  • D) Central Authority for Quality Management — NGT Act 2010
✅ సమాధానం: B) Commission for Air Quality Management in NCR and Adjoining Areas — CAQM Act 2021 (Supreme Court తో సమాన Contempt Powers; GRAP అమలు; 128వ ETF సమావేశం; Delhi, Haryana, Punjab, Rajasthan, UP కవర్)
Q7. Raja Ravi Varma "యశోద-కృష్ణ" చిత్రం ఎంత ధరకు అమ్ముడుపోయింది? ఏ చిత్రం రికార్డు బద్దలు కొట్టింది?
  • A) ₹118 కోట్లు; Husain "దేవీ"
  • B) ₹167 కోట్లు; M.F. Husain "Gram Yatra"
  • C) ₹200 కోట్లు; Amrita Sher-Gil చిత్రం
  • D) ₹90 కోట్లు; S.H. Raza చిత్రం
✅ సమాధానం: B) ₹167 కోట్లు; M.F. Husain "Gram Yatra" (Raja Ravi Varma 1848–1906; కేరళ; European Realism + Hindu Mythology; Ravi Varma Press — భారత్ మొదటి Lithograph Press)
Q8. NSIL పూర్తి రూపం మరియు స్థాపన సంవత్సరం ఏమిటి? Dhruva Space ఏ నగరంలో ఉంది?
  • A) National Space Innovation Ltd — 2015; Bengaluru
  • B) NewSpace India Limited — 2019; హైదరాబాద్
  • C) National Satellite Integration Ltd — 2020; Chennai
  • D) NewSpace India Limited — 2016; Mumbai
✅ సమాధానం: B) NewSpace India Limited — March 6, 2019; Dhruva Space — హైదరాబాద్ (2012 స్థాపన; Solis+ Solar Panels; Space Solar Panels Market $1.38B → $1.55B at 12.3% CAGR; IN-SPACe కింద)
Q9. IRDAI ఏ సంస్థలకు D-SII హోదా ఇచ్చింది? IRDAI HQ ఎక్కడ?
  • A) SBI, PNB, BOB — New Delhi
  • B) LIC, GIC Re, NIACL — హైదరాబాద్
  • C) LIC, HDFC Life, ICICI Prudential — Mumbai
  • D) GIC Re, Star Health, Max Life — Chennai
✅ సమాధానం: B) LIC, GIC Re, NIACL — హైదరాబాద్ (D-SII — Domestic-Systemically Important Insurers — "Too Big To Fail"; IRDAI స్థాపన: 1999; Chairman: Debasish Panda; LIC స్థాపన: 1956)
Q10. India SDG 3.1 లక్ష్యం 2030 నాటికి MMR ఎంత కంటే తక్కువగా ఉండాలి? 2023 లో SRS ప్రకారం MMR ఎంత?
  • A) MMR < 100; 2023 లో 120
  • B) MMR < 70; 2023 లో ~88
  • C) MMR < 50; 2023 లో 75
  • D) MMR < 80; 2023 లో 100
✅ సమాధానం: B) MMR < 70; 2023 లో ~88 (SDG Goal 3.1; SRS — RGI జారీ; 1990లో 508 నుండి తగ్గుదల; Kerala (20) అత్యల్పం; Assam (195) అత్యధికం; JSY, JSSK, PMMVY)
Q11. రొంగాలి బిహు (Rongali Bihu) ఏ రాష్ట్రంలో జరుపుకుంటారు? ఇది ఏ ఋతువుకు గుర్తు?
  • A) West Bengal — వర్షాకాలం
  • B) Assam — వసంత ఋతువు (Assamese New Year)
  • C) Meghalaya — శీతాకాలం
  • D) Manipur — వేసవి
✅ సమాధానం: B) Assam — వసంత ఋతువు (Assamese New Year) (ఏప్రిల్ 14–15 వరకు జరుపుకుంటారు; Bihu మూడు రకాలు — Rongali (Bohag Bihu), Kongali (Kati Bihu), Bhogali (Magh Bihu); Rongali అతి ముఖ్యమైనది; ఖేత్రి పాట, బిహు నృత్యం; GI Tag పొందిన Assam సంస్కృతి; Bohag Bihu అని కూడా పిలుస్తారు)

🔗 సూచన గ్రంథాలు (References)

ఈ వ్యాసం విద్యా అవసరాల కోసం మాత్రమే సంకలనం చేయబడింది. అన్ని విషయాలను అధికారిక ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్లు మరియు విశ్వసనీయ వార్తా సంస్థలతో ధృవీకరించుకోగలరు. esachivalayam.in ఏదైనా వ్యత్యాసానికి బాధ్యత వహించదు. | This article is compiled for educational purposes only.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top