Current Affairs 04 May 2026 Telugu- APPSC, TGPSC, UPSC, RAILWAY, SSC, BANKING

1. World Press Freedom Index 2026 – India 157వ స్థానం; 6 స్థానాలు తగ్గింది

Reporters Without Borders (RSF – Reporters Sans Frontières) ఏప్రిల్ 30, 2026 న విడుదల చేసిన World Press Freedom Index 2026 లో India 157వ స్థానం పొందింది – 180 దేశాలలో. 2025 లో India 151వ స్థానంలో ఉండగా 6 స్థానాలు తగ్గింది. ఇది India కి చారిత్రక కనిష్ట స్థాయి (Historic low). RSF ప్రకారం global press freedom 25 సంవత్సరాలలో అత్యంత తక్కువ స్థాయికి చేరింది. 100/180 దేశాలు press freedom score తగ్గడం గమనించాయి.

India దగ్గరి పొరుగు దేశాలు – Pakistan (153), Bangladesh (152), Bhutan (150), Nepal (87), Sri Lanka (134) – అన్నీ India కంటే మెరుగైన స్థానాల్లో ఉన్నాయి. China మాత్రమే 178వ స్థానంతో India కంటే దిగువన ఉంది. Global topper: Norway (10వ సారీ 1వ స్థానం); Netherlands, Estonia, Denmark, Sweden తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి. Eritrea అట్టడుగున (180వ). RSF India గురించి rising journalist violence, media ownership concentration, political alignment వంటి అంశాలు highlight చేసింది. India’s legal indicator తీవ్రంగా తగ్గింది.

2. Citizenship (Amendment) Rules 2026 – OCI Fully Digital; e-OCI ప్రవేశపెట్టారు

MHA (Ministry of Home Affairs) ఏప్రిల్ 30, 2026 న Citizenship (Amendment) Rules, 2026 Gazette Notification జారీ చేసింది; మే 1, 2026 నుండి అమలు. ఈ rules Citizenship Rules, 2009 ని సవరిస్తాయి. ఇవి OCI (Overseas Citizen of India) system ని 2005 లో ప్రారంభమైన తర్వాత అత్యంత పెద్ద overhaul గా పరిగణించబడుతున్నాయి. Portal: ociservices.gov.in.

ముఖ్య మార్పులు: (1) అన్ని OCI applications – registration (Form XXVIII), renunciation (Form XXXI) – Online portal ద్వారా మాత్రమే; (2) e-OCI (Electronic OCI) అనే digital credential ప్రవేశపెట్టారు – physical card తప్పనిసరి కాదు; (3) Minor children Indian passport hold చేస్తే మరో దేశ passport hold చేయడం నిషేధం (dual passport ban); (4) Documents duplicate submission తొలగింపు; (5) 90-day passport update deadline; (6) Processing time 6-8 weeks నుండి 15 working days కు తగ్గింది; (7) E-gates at 13 international airports – e-OCI holders facial recognition; (8) Cancel చేసే అధికారాలు digitally strengthen అయ్యాయి.

3. Ravi K – HAL యొక్క 22వ Chairman & MD గా charge; LCA Tejas Man

Ravi K మే 1, 2026 న Hindustan Aeronautics Limited (HAL) యొక్క 22వ Chairman & Managing Director గా charge తీసుకున్నారు – Dr D K Sunil స్థానంలో (Sunil April 30, 2026 న superannuate అయ్యారు). HAL లో 30+ సంవత్సరాల అనుభవం. ముందు Director (Operations) గా పని చేశారు. PESB (Public Enterprises Selection Board) selection తర్వాత Cabinet ఆమోదం.

Ravi K విజయాలు: 180 LCA Tejas aircraft (IAF), 156 LCH Prachand helicopters (Army+IAF) contracts; HAL కు Maharatna status పొందడంలో key role; Tejas fleet IAF లో operationalise చేశారు; Private sector fuselage outsourcing (Nashik production); MRO & Civil manufacturing diversification. Vision: “Transform HAL into globally competitive aerospace enterprise driven by AI and innovation.” Education: Malnad College of Engineering (Mechanical) + IIM Ahmedabad + ISAE-SUPAERO, France. HAL HQ: Bengaluru, Karnataka.

4. Mumbai-Pune Expressway Missing Link Tunnel – Guinness World Record; ప్రపంచంలో అత్యంత వెడల్పైన underground road tunnel

మే 1, 2026 న Maharashtra Day సందర్భంగా CM Devendra Fadnavis Mumbai-Pune Expressway (Yashwantrao Chavan Expressway) Missing Link Project ని inaugurate చేశారు. ఈ project లో 8.92 km underground tunnel World’s Widest Underground Road Tunnel గా Guinness World Records certification పొందింది – వెడల్పు: 22.33 metres (5-lane twin tunnels). Certificate present చేయడానికి Guinness World Records representatives attend అయ్యారు.

Missing Link Project Details: 13.3 km corridor – Khopoli (Mumbai side) నుండి Kusgaon near Lonavala కి, Bhor Ghat bypass చేస్తూ. Cost: ~₹6,695 crore. Developer: MSRDC (Maharashtra State Road Development Corporation). Constructor: Navayuga Engineering Company Limited (NECL), Hyderabad. Project లో 9 million manhours, 85 lakh tonnes rock excavation, 7,600 tonnes steel. 182-metre-high cable-stayed bridge over Tiger Valley కూడా ఉంది. Travel time saving: 25-30 minutes; distance cut: 6 km. CM Fadnavis driving through tunnel: Mercedes-AMG G63 లో వెళ్ళారు.

5. India Insurance Sector లో 100% FDI – FEMA Rules సవరణ; LIC కి 20% cap

Finance Ministry మే 2, 2026 న Gazette Notification ద్వారా Foreign Exchange Management (Non-debt Instruments) (Second Amendment) Rules, 2026 జారీ చేసి Insurance sector లో 100% FDI Automatic Route అనుమతించింది. ఈ ముందు 74% FDI limit ఉండేది. Parliament December 2025 లో Sabka Bima Sabki Raksha (Amendment of Insurance Laws) Bill, 2025 pass చేసిన తర్వాత February 2026 లో DPIIT notification, తర్వాత ఇప్పుడు FEMA rules సవరణ.

ముఖ్య నిబంధనలు: Insurance companies మరియు intermediaries (brokers, reinsurance brokers, consultants, corporate agents, TPAs, surveyors) అన్నింటిలో 100% FDI. Exception: LIC లో FDI 20% కే పరిమితం (Automatic route). Safeguards: IRDAI approval తప్పనిసరి; insurance companies లో Chairperson / MD / CEO లో ఒకరు Resident Indian Citizen అయి ఉండాలి; Companies Act 2013 కింద incorporation; advanced technology, managerial expertise తేవాలి. Goal: Capital inflows పెంచడం, market penetration deepening, competition enhance చేయడం.

6. Prasoon Joshi – Prasar Bharati Chairman గా నియమితులు; CBFC నుండి వచ్చారు

Ministry of Information & Broadcasting మే 2, 2026 న renowned lyricist, writer, communications expert Prasoon Joshi ని Prasar Bharati Board Chairman గా నియమించింది. ఆయన Navneet Sehgal స్థానంలో వచ్చారు (Sehgal resignation తర్వాత). Minister Ashwini Vaishnaw “Prasoon ji is a rare creative spirit celebrated across the world” అని అభినందించారు.

Prasoon Joshi గురించి: Film lyricist (Rang De Basanti, Taare Zameen Par, Bhaag Milkha Bhaag, Delhi-6); Advertising veteran – McCann World Group India CEO మరియు McCann World Group Asia Pacific Chairman; CBFC (Central Board of Film Certification) Chairperson: August 2017 – May 2026; IGNCA (Indira Gandhi National Centre for the Arts) Trustee since 2016. Prasar Bharati గురించి: India’s public service broadcaster; Doordarshan (DD) మరియు All India Radio (AIR) నిర్వహిస్తుంది; Prasar Bharati Act 1990 కింద 1997 లో autonomous body అయింది.

7. Hazaribag – India’s First Pearl Farming Cluster; Jharkhand లో ₹22 Crore Investment

Hazaribag, Jharkhand India’s First Pearl Farming Cluster గా గుర్తించబడింది – Pradhan Mantri Matsya Sampada Yojana (PMMSY) కింద Central + Jharkhand State government joint initiative. Investment: ₹22 crore. Official notification: August 30, 2024 (Department of Fisheries, GoI). ఈ cluster production, training, processing, market linkage అన్నీ ఒక చోట develop చేసే geographically defined area. 2019-20 లో pilot project గా ప్రారంభమై ఇప్పుడు structured ecosystem గా మారింది.

ముఖ్య facts: NFDB (National Fisheries Development Board) Hazaribag నుండి 1.02 lakh pearls record చేసింది; Jharkhand లో 800+ trained pearl growers (February 2026 నాటికి); Pearl species: Vietnamese mussel – Hyriopsis cumingii; Purty Agrotech Training Centre, Ranchi – 132+ farmers trained; TRIFED – Purty Agrotech agreement (tribal areas pearl promotion); St. Xavier’s College, Ranchi – 6-month to 1.5-year certificate courses; NABCONS gap analysis నిర్వహిస్తోంది. ICAR-CIFA (Bhubaneswar) pearl farming training provide చేస్తోంది.

8. RBSK 2.0 Guidelines – Union Health Ministry Releases National Summit లో

Union Health Ministry Rashtriya Bal Swasthya Karyakram 2.0 (RBSK 2.0) guidelines National Summit on Best Practices లో విడుదల చేసింది. RBSK: 0-18 సంవత్సరాల పిల్లల health screening program – 4D లో (Defects at birth, Deficiencies, Diseases, Developmental delays including disabilities). RBSK 2.0 లో digital integration, technology-driven screening, expanded age groups, real-time monitoring వంటి upgrades పొందుపరచారు.

9. India – 58 Companies Critical Minerals Recycling Scheme Eligible

India Critical Mineral Security initiative కింద 58 companies Critical Minerals Recycling Scheme కు eligible గా declared అయ్యాయి. India’s critical mineral security కోసం domestic recycling ecosystem build చేయడం లక్ష్యం – Lithium, Cobalt, Nickel, Manganese వంటి EV battery, clean energy కోసం అవసరమైన minerals ని e-waste, industrial waste నుండి recover చేయడం. India అంతకుముందు 30 Critical Minerals identify చేసింది.

10. INCOIS – Subhas Chandra Bose Aapda Prabandhan Puraskar 2025 పురస్కారం; Hyderabad గర్వపడింది

Hyderabad లోని INCOIS (Indian National Centre for Ocean Information Services) కు Subhas Chandra Bose Aapda Prabandhan Puraskar 2025 – Institutional Category లో – disaster management రంగంలో అత్యుత్తమ సేవలకు వచ్చింది. Award: ₹51 lakh + Certificate. Presented by Union Minister Jyotiraditya Scindia to INCOIS Director Dr T.M. Balakrishnan Nair at National Institute of Disaster Management, New Delhi (May 2, 2026). 297 nominations నుండి select అయ్యింది.

INCOIS గురించి: 1999 లో Hyderabad, Telangana లో స్థాపన; Ministry of Earth Sciences (MoES) కింద autonomous body. Indian Tsunami Early Warning Centre (ITEWC) నిర్వహిస్తుంది – 10 minutes లో alerts; India మరియు 28 Indian Ocean countries కు service. UNESCO recognized Top Tsunami Service Provider. SARAT (Search and Rescue Aided Tool) – Coast Guard, Navy కి సహాయం. SynOPS visualization platform – real-time data integration. 2013 Phailin, 2014 Hudhud cyclone advisory – timely evacuations. Subhas Chandra Bose Aapda Prabandhan Puraskar: January 23 (Netaji birth anniversary) న announce.

11. BIS – 6 కొత్త Standards Assistive Products కోసం; Disability inclusive

Bureau of Indian Standards (BIS) Priority Assistive Products కోసం 6 కొత్త Indian Standards publish చేసింది – Disability inclusive society బలోపేతం కోసం. Wheelchairs, walking aids, hearing aids, vision aids, cognitive aids, communication devices వంటి products కి quality, safety, performance standards నిర్ణయించారు. Accessible India (Sugamya Bharat) campaign కింద ఈ initiative.

12. Mizoram – Khuarel App; Disaster Information కోసం Innovative solution

Mizoram Government Khuarel App ప్రారంభించింది – disaster information మరియు early warning కోసం. ‘Khuarel’ అంటే Mizo భాషలో ‘Watch Out / Be Alert’. ఈ app ద్వారా Cyclones, Floods, Landslides, Earthquakes గురించి real-time alerts, relief camp locations, evacuation routes, helpline numbers పొందవచ్చు. Mizoram disaster-prone state: Cyclones, Earthquakes, Landslides frequently affect చేస్తాయి.

13. Mario Miranda Birth Centenary – India Post Commemorative Stamp విడుదల

India Post Goa’s legendary cartoonist Mario Miranda (1926-2011) Birth Centenary (జన్మ శతాబ్ది) సందర్భంగా commemorative postage stamp విడుదల చేసింది. Mario Miranda: Goa, Margao జన్మించారు; The Times of India, The Illustrated Weekly of India లో decades పాటు cartoons; Goan street life, characters రేఖల్లో immortalize చేశారు. Awards: Padma Shri (1988), Padma Bhushan (2012 – posthumous). India Post stamps significant personalities, events, institutions గురించి విడుదల చేసే tradition కొనసాగిస్తోంది.

14. International Firefighters Day 2026 – మే 4 న జరుపుకున్నారు

International Firefighters Day ప్రతి సంవత్సరం May 4 న జరుపుకుంటారు – విశ్వంలోని firefighters courage, sacrifice ని గుర్తించడానికి. Theme 2026: “Honoring Courage and Sacrifice of Firefighters.” 1999 ఆస్ట్రేలియా bushfire లో 5 firefighters మరణించిన తర్వాత ప్రారంభమైంది. Symbol: Blue and red ribbon. India లో National Disaster Response Force (NDRF) మరియు Fire departments state subjects. Fire Prevention Week: National Fire Service Week – April 14-20 (India).

15. India-Cambodia CINBAX-II 2026 Military Exercise ప్రారంభం

India మరియు Cambodia మధ్య CINBAX-II (Counter-Insurgency and Jungle Warfare Exercise) 2026 military exercise ప్రారంభమైంది – 2nd edition. India-Cambodia bilateral defence cooperation మరియు counter-insurgency, jungle warfare tactics share చేయడం లక్ష్యం. India’s Sinha Brigade (Counter Insurgency and Jungle Warfare School – CIJWS, Vairengte, Mizoram) నుండి troops participate. India ASEAN defense partnerships బలోపేతం చేస్తోంది.