eSachivalayam.in Student Corner కి స్వాగతం. ఈ రోజు ముఖ్యమైన Current Affairs 29 March 2026 Telugu లో ప్రత్యేకంగా సేకరించాం. UPSC, APPSC, TGPSC, SSC, RAILWAY మరియు BANKING పరీక్షల కోసం 10 MCQలతో సహా పూర్తి సమాచారం ఇక్కడ అందుబాటులో ఉంది.
🏛️ జాతీయ వ్యవహారాలు — Current Affairs 29 March 2026 Telugu
1 నోయిడా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (జేవార్) Phase I ప్రారంభం — PM మోదీ ప్రారంభోత్సవం
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 28 మార్చి 2026న ఉత్తరప్రదేశ్లోని జేవార్ (Jewar), గౌతమ బుద్ధ నగర్లో నోయిడా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (Noida International Airport — NIA) Phase I ని ప్రారంభించారు. ఈ విమానాశ్రయం ఢిల్లీ NCR యొక్క రెండవ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంగా గుర్తింపు పొందింది — ఇది ఇందిరా గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (IGI) రద్దీ తగ్గిస్తుంది. Phase I మొత్తం పెట్టుబడి: ₹11,200 కోట్లు. మొదటి దశలో ప్రయాణికుల సామర్థ్యం 12 Million Passengers Per Annum (MPPA) — భవిష్యత్తులో 70 MPPAకు విస్తరించే వీలుంది. విమానాశ్రయం IATA Code: DXN; నిర్వాహకుడు: Yamuna International Airport Pvt. Ltd. (YIAPL), Zurich Airport International AG అనుబంధ సంస్థ. PPP (Public-Private Partnership) మోడల్లో నిర్మించారు. విమానాశ్రయం నెట్-జీరో ఎమిషన్స్ లక్ష్యంతో నిర్మించబడింది; భారతీయ హేరిటేజ్ — ఘాట్లు మరియు హవేలీలు నుండి స్ఫూర్తి పొందిన నిర్మాణ రూపకల్పన. ఉత్తరప్రదేశ్ మొట్టమొదటిసారి 5 అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలు కలిగిన రాష్ట్రం అవుతుంది. DGCA మార్చి 6, 2026న Aerodrome License మంజూరు చేసింది. CM యోగి ఆదిత్యనాథ్ కూడా ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- విమానాశ్రయం పేరు: నోయిడా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (Jewar Airport)
- స్థలం: జేవార్, గౌతమ బుద్ధ నగర్, ఉత్తరప్రదేశ్
- ప్రారంభించినది: PM నరేంద్ర మోదీ, 28 మార్చి 2026
- Phase I పెట్టుబడి: ₹11,200 కోట్లు | మొత్తం ప్రాజెక్ట్: ₹29,560 కోట్లు
- ప్రయాణికుల సామర్థ్యం (Phase I): 12 MPPA → భవిష్యత్తులో 70 MPPA
- IATA Code: DXN
- నిర్వాహకుడు: YIAPL (Zurich Airport AG అనుబంధ)
- మోడల్: PPP (Greenfield Airport)
- DGCA Aerodrome License: మార్చి 6, 2026
- UP లో మొత్తం International Airports: 5 (మొదటిసారి)
2 భారత్ ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యం 4% (±2%) 2026–2031కు కొనసాగింపు — FIT Framework పునర్నవీకరణ
కేంద్ర ప్రభుత్వం RBI (Reserve Bank of India)తో సంప్రదింపుల అనంతరం వినియోగదారుల ధర సూచిక (CPI — Consumer Price Index) ఆధారిత ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాన్ని (Inflation Target) 4% — ±2% సహన పరిధి (Tolerance Band: 2%–6%)తో — ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి మార్చి 31, 2031 వరకు కొనసాగించాలని నిర్ణయించింది. ఇది RBI చట్టం, 1934 యొక్క సెక్షన్ 45ZA కింద ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ నోటిఫికేషన్ ద్వారా అమలు చేయబడింది. భారత్ Flexible Inflation Targeting (FIT) Framework 2016లో ప్రవేశపెట్టారు — ఉర్జిత్ పటేల్ కమిటీ (2014) సిఫారసులపై ఆధారపడింది. Monetary Policy Committee (MPC) ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించే బాధ్యత కలిగి ఉంటుంది — MPC 6 సభ్యులు కలిగి ఉంది (3 RBI నుండి + 3 ప్రభుత్వ నియామకం). ద్రవ్యోల్బణం 3 వరుస త్రైమాసికాలు 2%–6% పరిధి దాటినట్లైతే RBI ప్రభుత్వానికి నివేదిక సమర్పించాలి. February 2026 CPI: 3.21% — లక్ష్య పరిధిలోనే ఉంది. ఇది రెండవ వరుస విస్తరణ (2021 తర్వాత మళ్లీ 2026లో పొడిగించారు).
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యం: 4% (CPI) ± 2% Band (2%–6%)
- కాలం: ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి మార్చి 31, 2031
- చట్టీయ ఆధారం: RBI Act, 1934 — Section 45ZA
- FIT Framework ప్రారంభం: 2016
- సిఫారసు కమిటీ: ఉర్జిత్ పటేల్ కమిటీ (2014)
- MPC సభ్యులు: 6 (3 RBI + 3 ప్రభుత్వం)
- February 2026 CPI: 3.21%
- 2వ వరుస పొడిగింపు: 2021 తర్వాత 2026లో మళ్లీ Extend
3 DoP–TRIFED MoU: గిరిజన ఉత్పత్తులకు డిజిటల్ మార్కెట్ — Tribes India e-Commerce Logistics సహకారం
కేంద్ర కమ్యూనికేషన్స్ మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేసే Department of Posts (DoP) మరియు గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoTA) కింద పనిచేసే TRIFED (Tribal Cooperative Marketing Development Federation of India Limited) మధ్య March 2026లో MoU (Memorandum of Understanding) కుదిరింది. ఈ MoU లక్ష్యం: Tribes India e-commerce platform ద్వారా అమ్మే గిరిజన ఉత్పత్తులకు DoP యొక్క దేశవ్యాప్త లాజిస్టిక్స్ నెట్వర్క్ ఉపయోగించడం. MoU కాలం: 2 సంవత్సరాలు (సమీక్ష మరియు పొడిగింపు వీలుంది). DoP దేశవ్యాప్తంగా 1.65 లక్షల పోస్టాఫీసులు కలిగి ఉంది — గ్రామీణ ప్రాంతాలకు చేరే అత్యుత్తమ సాధనం. ఇది ఆదివాసీ చేతివృత్తుల వారికి (Tribal Artisans) ఆదాయం పెంచి, Viksit Bharat, Aatmanirbhar Bharat లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంది. TRIFED స్థాపన: 1987; HQ: న్యూఢిల్లీ. Tribes India Marketplace: భారత్ గిరిజన ఉత్పత్తులకు అతిపెద్ద online portal.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- MoU: DoP + TRIFED — Tribal Products e-Commerce Logistics
- DoP — Ministry: Ministry of Communications
- TRIFED — Ministry: Ministry of Tribal Affairs (MoTA)
- TRIFED పూర్తి రూపం: Tribal Cooperative Marketing Development Federation of India Ltd.
- TRIFED స్థాపన: 1987 | HQ: New Delhi
- Platform: Tribes India (e-commerce)
- DoP నెట్వర్క్: ~1.65 లక్షల పోస్టాఫీసులు
- లక్ష్యం: Inclusive Development + Digital Market for Tribal Artisans
4 PLFS Annual Report 2025 విడుదల — నిరుద్యోగ రేటు 3.1%, LFPR 59.3% నమోదు
Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI) Periodic Labour Force Survey (PLFS) Annual Report 2025 విడుదల చేసింది. PLFS National Statistical Office (NSO) 2017లో ప్రారంభించింది. ముఖ్య గణాంకాలు: Labour Force Participation Rate (LFPR) స్థిరంగా 59.3% (పురుషులు: 79.1%, మహిళలు: 40.0%). Worker Population Ratio (WPR): 57.4%. Unemployment Rate (UR): 3.1%. యువత నిరుద్యోగం (15–29 సంవత్సరాలు): 9.9% (2024లో 10.3% నుండి తగ్గింది). గ్రామీణ మహిళా WPR: 44.9% (స్థిరంగా ఉంది). రెండు ఫార్మాట్లు: Usual Status (ps+ss) (365 రోజులు), Current Weekly Status (CWS) (7 రోజులు). భారత్ వేగంగా Manufacturing మరియు Regular Salaried Employmentవైపు పరివర్తన చెందుతోందని నివేదిక సూచించింది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- PLFS పూర్తి రూపం: Periodic Labour Force Survey
- విడుదల చేసిన సంస్థ: MoSPI (NSO)
- PLFS ప్రారంభం: 2017
- LFPR: 59.3% | పురుషులు: 79.1% | మహిళలు: 40.0%
- WPR: 57.4% | Unemployment Rate: 3.1%
- యువత నిరుద్యోగం (15–29): 9.9% (తగ్గింది)
- రెండు Format లు: Usual Status + CWS
5 ఆపరేషన్ ఉర్జా సురక్ష — భారత నౌకాదళం హార్మజ్ జలసంధి ద్వారా శక్తి నౌకలకు రక్షణ
భారత నౌకాదళం (Indian Navy) ఆపరేషన్ ఉర్జా సురక్ష (Operation Urja Suraksha)ని మార్చి 2026లో ప్రారంభించింది. ఇది హార్మజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ద్వారా భారత శక్తి నౌకలకు (Crude Oil, LPG, LNG) రక్షణ కల్పిస్తుంది. US–Israel దాడుల (ఫిబ్రవరి 2026) అనంతరం ఇరాన్ హార్మజ్ జలసంధిని మూసివేయడంతో ఈ ఆపరేషన్ ప్రారంభమైంది. ముఖ్య విజయాలు: Pine Gas మరియు Jag Vasant LPG నౌకలు (92,000 టన్నులు LPG) సురక్షితంగా జలసంధి దాటాయి. INS Kochi, INS Chennai వంటి Guided Missile Destroyers నౌకలను రక్షించాయి. ఇరాన్ భారత్కు “India Pass” — ప్రైవేట్ కారిడార్ అనుమతి ఇచ్చింది. హార్మజ్ జలసంధి ఒమాన్ మరియు ఇరాన్ మధ్య ఉంది — వెడల్పు కేవలం 33 కి.మీ.; ప్రపంచ పెట్రోలియం వాణిజ్యంలో 20% వాటా ఈ మార్గం ద్వారా వెళుతుంది. భారత్ దాదాపు 85% Crude Oil దిగుమతి చేసుకుంటుంది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- ఆపరేషన్ పేరు: ఉర్జా సురక్ష (Energy Security)
- నిర్వహించిన దళం: భారత నౌకాదళం (Indian Navy)
- ప్రారంభం: March 2026 — హార్మజ్ జలసంధి ఇరాన్ మూసివేత కారణంగా
- హార్మజ్ జలసంధి: ఒమాన్ + ఇరాన్ మధ్య | వెడల్పు: 33 కి.మీ.
- ప్రపంచ పెట్రోలియం వాటా: ~20% హార్మజ్ ద్వారా
- భారత్ Crude Oil దిగుమతి: ~85%
- రక్షించిన నౌకలు: Pine Gas, Jag Vasant (LPG tankers)
- SLOCs పూర్తి రూపం: Sea Lines of Communication
6 EV Charging Infrastructure 2026 — 27,737 స్టేషన్లు ఏర్పాటు; FAME-II, PM E-DRIVE పథకాల వివరాలు
కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంట్కు EV Charging Infrastructure (Electric Vehicle Public Charging Stations — EVPCS) యొక్క తాజా స్థితి నివేదించింది. మార్చి 2026 వరకు: 27,737 EV Public Charging Stations ఏర్పాటు — వీటిలో 22,753 Operational. అత్యధికంగా ఏర్పాటు చేసిన రాష్ట్రాలు: ఉత్తరప్రదేశ్, కర్నాటక, మహారాష్ట్ర, తమిళనాడు. EV Charging Setup De-licensed — Private Sector పాల్గొనే వీలుంది. ముఖ్య పథకాలు: FAME-II (Faster Adoption and Manufacturing of Hybrid and Electric Vehicles — Phase II) మరియు PM E-DRIVE (Electric Drive Revolution in Innovative Vehicle Enhancement). Fossil Fuels నుండి Clean Mobility వైపు మారడానికి Range Anxiety తగ్గించడం ముఖ్య లక్ష్యం.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- EV Charging Stations (March 2026): 27,737 ఏర్పాటు | Operational: 22,753
- అత్యధిక రాష్ట్రాలు: UP, Karnataka, Maharashtra, Tamil Nadu
- EV setup: De-licensed — Private Sector participation అనుమతి
- FAME-II పూర్తి రూపం: Faster Adoption and Manufacturing of Hybrid and Electric Vehicles – Phase II
- PM E-DRIVE పూర్తి రూపం: Electric Drive Revolution in Innovative Vehicle Enhancement
- నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: Ministry of Heavy Industries
7 RBI Payments Vision 2028 — “Shaping India’s Payment Frontier” విడుదల
Reserve Bank of India (RBI) ‘Payments Vision 2028’ — “Shaping India’s Payment Frontier” పేరిట వ్యూహాత్మక రోడ్మ్యాప్ విడుదల చేసింది. ఇది 2025 4Es Vision (Everyone, Everywhere, Every Time) యొక్క మరుసటి దశ. ముఖ్య అంశాలు: Consumer Trust మరియు Cyber Security పెంపు; TReDS (Trade Receivables Discounting System) ఇంటర్ఆపరేబిలిటీ ఫ్రేమ్వర్క్; MSME ఫైనాన్సింగ్ మెరుగు; Global Dominance కోసం Digital Ecosystem Interoperability. RBI స్థాపన: ఏప్రిల్ 1, 1935. RBI Governor: సంజయ్ మల్హోత్ర (Sanjay Malhotra) (2024 నుండి). RBI HQ: ముంబై (మహారాష్ట్ర).
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- RBI దస్తావేజు: Payments Vision 2028 — “Shaping India’s Payment Frontier”
- పూర్వ విజన్: 4Es Vision 2025 (Everyone, Everywhere, Every Time)
- TReDS పూర్తి రూపం: Trade Receivables Discounting System
- RBI స్థాపన: ఏప్రిల్ 1, 1935
- RBI Governor: సంజయ్ మల్హోత్ర
- RBI HQ: ముంబై
8 WTO 14వ Ministerial Conference (MC14) కెమెరూన్లో — ప్రపంచ వాణిజ్య సంక్షోభం చర్చ
WTO (World Trade Organization) 14వ Ministerial Conference (MC14) Yaoundé, Cameroonలో మార్చి 2026 లో జరుగుతోంది. ఈ సమావేశంలో వాణిజ్య మంత్రులు Fractured Global Economy సవాళ్లు చర్చిస్తున్నారు. WTO ప్రపంచ వాణిజ్యంపై నిబంధనలు రూపొందించే ఏకైక బహుపాక్షిక సంస్థ. WTO స్థాపన: జనవరి 1, 1995 (GATT స్థానంలో). WTO HQ: జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్. DG: Ngozi Okonjo-Iweala (నైజీరియా). సభ్య దేశాలు: 166. భారత్ WTO వ్యవస్థాపక సభ్యుడు. US Tariff Wars మరియు Retaliatory Measures WTO వ్యవస్థను బలహీనపరచే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరించారు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- WTO MC14: Yaoundé, Cameroon
- WTO పూర్తి రూపం: World Trade Organization
- WTO స్థాపన: జనవరి 1, 1995 | స్థాపించిన ఒప్పందం: GATT స్థానంలో
- HQ: Geneva, Switzerland
- DG: Ngozi Okonjo-Iweala (నైజీరియా)
- సభ్యులు: 166 దేశాలు
- GATT పూర్తి రూపం: General Agreement on Tariffs and Trade
🌏 అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలు — Current Affairs 29 March 2026 Telugu
9 ఎర్త్ అవర్ 2026 — మార్చి 28న 20వ ఆవృత్తి; WWF యొక్క ప్రపంచ పర్యావరణ అభియానం
ఎర్త్ అవర్ 2026 (Earth Hour 2026) మార్చి 28, 2026న ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుపుకున్నారు — ఇది ఈ ఆచారం యొక్క 20వ ఆవృత్తి. ఈ ఆచారాన్ని WWF (World Wide Fund for Nature) నిర్వహిస్తుంది. ప్రతి సంవత్సరం మార్చి నెల చివరి లేదా మొదటి-చివరి శనివారం రాత్రి ఒక గంట అనవసరమైన లైట్లు ఆపివేయడం ఈ ఆచారం. మొదటి Earth Hour: మార్చి 31, 2007న సిడ్నీ (ఆస్ట్రేలియా)లో WWF మరియు భాగస్వాముల ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించారు. 2026 వేడుక: Luxembourg City, Luxembourgలో మార్చి 25–27, 2026 మధ్య International Theatre Institute (ITI) సంయుక్తంగా నిర్వహించింది. Earth Hour సుమారు 190+ దేశాలలో జరుపుకుంటారు. లక్ష్యం: జలవాయు పరివర్తన, పర్యావరణ సవాళ్లపై అవగాహన పెంపు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- Earth Hour 2026 తేదీ: మార్చి 28, 2026 (20వ ఆవృత్తి)
- నిర్వహణ: WWF (World Wide Fund for Nature)
- మొదటి Earth Hour: మార్చి 31, 2007 — Sydney, Australia
- WWF HQ: Gland, Switzerland
- పాల్గొనే దేశాలు: 190+
- 2026 ఆవృత్తి: 20వ
- లక్ష్యం: Climate Change Awareness — Lights Off for 1 Hour
10 పశ్చిమాసియా సంఘర్షణ — ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలు; భారత్ శక్తి భద్రతపై ప్రభావం
పశ్చిమాసియా (West Asia)లో ఇజ్రాయెల్ (Israel) మరియు ఇరాన్ (Iran) మధ్య సంఘర్షణ తీవ్రంగా కొనసాగుతోంది. US–Israel సంయుక్త దాడులు (ఫిబ్రవరి 28, 2026) అనంతరం ఇరాన్ హార్మజ్ జలసంధి మూసివేసింది. Crude Oil ధర: $111/barrel (Brent)కి పెరిగింది. కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా ఇంధన సరఫరాపై ఆందోళనలు అవసరం లేదని ప్రకటించారు. ప్రభుత్వం విండ్ఫాల్ ట్యాక్స్ (Windfall Tax) Diesel మరియు ATF మీద రెండు వారాలకొకసారి సమీక్షిస్తుంది. Special Additional Excise Duty (SAED) పెట్రోల్పై ₹10/లీటర్ తగ్గించారు (₹3/లీటర్కు). Strategic Petroleum Reserve (SPR) — Visakhapatnam, Mangaluru and Padur. PM మోదీ Saudi Crown Prince Salmanతో phone లో మాట్లాడి Freedom of Navigation యొక్క ప్రాముఖ్యత చర్చించారు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- Crude Oil ధర (March 2026): ~$111/barrel (Brent)
- SAED తగ్గింపు: పెట్రోల్ ₹10/L తగ్గింపు → ₹3/L
- SPR స్థలాలు: Visakhapatnam, Mangaluru and Padur
- SPR Cover: ~10 days imports
- IMEC: India-Middle East-Europe Economic Corridor (G-20 2023 launch — disrupted by conflict)
- Windfall Tax సమీక్ష: ప్రతి 2 వారాలకు
- Strait of Hormuz: ఒమాన్ + ఇరాన్ మధ్య | 33 కి.మీ. వెడల్పు
11 IIED Global Food Security Index — 162 దేశాలలో వాతావరణ-ఆహార ప్రమాద అంచనా
International Institute for Environment and Development (IIED) Global Food Security Index విడుదల చేసింది. ఈ నివేదిక 162 దేశాలు కవర్ చేస్తుంది — వాతావరణ పరివర్తన వ్యవసాయం మరియు ఆహార వ్యవస్థలపై చూపే ప్రభావాన్ని అంచనా వేస్తుంది. నాలుగు కీలక అంశాలు: Availability (లభ్యత), Accessibility (అందుబాటు), Utilisation (వినియోగం — పోషణ), Sustainability (స్థిరత్వం). వేడుతున్న ఉష్ణోగ్రత దృశ్యాలు: 1.5°C, 2°C, 4°C ప్రభావం అంచనా. IIED HQ: London, UK. భారత్లో వ్యవసాయంపై వాతావరణ ప్రభావం క్రమంగా పెరుగుతోందని నివేదిక హెచ్చరించింది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- నివేదిక: IIED Global Food Security Index
- IIED పూర్తి రూపం: International Institute for Environment and Development
- IIED HQ: London, UK
- కవర్ చేసిన దేశాలు: 162
- 4 Pillars: Availability, Accessibility, Utilisation, Sustainability
- ఉష్ణోగ్రత దృశ్యాలు: 1.5°C, 2°C, 4°C
🗺️ అన్ని రాష్ట్రాల వ్యవహారాలు — All State Affairs కరెంట్ అఫైర్స్ 29 మార్చి 2026
12 హైదరాబాద్లో World Buddhist Peace Conference 2026 — 20+ దేశాల నుండి ప్రతినిధులు
హైదరాబాద్ (Hyderabad)లో World Buddhist Peace Conference 2026 ప్రారంభోత్సవం జరిగింది. ఈ సమావేశం Buddhavanam మరియు Telangana Tourism Development Corporation ఆధ్వర్యంలో, Vietnam Buddhist Sanghaతో కలిసి నిర్వహించబడింది. 20+ దేశాల నుండి మంత్రులు, సన్యాసులు, పండితులు, ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు. లక్ష్యం: శాంతి, సమాధానం మరియు నైతిక సంభాషణ పురోగమించడం. Buddhavanam తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని నల్గొండ జిల్లా, నాగార్జున సాగర్ సమీపంలో ఉంది — ఇది ఒక ప్రసిద్ధ బౌద్ధ థీమ్ పార్క్. నాగార్జున కొండ మరియు అమరావతి (ఆంధ్రప్రదేశ్) ముఖ్యమైన బౌద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- సమావేశం: World Buddhist Peace Conference 2026 — హైదరాబాద్
- నిర్వాహకులు: Buddhavanam + TS Tourism Dev. Corp. + Vietnam Buddhist Sangha
- పాల్గొన్న దేశాలు: 20+
- Buddhavanam స్థలం: నల్గొండ జిల్లా, నాగార్జున సాగర్ సమీపం
- AP లో బౌద్ధ ప్రదేశం: అమరావతి (గుంటూరు జిల్లా)
13 Olive Ridley తాబేళ్ళు — AP లోని కాకినాడ బే హోప్ ఐలాండ్లో 20,000 గుడ్లు సంరక్షణ
ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh)లోని కాకినాడ బే (Kakinada Bay)లో ఉన్న హోప్ ఐలాండ్ (Hope Island), కొరింగ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం (Coringa Wildlife Sanctuary) అధికారులు దాదాపు 20,000 Olive Ridley తాబేళ్ళ గుడ్లు సంరక్షించారు. Olive Ridley Sea Turtle (Lepidochelys olivacea) — పేరు దాని Olive Green రంగు గుండె-ఆకారపు shell నుండి వచ్చింది. ఇవి Carnivores — జెల్లీ ఫిష్, రొయ్యలు తింటాయి. ముఖ్య లక్షణం: Arribada — వేలాది తాబేళ్ళు ఒకే సమయంలో గుడ్లు పెట్టడం. పంపిణీ: Pacific, Indian, Atlantic మహాసముద్రాల tropical ప్రాంతాలు. భారత్ ముఖ్య Nesting Sites: ఒడిశాలోని గహిర్మాత (Bhitarkanika NP), రుషికుల్య రూకరీ కోస్ట్; ఆంధ్రప్రదేశ్లో కాకినాడ.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- రాష్ట్రం: AP — Kakinada Bay, Hope Island, Coringa WLS
- సంరక్షించిన గుడ్లు: ~20,000 Olive Ridley Turtle Eggs
- Scientific Name: Lepidochelys olivacea
- ముఖ్య లక్షణం: Arribada (Mass Nesting)
- IUCN Status: Vulnerable
- భారత్ ముఖ్య nesting: Gahirmatha Beach (Odisha), Rushikulya (Odisha), Kakinada (AP)
- Coringa WLS జిల్లా: కాకినాడ, AP
14 అరుణాచల్ ప్రదేశ్లో కొత్త సీతాకోకచిలుక జాతి — గాయకుడు జుబిన్ గార్గ్ పేరిట నామకరణం
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ (Arunachal Pradesh) అడవులలో కొత్తగా నమోదైన సీతాకోకచిలుక జాతి (Butterfly Species)కు అస్సాం సాంస్కృతిక చిహ్నమైన గాయకుడు జుబిన్ గార్గ్ (Zubeen Garg) పేరు పెట్టారు — శాస్త్రీయ నామం: Euthalia zubeengargi. ఇది Euthalia జాత్యంతర (Genus) నుండి వచ్చింది — భారత్లో ఈ genus నుండి 80+ జాతులు నమోదయ్యాయి. అరుణాచల్ ప్రదేశ్ జీవ వైవిధ్యంలో అత్యంత సమృద్ధిగా ఉన్న హిమాలయన్ రాష్ట్రాలలో ఒకటి — Eastern Himalayan Biodiversity Hotspotలో భాగం. Zubeen Garg అస్సామ్ అత్యంత ప్రసిద్ధ గాయకుడు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- కొత్త జాతి: Euthalia zubeengargi — Arunachal Pradesh అడవులు
- పేరు పెట్టింది: Zubeen Garg (Assam Singer) పేరిట
- Genus: Euthalia — భారత్లో 80+ జాతులు
- బయోడైవర్సిటీ హాట్స్పాట్: Eastern Himalayan Biodiversity Hotspot
- అరుణాచల్ CM: పేమా ఖాండూ (Pema Khandu)
🌿 ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవహారాలు — APPSC పరీక్షలకు ప్రత్యేకం
15 AP లో India’s Credit-Deposit Ratio 83% — బ్యాంకింగ్ లిక్విడిటీపై ఆందోళన; Vizag ఆర్థిక కేంద్రానికి ప్రభావం
భారత్ Credit-Deposit (CD) Ratio మార్చి 2026 నాటికి చారిత్రక గరిష్ఠ స్థాయి 83%కి చేరింది. Bank Credit: ₹207.6 లక్షల కోట్లు; Deposits: ₹250 లక్షల కోట్లు. Incremental CD Ratio: 103.9% — బ్యాంకులు కొత్త Deposits కంటే ఎక్కువ Loans ఇస్తున్నారు. Credit Growth: 13.8% vs Deposit Growth: 10.8%. ఇది Liquidity Tightness కు సూచిక. ఆంధ్రప్రదేశ్లో Vizag (PCPIR, Fintech Hub) వంటి ఆర్థిక వృద్ధి కేంద్రాలకు Credit అందుబాటు ముఖ్యమైనది. RBI March 2026 Bulletin ప్రకారం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థితిస్థాపకంగా ఉందని పేర్కొన్నారు. RBI Treasury Bill Auction లో అన్ని బిడ్లు తిరస్కరించింది — Banking System Liquidity పెంచడానికి.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- CD Ratio: 83% (March 2026) — చారిత్రక గరిష్ఠం
- Bank Credit: ₹207.6 లక్షల కోట్లు
- Credit Growth: 13.8% | Deposit Growth: 10.8%
- Incremental CD Ratio: 103.9%
- CD Ratio = Total Bank Credit ÷ Total Deposits
- RBI T-Bill Auction: అన్ని బిడ్లు తిరస్కరణ (Liquidity boost కోసం)
16 AP Coringa WLS — Mangrove Forest సంరక్షణలో మైలురాయి; గోదావరి Delta జీవవైవిధ్యం
కొరింగ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం (Coringa Wildlife Sanctuary — CWS) ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కాకినాడ జిల్లా, గోదావరి Deltaలో ఉంది. ఇది భారత్ రెండవ అతిపెద్ద Mangrove అభయారణ్యం. మొట్టమొదటి: సుందర్బన్స్ (పశ్చిమ బెంగాల్). వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం: Wildlife Protection Act, 1972. Olive Ridley తాబేళ్ళతో పాటు ఇక్కడ Smooth-Coated Otters, Mugger Crocodiles, Spot-billed Pelicans ఉన్నాయి. Mangrove Forests Carbon Sequestration, Coastal Protection, Fish Nurseries పాత్ర పోషిస్తాయి. Namami Gange కింద Indian Turtle Conservation Program AP మరియు UP అటవీ శాఖలతో కలిసి పనిచేస్తోంది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- Coringa WLS: కాకినాడ జిల్లా, గోదావరి Delta, AP
- ప్రత్యేకత: భారత్ రెండవ అతిపెద్ద Mangrove Sanctuary
- మొదటి: సుందర్బన్స్ (WB)
- Wildlife Protection Act: 1972
- Mangrove ప్రాముఖ్యత: Carbon Sink + Coastal Protection + Fish Nursery
- Indian Turtle Conservation Program: Namami Gange కింద
🏙️ తెలంగాణ వ్యవహారాలు — TGPSC పరీక్షలకు ప్రత్యేకం
17 మూసీ రివర్ఫ్రంట్ డెవలప్మెంట్ (Musi Riverfront Development) — హైదరాబాద్ పునరుజ్జీవనం ప్రాజెక్ట్ వివాదం
తెలంగాణ ప్రభుత్వం మూసీ రివర్ఫ్రంట్ డెవలప్మెంట్ (Musi Riverfront Development Project)ను ముందుకు తీసుకెళుతోంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ మూసీ నది (Musi River)ను పునరుజ్జీవింపజేసి, పర్యాటకం మరియు పట్టణాభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా ఉంది. వివాదం: నది పక్కన ఉన్న పేదల ఇళ్ళు (Slum Relocation) అంశంపై నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి. మూసీ నది హైదరాబాద్ మధ్యలో ప్రవహించి కృష్ణా నదిలో కలుస్తుంది. HMDA (Hyderabad Metropolitan Development Authority) ప్రాజెక్ట్ అమలు చేస్తుంది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- ప్రాజెక్ట్: Musi Riverfront Development — Hyderabad
- మూసీ కలిసే నది: కృష్ణా నది
- అమలు సంస్థ: HMDA (Hyderabad Metropolitan Development Authority)
- వివాదం: Slum Relocation (పేదల ఇళ్ళు తొలగింపు)
- పోల్చిన ప్రాజెక్ట్: Sabarmati Riverfront, Ahmedabad
- తెలంగాణ CM: రేవంత్ రెడ్డి (A. Revanth Reddy)
18 తెలంగాణలో India’s Credit-Deposit Ratio ప్రభావం — RBI T-Bill Auction బిడ్లు తిరస్కరణ
RBI (Reserve Bank of India) మార్చి 31, 2026తో ముగిసే ఆర్థిక సంవత్సరం చివరిలో Banking System Liquidity బలోపేతం కోసం Treasury Bill (T-Bill) Auctionలో అన్ని బిడ్లను తిరస్కరించింది. ఇది Liquidity Management Tool గా పనిచేస్తుంది. T-Bills స్వల్పకాలిక ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలు (91, 182, 364 రోజులు). తెలంగాణ రాష్ట్రంలో హైదరాబాద్ Financial City (HITEC City, GIFT City వంటి Hub) వంటి ఆర్థిక కేంద్రాలకు బ్యాంకింగ్ Liquidity అత్యంత ముఖ్యమైనది. RBI యొక్క Repo Rate (2026): 6.25%. ఆర్థిక సంవత్సరం చివరిలో (March 31) Advance Tax చెల్లింపులు Liquidity ని తగ్గిస్తాయి.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- RBI T-Bill Auction: అన్ని బిడ్లు తిరస్కరణ — Liquidity boost కోసం
- T-Bills అంటే: స్వల్పకాలిక ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలు (91/182/364 రోజులు)
- Financial Year End: March 31, 2026
- RBI Repo Rate: 6.25%
- RBI T-Bill బిడ్ తిరస్కరణ: Liquidity Surplus కోసం Open Market Operations
💰 ఆర్థిక వ్యవస్థ & బ్యాంకింగ్ — కరెంట్ అఫైర్స్ 29 మార్చి 2026
19 Finance Bill 2026 రాజ్యసభలో చర్చ — పన్ను మార్పులు, Fiscal Deficit లక్ష్యాలు
Finance Bill 2026 రాజ్యసభ (Rajya Sabha)లో చర్చ ప్రారంభమైంది. ఈ బిల్లు Budget 2026-27లో ప్రకటించిన పన్ను మార్పులు, వ్యయ ప్రాధాన్యతలు మరియు Fiscal Deficit లక్ష్యాలు అమలు చేస్తుంది. Finance Bill ఒక Money Bill (ఆర్థిక బిల్లు) — దీనిని ముందుగా లోక్సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టవచ్చు. భారత్ Fiscal Deficit Target (FY 2025-26): GDP యొక్క 4.4%. FRBM Act (Fiscal Responsibility and Budget Management Act), 2003 ద్వారా Fiscal Discipline నిర్ధారించబడింది. FRBM లక్ష్యం: Fiscal Deficit 3% GDP కంటే తక్కువగా ఉండటం (దీర్ఘకాలంలో). Finance Minister: నిర్మలా సీతారామన్ (Nirmala Sitharaman).
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- Finance Bill 2026: Rajya Sabha లో చర్చ
- Finance Bill: Money Bill — ముందు Lok Sabha లో మాత్రమే
- Fiscal Deficit Target (FY26): 4.4% of GDP
- FRBM Act: 2003 | Long-term Target: < 3% of GDP
- Finance Minister: నిర్మలా సీతారామన్
- Money Bill నిర్వచనం: Constitution of India — Article 110
20 Lakshya Asset Management Company — SEBI అనుమతి; Mutual Fund వ్యాపారానికి కొత్త అడుగు
Lakshya Asset Management Companyకు SEBI (Securities and Exchange Board of India) Mutual Fund Business ప్రారంభించడానికి అనుమతి మంజూరు చేసింది. ఇది భారత్ Mutual Fund రంగానికి కొత్త ప్రవేశం. భారత్ Mutual Fund పరిశ్రమ AUM (Assets Under Management) ₹65+ లక్షల కోట్లు (2026 మొదలులో). AMFI (Association of Mutual Funds in India) Mutual Fund పరిశ్రమ స్వయంనియంత్రణ సంస్థ. SEBI Chairman: తుహిన్ కాంత పాండే (Tuhin Kanta Pandey) (2025 నుండి). SEBI స్థాపన: 1988 (Statutory Body: 1992). SEBI HQ: ముంబై.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- Lakshya AMC: SEBI అనుమతి — Mutual Fund Business
- SEBI పూర్తి రూపం: Securities and Exchange Board of India
- SEBI స్థాపన: 1988 (Non-Statutory); 1992 (Statutory Body)
- SEBI Chairman: Tuhin Kanta Pandey
- AMFI పూర్తి రూపం: Association of Mutual Funds in India
- India MF AUM: ₹65+ లక్షల కోట్లు
🔬 సైన్స్ & టెక్నాలజీ — కరెంట్ అఫైర్స్ 29 మార్చి 2026 తెలుగు
21 అగ్నికుల్ కాస్మోస్ Ignite Engine — 3D Printed Semi-Cryogenic Propulsion వ్యవస్థ; అంతరిక్ష విప్లవం
చెన్నై (Chennai) ఆధారిత స్పేస్-టెక్ స్టార్టప్ అగ్నికుల్ కాస్మోస్ (Agnikul Cosmos) Ignite పేరిట Booster Engine అభివృద్ధి చేసింది. ముఖ్య విశేషాలు: 3D Printing (Additive Manufacturing) ద్వారా Single-Piece Structureగా నిర్మించారు — అనేక Components అమర్చాల్సిన అవసరం లేదు. Semi-Cryogenic Propellant: Liquid Oxygen (LOX) + Kerosene ఇంధనం. Electric-Driven Pumps వినియోగం. ఈ సాంకేతికత SARTED Mission (2024)లో విజయవంతంగా ప్రదర్శించారు. Agnikul Cosmos వాహకం: Agnibaan — 100 కిలో వరకు Satellites ను Low-Earth Orbit (LEO)లో ప్రయోగించేది. Dhanush: భారత్ మొట్టమొదటి Private Launchpad — Satish Dhawan Space Centreలో నిర్మించారు. ఇది Aatmanirbhar Bharat space ambitions కు ముఖ్యమైన అడుగు.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- Engine పేరు: Ignite (అగ్నికుల్ కాస్మోస్)
- సంస్థ: Agnikul Cosmos, Chennai
- Technology: 3D Printed (Additive Manufacturing) + Semi-Cryogenic
- Propellant: LOX (Liquid Oxygen) + Kerosene
- Launch Vehicle: Agnibaan (100 kg to LEO)
- Private Launchpad: Dhanush — Satish Dhawan Space Centre
- Demonstrated: SARTED Mission (2024)
- LEO పూర్తి రూపం: Low-Earth Orbit
22 వాయు బాణ్ (Vayu Baan) — IAF యొక్క భారత్ తొలి హెలికాప్టర్-ప్రయోగ Kamikaze Drone ప్రాజెక్ట్
భారత వాయుసేన (Indian Air Force — IAF) వాయు బాణ్ (Vayu Baan — “Air Arrow”) ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభించింది — ఇది భారత్ తొలి హెలికాప్టర్-ప్రయోగ Drone (Helicopter-Launched Loitering Munition). ఈ ప్రాజెక్ట్ IAF యొక్క Directorate of Aerospace Design (DAD) నిర్వహిస్తోంది. DAD Domestic Vendorsకు Request for Proposal (RFP) పంపింది — 10 Drone Units, 2 Airborne Control Stations, 2 Ground Control Stations. ముఖ్య సాంకేతికతలు: GNSS-Denied Navigation (GPS లేకుండా), AI-Based Target Identification, Real-time Telemetry. Range: 80 కి.మీ.+; Payload: 500 గ్రా. – 1 కి.గ్రా.; 3 Configuration లు: EO/IR Sensor, Warhead, Rocket Integration. ఇది Aatmanirbhar Bharat Defence లక్ష్యానికి అనుగుణంగా ఉంది. 2027 మధ్యలో Fielded System సిద్ధమవుతుందని అంచనా.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- ప్రాజెక్ట్: వాయు బాణ్ (Vayu Baan = Air Arrow)
- నిర్వహణ: IAF — Directorate of Aerospace Design (DAD)
- ప్రత్యేకత: భారత్ తొలి Helicopter-Launched Drone/Loitering Munition
- Range: 80 కి.మీ.+ | Payload: 500g–1kg
- Technology: GNSS-Denied Navigation + AI Target ID
- Category: Air-Launched Effects (ALE)
- లక్ష్యం: Stand-off Capability — MANPADS నుండి Helicopter రక్షణ
- MANPADS పూర్తి రూపం: Man-Portable Air-Defense Systems
🏅 క్రీడలు — కరెంట్ అఫైర్స్ 29 మార్చి 2026 తెలుగు
23 ISL 2026 — Kerala Blasters కోచ్ David Catala తొలగింపు; Ashley Westwood నూతన Head Coach
Indian Super League (ISL) 2026లో Kerala Blasters FC David Catalaని Head Coach పదవి నుండి తొలగించింది. Ashley Westwood నూతన Head Coach గా నియమించబడ్డారు. ISL (Indian Super League) ఇండియా యొక్క అగ్రశ్రేణి ఫుట్బాల్ లీగ్ — AIFF (All India Football Federation) ఆధ్వర్యంలో, Football Sports Development Ltd. (FSDL) నిర్వహిస్తోంది. ISL 2014లో ప్రారంభమైంది. Kerala Blasters HQ: కొచ్చి, కేరళ. ISL చాంపియన్లు (మొత్తం): Atletico de Kolkata (3 సార్లు) మొదట్లో అగ్రగామిగా ఉన్నారు. Indian Football Team Nickname: Blue Tigers.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- Kerala Blasters కొత్త Coach: Ashley Westwood
- తొలగించబడిన Coach: David Catala
- ISL పూర్తి రూపం: Indian Super League
- ISL ప్రారంభం: 2014
- నిర్వహణ: FSDL (Football Sports Development Ltd.)
- AIFF పూర్తి రూపం: All India Football Federation
- India Football Nickname: Blue Tigers
24 IPL 2026 — ATF ధరలు రెండింతలు; విమాన టికెట్ల ధరలు పెరుగుతాయని హెచ్చరిక
పశ్చిమాసియా సంఘర్షణ కారణంగా Aviation Turbine Fuel (ATF) ధరలు ఒక నెలలో రెట్టింపయ్యాయి — వాయుసేవా సంస్థలు ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి విమాన టికెట్ ధరలు పెంచాలని ఆలోచిస్తున్నాయి. IPL 2026 ప్రయాణికులకు ఇది అదనపు భారం. ప్రభుత్వం SAED (Special Additional Excise Duty) ATF మీద Zeroకు తగ్గించింది — ఇది Oil Marketing Companies (OMCs)కు ఉపశమనం కల్పిస్తుంది. OMCs: IOCL (Indian Oil Corporation Ltd.), BPCL (Bharat Petroleum), HPCL (Hindustan Petroleum). IPL 2026 నిర్వహణ: BCCI. IPL 2008లో ప్రారంభమైంది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- ATF పూర్తి రూపం: Aviation Turbine Fuel
- SAED ATF మీద తగ్గింపు: Zero
- OMCs: IOCL, BPCL, HPCL
- BCCI అధ్యక్షుడు: Roger Binny
- IPL ప్రారంభ సంవత్సరం: 2008
- ATF ధర పెరుగుదల కారణం: West Asia Conflict → Crude Oil ↑
🏆 అవార్డులు / సంస్కృతి / ముఖ్యమైన దినాలు — కరెంట్ అఫైర్స్ 29 మార్చి 2026
25 Ministry of Culture–YouTube MoU: భారత జానపద సంగీతం డిజిటల్ ప్రపంచంలో
కేంద్ర సంస్కృతి మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Culture) మరియు YouTube మధ్య MoU కుదిరింది — భారత జానపద మరియు గిరిజన సంగీతాన్ని (Folk and Tribal Music) ప్రపంచ స్థాయిలో ప్రచారం చేయడానికి. ఈ MoU Intangible Cultural Heritage (అమూర్త సాంస్కృతిక వారసత్వం) సంరక్షణ మరియు Soft Power పెంపుకు ఉద్దేశించింది. UNESCO Intangible Cultural Heritageలో భారత్ నమోదైన అంశాలు: Yoga, Kumbh Mela, Vedic Chanting, Manipuri Sankirtana మొదలైనవి. Ministry of Culture Minister: Gajendra Singh Shekhawat. YouTube (Google/Alphabet అనుబంధ) 2005లో స్థాపించబడింది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- MoU: Ministry of Culture + YouTube — Indian Folk & Tribal Music Promotion
- లక్ష్యం: Intangible Cultural Heritage సంరక్షణ + Soft Power
- UNESCO Intangible Heritage (India): Yoga, Kumbh Mela, Vedic Chanting మొదలైనవి
- Culture Minister: Gajendra Singh Shekhawat
- UNESCO HQ: Paris, France
26 పర్షియన్ భాష — భారత భాషా సంస్కృతిపై శాశ్వత ప్రభావం; చరిత్ర విశ్లేషణ
పర్షియన్ భాష (Persian Language) ప్రాచీన ఇరాన్లో పుట్టింది — దీనికి 2,500 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. భారత ప్రభుత్వం, కవిత్వం, శాసనాలలో పర్షియన్ భాష ప్రభావం అమోఘంగా ఉంది. మొఘల్ పాలన సమయంలో Courts, Administrative Languageగా పనిచేసింది. హిందీ, ఉర్దూ మరియు ప్రాంతీయ భాషలలో వేలాది పర్షియన్ పదాలు ఉన్నాయి. Divan (Ministry), Diwan (Finance), Zamindar, Mahal (Palace) వంటి పదాలు పర్షియన్ మూలాలు కలిగి ఉన్నాయి. పర్షియన్ UNESCO అమూర్త వారసత్వ జాబితాలో గుర్తింపు పొందింది.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- పర్షియన్ భాష మూలం: Ancient Iran — 2,500+ సంవత్సరాల చరిత్ర
- భారత్లో ప్రభావం: Mughal Administration, Hindi, Urdu పదాలు
- ముఖ్య పదాలు: Divan, Diwan, Zamindar, Mahal
- పర్షియన్ UNESCO గుర్తింపు: Intangible Cultural Heritage
- ఆధునిక పర్షియన్: Farsi (ఇరాన్ అధికారిక భాష)
27 FSSAI కఠిన ప్రమాణాలు — Natural Mineral Water నాణ్యతకు నెలవారీ పరీక్షలు తప్పనిసరి
FSSAI (Food Safety and Standards Authority of India) Natural Mineral Waterకు కఠిన ప్రమాణాలు నిర్ధారించింది — నెలవారీ Testing తప్పనిసరి చేసింది. Natural Mineral Water రక్షిత భూగర్భ Aquifers లేదా Natural Springs నుండి వస్తుంది — Calcium, Magnesium వంటి సహజ ఖనిజాలు కలిగి ఉంటుంది. ఇది Packaged Drinking Water కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది. FSSAI స్థాపన: 2006 (Food Safety and Standards Act, 2006 కింద). FSSAI HQ: న్యూఢిల్లీ. CEO: G. Kamala Vardhana Rao. FSSAI నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: Ministry of Health and Family Welfare.
📌 పరీక్ష పాయింట్ (Exam Point)
- FSSAI కొత్త నిర్ణయం: Natural Mineral Water — Monthly Testing తప్పనిసరి
- FSSAI పూర్తి రూపం: Food Safety and Standards Authority of India
- FSSAI స్థాపన: 2006 (FSS Act, 2006)
- FSSAI HQ: New Delhi
- నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: Health and Family Welfare
- Natural Mineral Water source: Protected Underground Aquifers/Natural Springs
⚡ త్వరిత పునశ్చరణ — కరెంట్ అఫైర్స్ 29 మార్చి 2026 తెలుగు (Quick Revision)
- నోయిడా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం: PM మోదీ ప్రారంభించారు — జేవార్, UP; IATA Code: DXN; Phase I: ₹11,200 కోట్లు, 12 MPPA; Operator: YIAPL (Zurich Airport AG)
- ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యం: భారత్ CPI Target 4% (±2%) 2026–2031కు కొనసాగింపు — Section 45ZA, RBI Act 1934; FIT Framework 2016
- ఆపరేషన్ ఉర్జా సురక్ష: Indian Navy — హార్మజ్ జలసంధి ద్వారా శక్తి నౌకలకు రక్షణ; Pine Gas, Jag Vasant LPG నౌకలు రక్షించారు
- అగ్నికుల్ ఇగ్నైట్ ఇంజిన్: 3D Printed Semi-Cryogenic Engine; LOX + Kerosene; Agnibaan Launch Vehicle; Agnikul Cosmos, Chennai
- వాయు బాణ్: IAF — భారత్ తొలి Helicopter-Launched Loitering Munition; Range 80+ కి.మీ.; DAD నిర్వహణ; GNSS-Denied Navigation
- ఎర్త్ అవర్ 2026: మార్చి 28న 20వ ఆవృత్తి; WWF నిర్వహణ; మొదటిసారి: మార్చి 31, 2007, Sydney
- DoP–TRIFED MoU: Tribes India e-commerce Logistics; TRIFED స్థాపన: 1987; DoP: 1.65 లక్షల పోస్టాఫీసులు
- PLFS 2025: Unemployment Rate 3.1%; LFPR 59.3%; Youth Unemployment: 9.9%; MoSPI విడుదల
- WTO MC14: Yaoundé, Cameroon; DG: Ngozi Okonjo-Iweala; 166 సభ్య దేశాలు
- Euthalia zubeengargi: Arunachal Pradesh — కొత్త సీతాకోకచిలుక జాతి; Zubeen Garg పేరిట నామకరణం
📋 ముగింపు — కరెంట్ అఫైర్స్ 29 మార్చి 2026 తెలుగు కీలక విషయాలు
- నోయిడా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ప్రారంభం — ఢిల్లీ NCR రెండవ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం; UP మొదటిసారి 5 అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలు.
- భారత్ ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యం 4% కొనసాగింపు — పశ్చిమాసియా సంఘర్షణ నేపథ్యంలో RBI FIT Framework స్థిరత్వం.
- ఆపరేషన్ ఉర్జా సురక్ష — హార్మజ్ ద్వారా భారత శక్తి సరఫరా సంరక్షణలో నావికా దళ పరాక్రమం.
- అగ్నికుల్ ఇగ్నైట్ + వాయు బాణ్ — అంతరిక్షం మరియు రక్షణ రంగాలలో Aatmanirbhar Bharat విజయం.
- ఎర్త్ అవర్ 2026 — పర్యావరణ అవగాహనలో 20 సంవత్సరాల ప్రయాణం పూర్తి.
- DoP–TRIFED MoU — గిరిజన చేతివృత్తుల వారికి డిజిటల్ మార్కెట్ అందుబాటు; Inclusive Development.
- హైదరాబాద్ World Buddhist Peace Conference — సాంస్కృతిక దౌత్యంలో తెలంగాణ ప్రాముఖ్యత.
- AP లో Olive Ridley గుడ్ల సంరక్షణ — కాకినాడ కొరింగ అభయారణ్యం జీవ వైవిధ్య సంరక్షణలో ముందంజ.
❓ కరెంట్ అఫైర్స్ 29 మార్చి 2026 తెలుగు — FAQs (త్వరిత అంశాలు)
నోయిడా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం IATA Code ఏమిటి? దీన్ని ఎవరు ప్రారంభించారు?
నోయిడా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం యొక్క IATA Code DXN. దీన్ని PM నరేంద్ర మోదీ మార్చి 28, 2026న జేవార్, గౌతమ బుద్ధ నగర్, ఉత్తరప్రదేశ్లో ప్రారంభించారు. Phase I పెట్టుబడి ₹11,200 కోట్లు; Operator: YIAPL (Zurich Airport AG అనుబంధ సంస్థ). PPP Model లో నిర్మించారు.
ఆపరేషన్ ఉర్జా సురక్ష అంటే ఏమిటి? ఎందుకు ప్రారంభించారు?
ఆపరేషన్ ఉర్జా సురక్ష (Operation Energy Security) భారత నౌకాదళం మార్చి 2026లో ప్రారంభించిన సముద్ర భద్రతా ఆపరేషన్. US–Israel దాడుల (Feb 28, 2026) అనంతరం ఇరాన్ హార్మజ్ జలసంధి మూసివేయడంతో, భారత్ Crude Oil, LPG నౌకలకు రక్షణ కల్పించడానికి ప్రారంభించారు. భారత్ ~85% Crude Oil దిగుమతి చేసుకుంటుంది. Pine Gas, Jag Vasant నౌకలు విజయవంతంగా రక్షించారు.
అగ్నికుల్ కాస్మోస్ Ignite Engine ముఖ్య విశేషాలు ఏమిటి?
అగ్నికుల్ కాస్మోస్ (Chennai) Ignite Engine 3D Printing (Additive Manufacturing) ద్వారా Single-Piece Structure గా నిర్మించారు. Semi-Cryogenic Propellant: Liquid Oxygen (LOX) + Kerosene. Electric-Driven Pumps వాడారు. Agnibaan Launch Vehicle కోసం ఉపయోగించబడుతుంది — 100 కిలో వరకు Satellites ను LEO లో ప్రయోగించగలదు. Dhanush: భారత్ తొలి Private Launchpad (Satish Dhawan Space Centre).
భారత్ ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యం 2026–2031 కు ఏమిటి?
కేంద్ర ప్రభుత్వం RBI తో సంప్రదించి CPI ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాన్ని 4% (Tolerance Band: 2%–6%) తో ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి మార్చి 31, 2031 వరకు కొనసాగించాలని నిర్ణయించింది. ఇది RBI Act, 1934 Section 45ZA కింద విడుదలైన నోటిఫికేషన్ ద్వారా అమలు చేయబడింది. Feb 2026 CPI: 3.21%.
వాయు బాణ్ (Vayu Baan) అంటే ఏమిటి?
వాయు బాణ్ (Air Arrow) IAF యొక్క భారత్ తొలి హెలికాప్టర్-ప్రయోగ Loitering Munition/Kamikaze Drone ప్రాజెక్ట్. Directorate of Aerospace Design (DAD) నిర్వహిస్తోంది. Range 80+ కి.మీ.; GNSS-Denied Navigation + AI Target Identification. Aatmanirbhar Bharat లక్ష్యంలో భాగంగా పూర్తిగా స్వదేశీ Vendors ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడుతోంది.
ఎర్త్ అవర్ 2026 ఎప్పుడు జరిగింది? ఎవరు నిర్వహిస్తారు?
ఎర్త్ అవర్ 2026 మార్చి 28, 2026న జరిగింది — ఇది 20వ ఆవృత్తి. WWF (World Wide Fund for Nature) నిర్వహిస్తుంది. మొదటి ఎర్త్ అవర్ మార్చి 31, 2007న Sydney, Australia లో జరిగింది. 190+ దేశాలు పాల్గొంటాయి.
DoP–TRIFED MoU ఉద్దేశం ఏమిటి?
Department of Posts (DoP) మరియు TRIFED మధ్య MoU Tribes India e-commerce platform ద్వారా గిరిజన ఉత్పత్తులకు DoP యొక్క దేశవ్యాప్త 1.65 లక్షల పోస్టాఫీసుల లాజిస్టిక్స్ నెట్వర్క్ వినియోగించడానికి కుదిరింది. TRIFED స్థాపన: 1987; నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: Ministry of Tribal Affairs.
PLFS 2025 ప్రకారం భారత్ నిరుద్యోగ రేటు ఎంత?
PLFS (Periodic Labour Force Survey) Annual Report 2025 ప్రకారం భారత్ మొత్తం Unemployment Rate 3.1%. LFPR (Labour Force Participation Rate): 59.3%. Youth Unemployment (15–29): 9.9% (2024లో 10.3% నుండి తగ్గింది). MoSPI (NSO) విడుదల చేసింది.
Euthalia zubeengargi అంటే ఏమిటి?
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ అడవులలో కొత్తగా కనుగొన్న సీతాకోకచిలుక జాతి. అస్సాం ప్రసిద్ధ గాయకుడు జుబిన్ గార్గ్ పేరిట Euthalia zubeengargi అని నామకరణం చేశారు. ఇది Eastern Himalayan Biodiversity Hotspot లో కనుగొన్నారు.
భారత్ Credit-Deposit Ratio గురించి తెలపండి
మార్చి 2026 నాటికి భారత్ Credit-Deposit (CD) Ratio చారిత్రక గరిష్ఠ స్థాయి 83% చేరింది. Bank Credit ₹207.6 లక్షల కోట్లు; Deposits ₹250 లక్షల కోట్లు. Credit Growth 13.8% vs Deposit Growth 10.8%. Incremental CD Ratio 103.9% — Liquidity Tightness సూచన.
📝 MCQ Practice Zone — 10 అభ్యాస ప్రశ్నలు (కరెంట్ అఫైర్స్ 29 మార్చి 2026 తెలుగు)
Q1. నోయిడా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం యొక్క IATA కోడ్ ఏమిటి?
- A) DEL
- B) NIA
- C) DXN
- D) JEW
✅ సమాధానం: C) DXN (Noida International Airport, Jewar — Phase I ₹11,200 Cr)
Q2. భారత్ ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యానికి చట్టీయ ఆధారం ఏ సెక్షన్ కింద ఉంది?
- A) Section 45ZA, RBI Act 1934
- B) Section 17, RBI Act 1934
- C) Article 110, Constitution of India
- D) Section 3, FRBM Act 2003
✅ సమాధానం: A) Section 45ZA, RBI Act 1934 (FIT Framework కింద ప్రభుత్వం RBI తో సంప్రదించి నిర్ణయిస్తుంది)
Q3. ఆపరేషన్ ఉర్జా సురక్ష ఏ జలమార్గంలో నిర్వహిస్తున్నారు?
- A) Bab-el-Mandeb
- B) Strait of Malacca
- C) Strait of Hormuz
- D) Suez Canal
✅ సమాధానం: C) Strait of Hormuz (ఒమాన్–ఇరాన్ మధ్య; 33 కి.మీ. వెడల్పు; 20% Global Petroleum)
Q4. అగ్నికుల్ కాస్మోస్ Ignite Engine ఏ Propellant Combination వాడుతుంది?
- A) Liquid Hydrogen + LOX
- B) Solid Fuel + N2O4
- C) LOX (Liquid Oxygen) + Kerosene
- D) UDMH + Nitrogen Tetroxide
✅ సమాధానం: C) LOX + Kerosene (Semi-Cryogenic Propellant — Agnibaan Launch Vehicle)
Q5. ఎర్త్ అవర్ 2026 ఏ సంవత్సరం ఆవృత్తి?
- A) 15వ
- B) 18వ
- C) 25వ
- D) 20వ
✅ సమాధానం: D) 20వ ఆవృత్తి (మొదటిసారి: March 31, 2007, Sydney; నిర్వహణ: WWF)
Q6. PLFS 2025 ప్రకారం భారత్ మొత్తం Unemployment Rate ఎంత?
- A) 5.2%
- B) 3.1%
- C) 4.5%
- D) 7.8%
✅ సమాధానం: B) 3.1% (LFPR: 59.3%; Youth Unemployment 15-29: 9.9%)
Q7. వాయు బాణ్ (Vayu Baan) ప్రాజెక్ట్ను ఏ సంస్థ నిర్వహిస్తోంది?
- A) DRDO
- B) HAL
- C) IAF — Directorate of Aerospace Design (DAD)
- D) BEL (Bharat Electronics Limited)
✅ సమadhānం: C) IAF — DAD (Directorate of Aerospace Design); Range: 80+ కి.మీ.; Helicopter-Launched Loitering Munition
Q8. WTO 14వ Ministerial Conference (MC14) ఏ నగరంలో జరుగుతోంది?
- A) Geneva, Switzerland
- B) Doha, Qatar
- C) Yaoundé, Cameroon
- D) Nairobi, Kenya
✅ సమాధానం: C) Yaoundé, Cameroon (WTO DG: Ngozi Okonjo-Iweala; 166 Members)
Q9. TRIFED పూర్తి రూపం ఏమిటి?
- A) Tribal Resources and Infrastructure Finance and Economic Development
- B) Tribal Cooperative Marketing Development Federation of India Limited
- C) Tribal Research Institute for Finance and Economic Development
- D) Trade and Rural Infrastructure Federation of India
✅ సమాధానం: B) Tribal Cooperative Marketing Development Federation of India Limited (1987 స్థాపన; MoTA కింద)
Q10. Euthalia zubeengargi ఏ జాతికి చెందిన కొత్తగా కనుగొన్న జీవి?
- A) పాము జాతి
- B) సీతాకోకచిలుక జాతి
- C) చేప జాతి
- D) ఒక రకమైన పక్షి జాతి
✅ సమాధానం: B) సీతాకోకచిలుక జాతి (Butterfly Species — Arunachal Pradesh అడవులు; జుబిన్ గార్గ్ పేరిట నామకరణం)
🔗 సూచన గ్రంథాలు (References)
ఈ వ్యాసం విద్యా అవసరాల కోసం మాత్రమే సంకలనం చేయబడింది. అన్ని విషయాలను అధికారిక ప్రభుత్వ వెబ్సైట్లు మరియు విశ్వసనీయ వార్తా సంస్థలతో ధృవీకరించుకోగలరు. esachivalayam.in ఏదైనా వ్యత్యాసానికి బాధ్యత వహించదు. | This article is compiled for educational purposes only. Please verify with official sources for any discrepancies.