దేశీయ, అంతర్జాతీయ, ఆర్థిక, విజ్ఞాన శాస్త్రం మరియు ప్రభుత్వ విధానాలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన వార్తలను అందించే Current Affairs 14 May 2026 Telugu ఇప్పుడు మీ కోసం సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఈరోజు ముఖ్యాంశాల్లో ₹37,500 కోట్ల Coal Gasification Scheme, CPI ద్రవ్యోల్బణం 3.48%, బంగారం దిగుమతి సుంకం 15%, Bharat Maritime Insurance Pool ప్రారంభం, India-Oman CEPA చర్చలు, AP BharatNet విస్తరణ, ప్రభుత్వ బ్యాంకుల భారీ లాభాలు వంటి కీలక అంశాలు ఉన్నాయి. అలాగే Puducherry CM Rangasamy, Kevin Warsh, CII అధ్యక్షుడు R Mukundan మరియు CCMB పరిశోధనలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన విషయాలు కూడా ఇందులో పొందుపరచబడ్డాయి. UPSC, APPSC, TGPSC, SSC, Railway, Banking, Police వంటి పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న అభ్యర్థుల కోసం ఈ కరెంట్ అఫైర్స్ ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడింది. సులభమైన తెలుగులో, పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా ముఖ్యమైన పాయింట్లు మరియు త్వరిత రివిజన్ ఫార్మాట్లో అందించబడింది.
🔔 అప్డేట్స్ మిస్ అవ్వకండి — ఫాలో అవ్వండి
రోజువారీ Current Affairs • MCQ క్విజ్ • Free PDF అప్డేట్స్
📝 ఈరోజు వార్తలపై MCQ Quiz ప్రాక్టీస్ చేయాలనుకుంటున్నారా?
👉 Quiz కి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి🇮🇳 జాతీయ వార్తలు – Current Affairs 14 May 2026 Telugu
1. కేంద్ర కేబినెట్ ₹37,500 కోట్ల బొగ్గు గ్యాసీకరణ పథకానికి ఆమోదం
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర కేబినెట్ సమావేశంలో మే 13, 2026న “Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects” కు ₹37,500 కోట్ల ఆర్థిక కేటాయింపుతో ఆమోదం లభించింది. ఈ పథకం ద్వారా 75 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గును గ్యాసీకరించడం లక్ష్యం. దేశంలోని బొగ్గు నిల్వలు 401 బిలియన్ టన్నులు కావడంతో, దిగుమతి అవసరమయ్యే LNG, యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్లపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడమే ఈ పథకం ముఖ్య లక్ష్యం.
పథకంలో ప్రతి ప్రాజెక్టుకు యంత్ర సామగ్రి వ్యయంలో 20% వరకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలు నాలుగు సమాన వాయిదాల్లో లభిస్తాయి. పారదర్శక పోటీ బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా ప్రాజెక్టులు ఎంపికవుతాయి. 25 ప్రాజెక్టుల ద్వారా 50,000 ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉద్యోగావకాశాలు కల్పించడం లక్ష్యం. ఈ పథకం 2021 నాటి జాతీయ బొగ్గు గ్యాసీకరణ మిషన్లో భాగంగా, జనవరి 2024లో ఆమోదించిన ₹8,500 కోట్ల పథకం అనంతర దశ. బొగ్గు, లిగ్నైట్ను ‘సింగాస్’గా మార్చి విద్యుత్, రసాయనాలు, ఎరువుల తయారీకి వినియోగిస్తారు. 2030 నాటికి 100 మిలియన్ టన్నుల గ్యాసీకరణ జాతీయ లక్ష్యానికి ఇది మరింత ఊతమిస్తుంది.
- పథకం పేరు: Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects | ఆమోదం: మే 13, 2026
- ఆర్థిక కేటాయింపు: ₹37,500 కోట్లు | లక్ష్యం: 75 MTPA గ్యాసీకరణ | పెట్టుబడి ఆకర్షణ: ₹3 లక్షల కోట్లు
- ప్రోత్సాహకం: Plant & Machinery వ్యయంలో 20% | 4 సమాన వాయిదాలు | Milestone-linked
- ఉద్యోగాలు: 50,000 (ప్రత్యక్ష + పరోక్ష) | 25 ప్రాజెక్టులు
- Syngas ఉపయోగాలు: విద్యుత్ ఉత్పత్తి, రసాయనాలు, ఎరువులు, హైడ్రోజన్, మిథనాల్
- భారత బొగ్గు నిల్వలు: ~401 బిలియన్ టన్నులు | లిగ్నైట్ నిల్వలు: ~47 బిలియన్ టన్నులు
- జాతీయ లక్ష్యం: 2030 నాటికి 100 MTPA గ్యాసీకరణ | National Coal Gasification Mission: 2021
- కేబినెట్ సమాచారం అందించిన మంత్రి: అశ్విన్ వైష్ణవ్ | బొగ్గు మంత్రి: G. కిషన్ రెడ్డి
2. ఎన్. రంగస్వామి పుదుచ్చేరి ముఖ్యమంత్రిగా ఐదవ పర్యాయం శపథం
AINRC వ్యవస్థాపకుడు, సీనియర్ నాయకుడు ఎన్. రంగస్వామి మే 13, 2026న పుదుచ్చేరి ముఖ్యమంత్రిగా ఐదవ పర్యాయం శపథం స్వీకరించారు. పుదుచ్చేరి లోక్భవన్లో జరిగిన కార్యక్రమంలో లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ కె. కైలాస్నాథన్ శపథం చేయించారు. ఇదే కార్యక్రమంలో రెండు మంత్రి పదవులు కూడా ప్రమాణస్వీకారం చేశాయి: AINRC నుండి మల్లాది కృష్ణారావు మరియు BJP నుండి ఏ. నమస్సివాయం.
రంగస్వామి పుదుచ్చేరి చరిత్రలో అత్యధిక సార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పదవి చేపట్టిన నాయకుడిగా నిలిచారు. ఏప్రిల్ 9, 2026న జరిగిన పుదుచ్చేరి శాసనసభ ఎన్నికల్లో NDA కూటమి స్పష్టమైన మెజారిటీ సాధించింది: 30 స్థానాల శాసనసభలో AINRC 12, BJP మరియు సహకార పక్షాలు మిగతా సీట్లు గెలుచుకున్నాయి. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము రంగస్వామిని ముఖ్యమంత్రిగా నియమించారు. మల్లాది కృష్ణారావు తెలుగులో శపథం స్వీకరించారు — ఆయన పుదుచ్చేరి-ఆంధ్రప్రదేశ్లో భాగమైన యానాం నియోజకవర్గ ప్రతినిధి.
- పుదుచ్చేరి CM: ఎన్. రంగస్వామి | ఐదవ పర్యాయం | శపథం: మే 13, 2026 | లోక్భవన్ పుదుచ్చేరి
- AINRC: All India NR Congress | వ్యవస్థాపకుడు: ఎన్. రంగస్వామి | NDA భాగస్వామి
- LG పుదుచ్చేరి: కె. కైలాస్నాథన్ | శపథం చేయించారు
- రంగస్వామి గత CM పదవీకాలాలు: 2001–06 (Congress); 2006–08 (Congress); 2011–16 (AINRC); 2021–2026 (AINRC-NDA); 2026– (AINRC-NDA)
- పుదుచ్చేరి: కేంద్రపాలిత ప్రాంతం | 4 జిల్లాలు: Puducherry, Karaikal, Yanam (AP), Mahe (Kerala)
- పుదుచ్చేరి శాసనసభ: 30 సీట్లు (ఎన్నికైనవి) + 3 నామినేటెడ్
- మల్లాది కృష్ణారావు: యానాం ప్రతినిధి | తెలుగులో శపథం – AP సంబంధం
- BJP నేతలు BJP నిర్వహణలో: నితిన్ నబిన్, BL సంతోష్ ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు
3. ఏప్రిల్ 2026లో భారత CPI ద్రవ్యోల్బణం 3.48% – నాలుగు నెలల గరిష్ఠం
కేంద్ర గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) మే 12, 2026న విడుదల చేసిన తాజా Consumer Price Index (CPI) గణాంకాల ప్రకారం, ఏప్రిల్ 2026లో భారత వార్షిక చిల్లర ద్రవ్యోల్బణం 3.48%కు చేరింది. ఇది మార్చి 2026 నాటి 3.40% కంటే స్వల్పంగా అధికం. ఈ సంవత్సరం జనవరి నుండి వరుసగా నాల్గవ నెల పెరుగుతూ వచ్చింది: జనవరి 2.74%, ఫిబ్రవరి 3.21%, మార్చి 3.40%, ఏప్రిల్ 3.48%.
గ్రామీణ ద్రవ్యోల్బణం 3.74%, పట్టణ ద్రవ్యోల్బణం 3.16%గా నమోదైంది. ఆహార ద్రవ్యోల్బణం (CFPI) 3.87% నుండి 4.20%కు పెరిగింది. అత్యధిక ధరల పెరుగుదల: వెండి ఆభరణాలు 144.34%, కొబ్బరి 44.55%, బంగారు ఆభరణాలు 40.72%, టమాట 35.28%, కాలీఫ్లవర్ 25.58%. ధర తగ్గుదల: ఆలుగడ్డ -23.69%, ఉల్లి -17.67%, మోటార్ కారు -7.12%. రాష్ట్రాల్లో అత్యధిక ద్రవ్యోల్బణం: తెలంగాణ 5.81%, ఆంధ్రప్రదేశ్ 4.20%, తమిళనాడు 4.18%, కర్ణాటక 4.00%. RBI లక్ష్యం 4% కంటే తక్కువగా 3.48% ఉన్నప్పటికీ, ఆహార ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుదల ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
- CPI ఏప్రిల్ 2026: 3.48% (Provisional) | మార్చి 2026: 3.40% | Base Year: 2024
- గ్రామీణ: 3.74% | పట్టణ: 3.16% | CPI Index: 105.12 (ఏప్రిల్) vs 104.84 (మార్చి)
- CFPI (Food Inflation): 4.20% (ఏప్రిల్) vs 3.87% (మార్చి)
- రాష్ట్రాల్లో అగ్రస్థానం: తెలంగాణ 5.81% (1వ), AP 4.20% (2వ), TN 4.18% (3వ), Karnataka 4.00% (4వ)
- అత్యధిక ద్రవ్యోల్బణం: Silver Jewellery 144.34% | Coconut/Copra 44.55% | Gold 40.72% | Tomato 35.28%
- Housing Inflation: 2.15% | Transport: -0.01% | Personal Care: 17.66%
- MoSPI: Ministry of Statistics and Programme Implementation | NSO డేటా సేకరణ
- RBI Inflation Target: 4% (±2%) | CPI for May 2026 విడుదల: జూన్ 12, 2026
- ద్రవ్యోల్బణ పెరుగుదల కారణాలు: ఆహార ధరలు, బంగారం-వెండి దిగుమతి సుంకం పెరుగుదల, పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు
4. బంగారం, వెండిపై దిగుమతి సుంకం రెట్టింపు – ప్రభావవంతమైన సుంకం 18.4%
పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు, రూపాయి అవమతి మరియు విదేశీ మారక నిల్వలపై ఒత్తిడి నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం బంగారం, వెండిపై దిగుమతి సుంకాన్ని 6% నుండి 15%కు పెంచింది. ప్రభుత్వ నోటిఫికేషన్ల ప్రకారం, 10% ప్రాథమిక కస్టమ్స్ సుంకంతో పాటు 5% వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి సెస్ (AIDC) విధించారు, తద్వారా ప్రభావవంతమైన రేటు 18.4%కు చేరింది. ప్లాటినమ్పై సుంకం 6.4% నుండి 15.4%కు పెంచారు.
ఈ నిర్ణయానికి ముందు PM మోదీ భారతీయులను ఒక సంవత్సరం పాటు బంగారం కొనుగోలు మానమని విజ్ఞప్తి చేయడం గమనార్హం. FY2026 మొదటి రెండు నెలల్లో భారత సగటు నెలవారీ బంగారం దిగుమతి 83 టన్నులకు చేరింది — 2025లో నెలవారీ 53 టన్నుల సగటుతో పోల్చితే గణనీయ పెరుగుదల. India-UAE CEPA ద్వారా కొనసాగే ప్రాధాన్యతా అనుమతి ఆందోళనలను పరిహరించేందుకు సరైన చర్యలు తీసుకోనున్నారు. పరిశ్రమ ప్రతినిధులు ఈ నిర్ణయాన్ని తాత్కాలిక చర్యగా అభివర్ణించారు.
- బంగారం, వెండి దిగుమతి సుంకం: 6% → 15% | ప్రభావవంతమైన రేటు: 18.4%
- నిర్మాణం: 10% Basic Customs Duty + 5% AIDC (Agriculture Infrastructure and Development Cess)
- ప్లాటినమ్: 6.4% → 15.4%
- కారణాలు: CAD (Current Account Deficit) తగ్గింపు, రూపాయి రక్షణ, Forex నిల్వల పరిరక్షణ
- India-UAE CEPA: 2022లో అమలు | బంగారం దిగుమతిలో ప్రాధాన్యతా సుంకాలు వర్తిస్తాయి
- India Gold Demand Q1 2026: రికార్డు $25 బిలియన్లు (YoY రెట్టింపు)
- India: ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద బంగారు మార్కెట్ | దాదాపు అన్ని అవసరాలూ దిగుమతి ద్వారానే
- PM మోదీ విజ్ఞప్తి: బంగారం కొనుగోలు నివారించాలని, పరిరక్షణ చర్యలు అవసరమని
5. DFS ‘భారత్ మేరిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ పూల్’ ప్రారంభం – USD 1.5 బిలియన్ | సావరిన్ గ్యారంటీ ₹12,980 కోట్లు
కేంద్ర ఆర్థిక సేవల విభాగం (DFS), Ministry of Finance, మే 12, 2026న ‘భారత్ మేరిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ పూల్’ (BMIP)ని అధికారికంగా ప్రారంభించింది. USD 1.5 బిలియన్ అండర్రైటింగ్ సామర్థ్యంతో, USD 1.4 బిలియన్ (₹12,980 కోట్లు) సావరిన్ గ్యారంటీ సహా ఈ పూల్ నెలకొంది. మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు మరియు సముద్రయాన బీమా కోసం విదేశీ సంస్థలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించేందుకు ఈ చొరవ తీసుకున్నారు.
BMIP కవరేజి: Hull & Machinery, Cargo, Protection & Indemnity (P&I), War Risk – భారతీయ జెండా నౌకలు లేదా భారత్ నుండి/వెళ్లే అన్ని నౌకలకు వర్తిస్తుంది. GIC Re పూల్ నిర్వాహకుడిగా వ్యవహరిస్తుంది. క్లెయిమ్ నిర్మాణం: USD 100 మిలియన్ వరకు పూల్ స్వంత నిల్వల నుండి; దానికి మించిన క్లెయిమ్లకు సావరిన్ గ్యారంటీ ఉపయోగిస్తారు. DFS కార్యక్రమంలో DFS Secretary M. నాగరాజు Hoger Offshore కు మొదటి Marine Hull & Machinery War Policy అందించారు. New India Assurance, Vedanta Sterlite Copper, Balrampur Chini Mills కూడా ప్రారంభ బీమా పాలసీలు పొందాయి.
- BMIP: Bharat Maritime Insurance Pool | ప్రారంభం: మే 12, 2026 | DFS, Ministry of Finance
- మొత్తం సామర్థ్యం: USD 1.5 బిలియన్ | Sovereign Guarantee: USD 1.4 బిలియన్ (₹12,980 కోట్లు)
- Pool Administrator: GIC Re (General Insurance Corporation of India)
- కవరేజి రకాలు: Hull & Machinery, Cargo, P&I (Protection & Indemnity), War Risk
- క్లెయిమ్ నిర్మాణం: ≤USD 100M → Pool reserves | >USD 100M → Sovereign Guarantee
- DFS Secretary: M. నాగరాజు | Cabinet Approval: ఏప్రిల్ 2026
- P&I Insurance: తృతీయ పక్ష బాధ్యతలు – Oil Pollution, Wreck Removal, Cargo Damage, Crew Injury
- లక్ష్యం: Geopolitical decisions వల్ల భారత సముద్రవాణిజ్యానికి అంతరాయం కలగకుండా నిరోధించడం
- International Group P&I Club: విదేశీ P&I నిర్వాహకులు ఆంక్షల కారణంగా కవరేజి ఉపసంహరించే ప్రమాదం – BMIP ఆ సమస్య పరిష్కారం
6. CJI సూర్య కాంత్ న్యాయ మౌలిక సదుపాయాల పరివర్తనకు ఉన్నత స్థాయి సంఘం
సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) జస్టిస్ సూర్య కాంత్ న్యాయ మౌలిక సదుపాయాల సమగ్ర పరివర్తన కోసం ఉన్నత స్థాయి పర్యవేక్షక సంఘం ఏర్పాటు చేశారు. కోర్టు హాళ్ళు, జైళ్ళు, న్యాయ సేవల ఆధునీకరణ, డిజిటలీకరణ, పెండింగ్ కేసుల తగ్గింపు లక్ష్యంగా ఈ చొరవ తీసుకున్నారు.
- CJI: జస్టిస్ సూర్య కాంత్ | ఉన్నత స్థాయి సంఘం: న్యాయ మౌలిక సదుపాయాల పరివర్తనకు
- లక్ష్యాలు: Court Halls ఆధునీకరణ, జైళ్ళ సంస్కరణ, న్యాయ సేవల డిజిటలీకరణ
- Supreme Court of India: స్థాపన 1950 | Articles 124–147 | ఢిల్లీ
7. భారత్-ఓమాన్ CEPA జూన్ 1 నుండి అమలు – పియూష్ గోయల్ ప్రకటన
కేంద్ర వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రి పియూష్ గోయల్, CII వార్షిక వ్యాపార శిఖరాగ్రం 2026 వేదికలో మే 12, 2026న ప్రకటించారు — భారత్-ఓమాన్ సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA) జూన్ 1, 2026 నుండి అమలులోకి రానున్నదని. ఈ ఒప్పందం డిసెంబర్ 2025లో సంతకమైంది. ఓమాన్ తన 98.08% టారిఫ్ లైన్లపై డ్యూటీ రద్దు చేస్తుంది. ఇది భారత్ ఎగుమతుల విలువలో 99.38% కవర్ చేస్తుంది. వస్త్రాలు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, తోలు వస్తువులు భారత ప్రధాన ఎగుమతులు. ఓమాన్ నుండి ఖర్జూరాలు, మార్బుల్, పెట్రోకెమికల్ ఉత్పత్తులపై భారత్ సుంకాలు తగ్గిస్తుంది.
- India-Oman CEPA: సంతకం డిసెంబర్ 2025 | అమలు: జూన్ 1, 2026 | ఓమాన్ తొలి FTA ~20 సంవత్సరాల్లో
- ఓమాన్ 98.08% tariff lines పై duty-free | భారత ఎగుమతుల విలువ 99.38% కవరేజి
- భారత్ ప్రధాన ఎగుమతులు: Textiles, Agriculture, Leather, Pharmaceuticals
- Commerce Minister: పియూష్ గోయల్ | CII Annual Business Summit 2026 లో ప్రకటన
- GCC CEPAs: UAE CEPA (2022), Oman CEPA (2026) | India-GCC FTA చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి
- India-Oman Bilateral Trade: ~USD 9 billion (FY2023-24)
8. మొక్కజొన్న భారత అతిపెద్ద ఇథనాల్ ముడి పదార్థంగా ఆవిర్భవించింది
All India Distillers’ Association (AIDA) సమాహరించిన పరిశ్రమ గణాంకాల ప్రకారం, ఇథనాల్ సరఫరా సంవత్సరం (ESY) 2025-26 మొదటి ఆరు నెలల్లో మొక్కజొన్న (Maize) భారత అతిపెద్ద ఏకైక ఇథనాల్ ముడి పదార్థంగా అవతరించింది. ఇది సాంప్రదాయ చెరకు-ఆధారిత ముడి పదార్థాన్ని అధిగమించి సాధించిన మైలురాయి. ESY 2025-26 మొదటి ఆరు నెలల్లో మొత్తం ఇథనాల్ సరఫరా 515 కోటి లీటర్లకు చేరింది. ధాన్యం-ఆధారిత డిస్టిలరీలు 333 కోటి లీటర్లు అందించాయి, వాటిలో మొక్కజొన్న వాటా అత్యధికం.
మొక్కజొన్న ఇథనాల్ ఉత్పత్తి ప్రాధాన్యం: తక్కువ నీటి వినియోగం, సంవత్సరం పొడవునా లభ్యత, చెరకు కంటే సులభమైన సరఫరా శృంఖలం. E20 (20% ఇథనాల్ మిశ్రమం) లక్ష్యాన్ని వేగంగా సాధించడంలో దోహదపడుతుంది. 1,059 కోటి లీటర్ల మొత్తం కాంట్రాక్టు వాల్యూమ్లో 49% ఇప్పటికే సరఫరా. AIDA పాలసీ నిర్ణేతలను flex-fuel వాహనాలు, SAF (Sustainable Aviation Fuel) ప్రోత్సాహకాలు వేగంగా అమలు చేయాలని కోరింది.
- మొక్కజొన్న: ESY 2025-26 లో భారత అతిపెద్ద ఇథనాల్ ముడి పదార్థం | Structural Shift
- AIDA: All India Distillers’ Association | ESY: Ethanol Supply Year (నవంబర్–అక్టోబర్)
- ESY 2025-26 H1: 515 కోటి లీటర్లు | మొత్తం కాంట్రాక్టు: 1,059 కోటి లీటర్లు | 49% పూర్తి
- Grain-based distilleries: 333 కోటి లీటర్లు | మొక్కజొన్న వాటా అత్యధికం
- E20: 20% Ethanol Blending | జాతీయ Biofuel Policy 2018 | 2025-26 లక్ష్యం ముందే సాధించారు
- EBP: Ethanol Blended Petrol Programme | పెట్రోలియం & Natural Gas మంత్రిత్వ శాఖ
- మొక్కజొన్న ప్రయోజనాలు: తక్కువ నీరు, సంవత్సరం పొడవున లభ్యత, food-fuel-feed balance సమస్యలు కూడా ఉన్నాయి
9. సెయింట్ స్టీఫన్స్ కళాశాలకు తొలి మహిళా ప్రిన్సిపాల్
దేశంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక విద్యాసంస్థల్లో ఒకటైన ఢిల్లీ యూనివర్సిటీ అనుబంధ సెయింట్ స్టీఫన్స్ కళాశాల తన 135 సంవత్సరాల చరిత్రలో తొలిసారిగా ఒక మహిళను ప్రిన్సిపాల్గా నియమించింది. 1881లో స్థాపించబడిన ఈ కళాశాల చరిత్రలో ఇది ఒక మైలురాయి.
- సెయింట్ స్టీఫన్స్ కళాశాల: ఢిల్లీ | స్థాపన: 1881 | Delhi University అనుబంధ | 135+ సంవత్సరాల చరిత్ర
- తొలి మహిళా ప్రిన్సిపాల్ నియామకం: 2026 | ప్రతిష్ఠాత్మక ఉదారవాద విద్యా సంస్థ
- Delhi University: 1922లో స్థాపన | Central University | North Campus, South Campus
10. కేబినెట్ ₹20,667 కోట్లతో అహ్మదాబాద్-ధోలేరా సెమీ హైస్పీడ్ రైల్వే ప్రాజెక్టు ఆమోదం
కేంద్ర కేబినెట్ అహ్మదాబాద్ నుండి ధోలేరా Special Investment Region (SIR) వరకు సెమీ హైస్పీడ్ రైల్వే ప్రాజెక్టుకు ₹20,667 కోట్లతో ఆమోదం తెలిపింది. ధోలేరా SIR గుజరాత్లో అభివృద్ధి చేస్తున్న మెగా ఇండస్ట్రియల్ నోడ్. ఈ ప్రాజెక్టు Delhi-Mumbai Industrial Corridor (DMIC) లో భాగంగా నిర్మించబడుతుంది.
- ప్రాజెక్టు: అహ్మదాబాద్-ధోలేరా Semi High-Speed Rail | వ్యయం: ₹20,667 కోట్లు | కేబినెట్ ఆమోదం: మే 13, 2026
- ధోలేరా SIR: Gujarat | DMIC (Delhi-Mumbai Industrial Corridor) నోడ్ | Smart City
- Railway Minister: అశ్విన్ వైష్ణవ్ | Semi High-Speed: 160-200 kmph
11. పూణే దేశంలో తొలి తక్కువ ఉద్గారాల జోన్ (Low Emission Zone) నిర్మాణానికి సన్నద్ధం
మహారాష్ట్రలోని పూణే నగరం దేశంలో మొదటి అధికారిక Low Emission Zone (LEZ) స్థాపనకు ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది. LEZ పరిధిలో పురాతన, అధిక కాలుష్యకర వాహనాల ప్రవేశానికి ఆంక్షలు విధించి, వాయు నాణ్యత మెరుగుపరచడం లక్ష్యం.
- పూణే: దేశంలో తొలి Low Emission Zone (LEZ) | మహారాష్ట్ర
- LEZ లక్ష్యం: పురాతన-అధిక కాలుష్యకర వాహనాల ప్రవేశ నిరోధం | వాయు నాణ్యత మెరుగుదల
- NCAP: National Clean Air Programme | 2024 నాటికి 47 నగరాల్లో PM2.5, PM10 తగ్గించే లక్ష్యం
🌍 అంతర్జాతీయ వార్తలు – 14 May 2026
12. కెవిన్ వార్ష్ అమెరికా Federal Reserve చైర్మన్గా Senate ధృవీకరణ
అమెరికా సెనేట్ మే 13, 2026న 54-45 ఓట్ల తేడాతో కెవిన్ వార్ష్ను ఫెడరల్ రిజర్వ్ (US Central Bank) తదుపరి చైర్మన్గా ధృవీకరించింది. ఇది ఆధునిక ఫెడ్ చరిత్రలో అత్యంత విభాజకమైన ఓటు. ఒక్క డెమొక్రటిక్ సెనేటర్ మాత్రమే — పెన్సిల్వేనియా నుండి జాన్ ఫెట్టర్మన్ — రిపబ్లికన్లతో కలిసి ఓటు వేశారు. వార్ష్ జెరోమ్ పావెల్ స్థానంలో 17వ ఫెడ్ చైర్మన్గా బాధ్యతలు స్వీకరిస్తారు. పావెల్ 2018 నుండి ఈ పదవిలో ఉన్నారు.
56 ఏళ్ల వార్ష్ 2006-2011 మధ్య ఫెడ్ గవర్నర్గా పనిచేశారు. Stanford University గ్రాడ్యుయేట్, Harvard Law గ్రాడ్యుయేట్ అయిన వార్ష్ వ్యాపార జగత్తులో గొప్ప పేరు సంపాదించారు. ట్రంప్ వడ్డీ రేట్ల తగ్గింపు ఒత్తిడిని తట్టుకుంటూ స్వతంత్ర పద్ధతిలో నిర్ణయాలు తీసుకుంటానని వార్ష్ హామీ ఇచ్చారు. ఫెడ్ తొలి సమావేశం: జూన్ 16-17, 2026.
- Kevin Warsh: 17వ Fed Chairman | Senate ధృవీకరణ: మే 13, 2026 | 54-45 ఓట్లు
- Federal Reserve (Fed): అమెరికా కేంద్ర బ్యాంకు | స్థాపన: 1913 | HQ: Washington D.C.
- Jerome Powell: ముందటి Chairman (2018–2026) | ట్రంప్ నిరంతర విమర్శలకు గురయ్యారు
- Fed నిర్మాణం: Board of Governors (7) + 12 Regional Reserve Banks | FOMC (12 votes)
- వార్ష్ నేపథ్యం: Fed Governor 2006-2011 | Stanford + Harvard Law | Financier
- ట్రంప్ ఆశ: వడ్డీ రేట్ల తగ్గింపు | వార్ష్ వైఖరి: స్వతంత్ర నిర్ణయాలు తీసుకుంటాను
- Fed తొలి సమావేశం వార్ష్ అధ్యక్షతన: జూన్ 16-17, 2026
🏦 బ్యాంకింగ్ & ఫైనాన్స్ – 14 May 2026
13. PSBల నికర లాభం FY2025-26లో సర్వకాల గరిష్ఠం ₹1.98 లక్షల కోట్లు – నాలుగవ వరుస లాభదాయక సంవత్సరం
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ మే 12, 2026న విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం, ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు (PSBs) FY2025-26లో సర్వకాల గరిష్ఠ నికర లాభం ₹1.98 లక్షల కోట్లు నమోదు చేశాయి. ఇది YoY 11.1% వృద్ధి. నాలుగు వరుస సంవత్సరాలు లాభదాయకంగా నిలిచాయి: FY22 ₹66,543 కోట్లు, FY23 ₹1,04,649 కోట్లు, FY24 ₹1,41,202 కోట్లు, FY25 ₹1,78,364 కోట్లు, FY26 ₹1,98,210 కోట్లు.
ముఖ్య గణాంకాలు: Gross NPA నిష్పత్తి చారిత్రక కనిష్ఠం 1.93% (FY18లో 14.58% నుండి); Net NPA నిష్పత్తి 0.39%; మొత్తం వ్యాపారం ₹283.3 లక్షల కోట్లు (+12.8%); Deposits ₹156.3 లక్షల కోట్లు (+10.6%); Gross Advances ₹127 లక్షల కోట్లు (+15.7%); CRAR 16.6% (రెగ్యులేటరీ 11.5% కంటే బాగా అధికం); Operating Profit ₹3.21 లక్షల కోట్లు; Cost-to-Income Ratio 49.67%. రిటైల్, వ్యవసాయ, MSME రంగాలలో వరుసగా 18.1%, 15.5%, 18.2% వృద్ధి.
- PSBs Net Profit FY2026: ₹1.98 లక్షల కోట్లు (₹1,98,210 కోట్లు) | సర్వకాల గరిష్ఠం | 11.1% YoY వృద్ధి
- 4వ వరుస లాభదాయక సంవత్సరం | FY22: ₹66,543 cr → FY26: ₹1.98 lakh cr
- Gross NPA: 1.93% (FY18లో 14.58% నుండి) | Net NPA: 0.39% | చారిత్రక కనిష్ఠం
- మొత్తం వ్యాపారం: ₹283.3 లక్షల కోట్లు (+12.8%) | Deposits: ₹156.3 లక్షల కోట్లు (+10.6%)
- Gross Advances: ₹127 లక్షల కోట్లు (+15.7%) | CRAR: 16.6% (Min: 11.5%)
- Slippage Ratio: 0.7% | Total Recoveries: ₹86,971 కోట్లు | Cost-to-Income: 49.67%
- PSB సంస్కరణలు: 4R Strategy (Recognition, Resolution, Recapitalisation, Reforms)
- PSBల సంఖ్య: 12 (SBI, PNB, BOB, Canara, Bank of India, Indian Bank, etc.)
👤 నియామకాలు – 14 May 2026
14. R. మూకుందన్ CII అధ్యక్షుడిగా, Suchitra K Ella అధ్యక్ష నామినీగా – 2026-27
Confederation of Indian Industry (CII) జాతీయ మండలి మే 12, 2026న Tata Chemicals MD & CEO R. మూకుందన్ను 2026-27కు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకుంది. ఆయన Rajiv Memani (EY India Chairman) స్థానంలో బాధ్యతలు స్వీకరించారు. Bharat Biotech International MD & Co-Founder డాక్టర్ Suchitra K Ella అధ్యక్ష నామినీగా నియమితులయ్యారు. RP-Sanjiv Goenka Group Vice Chairman Shashwat Goenka ఉపాధ్యక్షుడయ్యారు. R. మూకుందన్ IIT Roorkee మరియు Harvard Business School అలమ్నస్; 30+ సంవత్సరాల Tata Group అనుభవం.
- CII President 2026-27: R. మూకుందన్ | Tata Chemicals MD & CEO | Rajiv Memani స్థానంలో
- CII President-Designate: Dr. Suchitra K Ella | Bharat Biotech Co-Founder & MD | Padma Bhushan 2022
- CII Vice President: Shashwat Goenka | RP-Sanjiv Goenka Group
- CII: Confederation of Indian Industry | స్థాపన: 1895 | HQ: న్యూ ఢిల్లీ
- Suchitra K Ella: Bharat Biotech COVAXIN తయారీదారు | CII AP State Chair 2012-13 | CII Southern Region Chair
- R. మూకుందన్: IIT Roorkee + Harvard Business School | Tata Admin Service (1990) | CII Western Region Chair 2013-14
15. ప్రశాంత్ పిసే ఒమాన్లో భారత రాయబారిగా నియామకం
విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రశాంత్ పిసేను సుల్తానేట్ ఆఫ్ ఒమాన్లో భారత రాయబారిగా నియమించింది. India-Oman CEPA జూన్ 1 నుండి అమలులోకి రానున్న నేపథ్యంలో ఈ నియామకం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ఒమాన్ GCC (Gulf Cooperation Council)లో భాగంగా భారత వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంలో ముఖ్య స్థానం ఉంది.
- Prashant Pise: India’s Next Ambassador to Sultanate of Oman | విదేశాంగ శాఖ నియామకం
- Oman: రాజధాని Muscat | Sultan: Haitham bin Tariq Al Said (2020 నుండి)
- GCC: Gulf Cooperation Council | 6 సభ్యులు: Saudi, UAE, Kuwait, Bahrain, Qatar, Oman
🏛️ ఆంధ్రప్రదేశ్ వార్తలు – APPSC కోసం
16. ఆంధ్రప్రదేశ్లో అమెండెడ్ భారత్నెట్ ప్రోగ్రాం అమలుకు ₹2,432 కోట్లు – MoU సంతకం
ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బ్రాడ్బ్యాండ్ కనెక్టివిటీ మరియు డిజిటల్ మౌలిక వసతుల బలోపేతం కోసం అమెండెడ్ భారత్నెట్ ప్రోగ్రాం (ABN) అమలుకు ఒప్పందం కుదిరింది. ఢిల్లీలోని సంచార్ భవన్లో కేంద్ర టెలికమ్యూనికేషన్ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని డిజిటల్ భారత్ నిధి, ఆంధ్రప్రదేశ్ భారత్నెట్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లిమిటెడ్ (APBIL), BSNL మరియు AP Fibernet మధ్య ఒప్పంద పత్రాలపై సంతకాలు జరిగాయి.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆంధ్రప్రదేశ్కు ₹2,432 కోట్ల ఆర్థిక సాయం అందిస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్టు APBIL అమలు చేస్తుంది. రాష్ట్రంలోని 13,426 గ్రామ పంచాయతీలు మరియు 3,942 గ్రామాలకు డిమాండ్ ఆధారంగా బ్రాడ్బ్యాండ్ సదుపాయం కల్పిస్తారు. తొలి దశలో 1,692 గ్రామ పంచాయతీల్లో నెట్వర్క్ బలోపేతం; రెండో దశలో మిగతా అన్ని పంచాయతీలకు విస్తరణ. ఈ పథకం ద్వారా 5 లక్షలకు పైగా ఇళ్లకు Fiber సంయోజనాలు అందిస్తారు.
- Amended BharatNet Programme (ABN): AP లో అమలు | ఒప్పందం: మే 14, 2026 | ఢిల్లీ సంచార్ భవన్
- కేంద్ర ఆర్థిక సాయం: ₹2,432 కోట్లు | అమలు సంస్థ: APBIL (AP BharatNet Infrastructure Ltd)
- లక్షిత GP లు: 13,426 GPs + 3,942 గ్రామాలు | తొలి దశ: 1,692 GPs
- లబ్ధిదారులు: 5 లక్షలకు పైగా ఇళ్లు Fiber connections
- Digital Bharat Nidhi: కేంద్ర Telecom విభాగం ఆధ్వర్యంలో | పూర్వ పేరు: Universal Service Obligation Fund (USOF)
- భాగస్వామ్యులు: Digital Bharat Nidhi + APBIL + BSNL + AP Fibernet
- Administrator: Shyamlal Mishra (DBN) | DG DoT: Anand Khare | APBIL CEO: Geetanjali Sharma
- BharatNet Mission: గ్రామీణ Digital Connectivity | 2011లో ప్రారంభం | తాజా Amended Version
💊 తెలంగాణ వార్తలు – TGPSC కోసం
17. CCMB పరిశోధన: జిగురు ప్రొటీన్లతో మొక్కలు వైరస్ల నుంచి తమను తాము రక్షించుకుంటాయి
హైదరాబాద్లోని Centre for Cellular and Molecular Biology (CCMB) శాస్త్రవేత్తలు ఒక విప్లవాత్మక పరిశోధన వెల్లడించారు. డాక్టర్ మందార్ వి. దేశ్ముఖ్ నేతృత్వంలోని బృందం మొక్కలు వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ల నుండి తమను తాము ఎలా రక్షించుకుంటాయో కనుగొంది. వైరస్ సోకినప్పుడు మొక్కలు ద్రవ రూపంలో ఉండే జిగురు వంటి ప్రొటీన్ బిందువులు (Liquid-like Sticky Protein Droplets) ఉత్పత్తి చేస్తాయని తేలింది. ఈ RNA Binding Proteins వైరల్ RNA ను బంధించి, వైరస్ విభజన చెందకుండా నిరోధిస్తాయి.
ఈ పరిశోధనలో Nuclear Magnetic Resonance (NMR) Spectroscopy, Fluorescence Microscopy మరియు Molecular Dynamics Simulations పద్ధతులు ఉపయోగించారు. ఈ అన్వేషణ ఫలితాలు ప్రతిష్ఠాత్మక Journal of the American Chemical Society (JACS) లో ప్రచురితమయ్యాయి. ఈ పరిశోధన వ్యవసాయ రంగంలో తక్కువ రసాయన సస్యరక్షకులతో వైరస్ నిరోధక మొక్కలు అభివృద్ధికి మార్గం సుగమం చేస్తుంది.
- CCMB: Centre for Cellular and Molecular Biology | హైదరాబాద్ | CSIR ఆధ్వర్యంలో
- Lead Researcher: Dr. Mandar V. Deshmukh | తెలంగాణ/హైదరాబాద్ – TGPSC సంబంధం
- పరిశోధన: మొక్కల Liquid-like Sticky Protein Droplets → Viral RNA Binding → వైరస్ నిరోధం
- ప్రచురణ: Journal of the American Chemical Society (JACS)
- పద్ధతులు: NMR Spectroscopy + Fluorescence Microscopy + Molecular Dynamics Simulations
- ప్రయోజనాలు: వ్యవసాయంలో వైరస్ నిరోధక మొక్కలు, తక్కువ రసాయన సస్యరక్షకులు
- CSIR: Council of Scientific and Industrial Research | 37 జాతీయ పరిశోధనా సంస్థలు
18. ఏప్రిల్ 2026 ద్రవ్యోల్బణంలో దక్షిణాది రాష్ట్రాలు దేశంలో తొలి నాలుగు స్థానాలలో – తెలంగాణ అగ్రభాగంలో
ఏప్రిల్ 2026 ద్రవ్యోల్బణం గణాంకాల్లో దక్షిణాది రాష్ట్రాలు దేశంలో అత్యధిక ద్రవ్యోల్బణం నమోదు చేసిన మొదటి నాలుగు స్థానాలు ఆక్రమించాయి. జాతీయ సగటు 3.48% కాగా, తెలంగాణ 5.81%తో దేశంలో అత్యధిక ద్రవ్యోల్బణం నమోదు చేసిన రాష్ట్రంగా నిలిచింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ 4.20%తో రెండో స్థానంలో, తమిళనాడు 4.18%, కర్ణాటక 4.00%తో మూడు, నాలుగు స్థానాల్లో ఉన్నాయి.
పట్టణ ప్రాంతాల (3.16%) కంటే గ్రామీణ (3.74%) ద్రవ్యోల్బణం అధికంగా నమోదైంది. ఆభరణాలు, కొబ్బరి, టమాట ధరలు పెరగగా; ఆలుగడ్డ, ఉల్లి, వాహనాలు, పప్పులు, ఎయిర్కండిషనర్ ధరలు తగ్గాయి. ఈ ఏడాది ద్రవ్యోల్బణం వరుసగా పెరుగుతూ వస్తోంది: జనవరి 2.74%, ఫిబ్రవరి 3.21%, మార్చి 3.40%, ఏప్రిల్ 3.48%.
- తెలంగాణ: ఏప్రిల్ 2026 ద్రవ్యోల్బణం 5.81% – దేశంలో అత్యధికం (1వ స్థానం)
- ఆంధ్రప్రదేశ్: 4.20% (2వ) | తమిళనాడు: 4.18% (3వ) | కర్ణాటక: 4.00% (4వ)
- జాతీయ CPI ఏప్రిల్ 2026: 3.48% | గ్రామీణ: 3.74% | పట్టణ: 3.16%
- దక్షిణ రాష్ట్రాలు Top 4: నాలుగు స్థానాలూ దక్షిణాది రాష్ట్రాలే
- వరుస పెరుగుదల: Jan 2.74% → Feb 3.21% → Mar 3.40% → Apr 3.48%
⚡ Quick Revision – Current Affairs 14 May 2026 Telugu
- Coal Gasification Scheme: ₹37,500 కోట్లు | 75 MTPA లక్ష్యం | 20% ప్రోత్సాహకం | 50,000 ఉద్యోగాలు | మే 13, 2026 Cabinet ఆమోదం | 2030 నాటికి 100 MTPA జాతీయ లక్ష్యం
- పుదుచ్చేరి CM రంగస్వామి: ఐదవ పర్యాయం | AINRC వ్యవస్థాపకుడు | మే 13, 2026 శపథం | LG కైలాస్నాథన్ | NDA జాతీయ అధ్యక్షుడు నితిన్ నబిన్ సమక్షంలో
- CPI ఏప్రిల్ 2026: 3.48% (4 నెలల గరిష్ఠం) | CFPI 4.20% | గ్రామీణ 3.74%, పట్టణ 3.16% | Silver 144.34%, Tomato 35.28% | TG అత్యధికం 5.81%
- బంగారం-వెండి సుంకం: 6% → 15% (Basic 10% + AIDC 5%) | Effective 18.4% | Platinum 6.4% → 15.4% | Forex, CAD నియంత్రణ లక్ష్యం
- BMIP: Bharat Maritime Insurance Pool | USD 1.5B | Sovereign Guarantee USD 1.4B (₹12,980 cr) | GIC Re Administrator | DFS, MoF | మే 12, 2026 ప్రారంభం
- India-Oman CEPA: జూన్ 1, 2026 అమలు | సంతకం డిసెంబర్ 2025 | 98.08% tariff lines duty-free | పియూష్ గోయల్ ప్రకటన | Oman తొలి FTA ~20 సంవత్సరాల్లో
- మొక్కజొన్న-ఇథనాల్: ESY 2025-26 H1 లో అతిపెద్ద feedstock | 515 కోటి లీటర్లు మొత్తం | AIDA | Structural Shift from Sugarcane
- Kevin Warsh – Fed: 17వ US Federal Reserve Chairman | 54-45 Senate ఓటు | మే 13, 2026 | Jerome Powell స్థానంలో | ట్రంప్ నామినేషన్
- PSBs రికార్డు లాభం: FY2026లో ₹1.98 లక్షల కోట్లు | 4వ వరుస లాభ సంవత్సరం | Gross NPA 1.93% | Net NPA 0.39% | CRAR 16.6%
- CII 2026-27: అధ్యక్షుడు R. మూకుందన్ (Tata Chemicals) | Rajiv Memani స్థానంలో | President-Designate Dr. Suchitra K Ella (Bharat Biotech) | VP Shashwat Goenka
- AP BharatNet: ₹2,432 కోట్లు కేంద్ర సాయం | APBIL అమలు | 13,426 GPs, 3,942 గ్రామాలు | 5 లక్షల ఇళ్లకు Fiber | MoU మే 14, 2026 ఢిల్లీ
- CCMB పరిశోధన: Dr. Mandar V. Deshmukh | మొక్కల Sticky Protein Droplets → Viral RNA Binding | JACS లో ప్రచురణ | హైదరాబాద్
- తెలంగాణ ద్రవ్యోల్బణం: 5.81% (దేశంలో 1వ) | AP 4.20% (2వ) | TN 4.18% (3వ) | KA 4.00% (4వ) | దక్షిణాది Top 4