Current Affairs 10 May 2026 Telugu | UPSC APPSC TGPSC SSC Railway Banking-Road RADAR Delhi

1. Delhi లో ‘Road RADAR’ – వాయు కాలుష్య వనరులను Real-Time లో గుర్తించే కొత్త వ్యవస్థ

Delhi Pollution Control Committee (DPCC) మే 8, 2026న ‘Road RADAR’ (Real-time Air Pollution Detection Across Roads) అనే కొత్త కాలుష్య నియంత్రణ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. Delhi పర్యావరణ మంత్రి Manjinder Singh Sirsa ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు.

ప్రత్యేకంగా శిక్షితులైన 13 మంది Field Surveyors ను ప్రతి జిల్లాలో నియమించారు. వారు ప్రతి పనిదినం MCD-311 Mobile App ద్వారా geo-tagged, ఛాయాచిత్ర సహిత pollution-related సమస్యలను రోజుకు కనీసం 70 నివేదిస్తారు. ఇలా Delhi మొత్తం రోడ్ నెట్‌వర్క్ 18,000 కి.మీ. ను నెలవారీ సమగ్రంగా సర్వేక్షించడం జరుగుతుంది. Road dust, నిర్మాణ వ్యర్థాలు, Biomass దహనం, garbage dumps సహా 11 రకాల కాలుష్య వనరులను పర్యవేక్షిస్తారు.

2. 10వ India-Australia Defence Policy Talks – న్యూ ఢిల్లీ (మే 8, 2026)

India మరియు Australia మధ్య 10వ Defence Policy Talks మే 8, 2026న న్యూ ఢిల్లీలో జరిగాయి. భారత వర్గానికి Joint Secretary శ్రీ Amitabh Prasad నేతృత్వం వహించారు; Australian వర్గానికి First Assistant Secretary, International Policy శ్రీ Bernard Philip నేతృత్వం వహించారు.

India-Australia Comprehensive Strategic Partnership (2020) ని పున:ధృవీకరించారు. రక్షణ మంత్రుల సంవత్సరాంత చర్చలు (2025 లో ప్రారంభమయ్యాయి), తొలి India-Australia Joint Staff Talks (ఈ సంవత్సరం నిర్వహించాలని నిర్ణయం), Gen Bipin Rawat Memorial Young Officers Exchange Programme, Indian Military Academy – Royal Military College Duntroon (Canberra) మధ్య శిక్షణ మార్పిడి చర్చించారు.

3. నాలుగు Labour Codes పూర్తిగా అమలులోకి – 29 చట్టాలు ఏకీకృతం

ఐదు సంవత్సరాల ప్రక్రియ తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం నాలుగు కొత్త Labour Codes కు సంబంధించిన నిబంధనలను అధికారిక గెజిట్‌లో ప్రకటించి పూర్తిగా అమలులోకి తెచ్చింది. ఈ Codes నవంబర్ 21, 2025 నుండి చట్టపరంగా అమలులో ఉన్నాయి.

నాలుగు Labour Codes: (1) Code on Wages, 2019 – కనీస వేతనం నిర్ణయం; (2) Industrial Relations Code, 2020 – కార్మిక వివాదాలు, Trade Unions; (3) Code on Social Security, 2020 – Gig & Platform Workers సహా; (4) Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 – కార్యాలయ భద్రత. ఈ నాలుగు Codes 29 కేంద్ర కార్మిక చట్టాలను ఏకీకృతం చేశాయి.

4. N-Gen Post Office యొక్క 100వ కేంద్రం – NEHU, Shillong లో ప్రారంభం

కేంద్ర సమాచార మంత్రి శ్రీ Jyotiraditya M. Scindia North-Eastern Hill University (NEHU), Shillong లో 100వ N-Gen Post Office ని ప్రారంభించారు. N-Gen Post Office అనేది ఆధునిక సేవలతో కూడిన తదుపరి తరం తపాలా కేంద్రం. ఈశాన్య భారతంలో తపాలా సేవల విస్తరణలో ఇది ముఖ్యమైన మైలురాయి.

5. NITI Aayog పాఠశాల విద్యా విధాన నివేదిక విడుదల

NITI Aayog పాఠశాల విద్య (School Education) పై ముఖ్యమైన విధాన నివేదికను విడుదల చేసింది. ఈ నివేదిక National Education Policy (NEP) 2020 అమలు, నేర్చుకొనే ఫలితాల మెరుగు, మూలాంశ నైపుణ్యాల (Foundational Literacy & Numeracy) అభివృద్ధి మరియు పాఠశాల నిర్వహణ బలోపేతంపై దృష్టి సారిస్తుంది.

6. School Management Committee (SMC) మార్గదర్శకాలు – ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ ప్రారంభం

కేంద్ర విద్యా మంత్రి శ్రీ Dharmendra Pradhan న్యూ ఢిల్లీలో School Management Committee (SMC) మార్గదర్శకాలను ప్రారంభించారు. SMC లు RTE Act, 2009 కింద స్థాపించిన వ్యవస్థ; ప్రతి పాఠశాలలో తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు, స్థానిక నాయకులతో ఏర్పడతాయి. పాఠశాల అభివృద్ధి పరిపాలన మరియు నాణ్యతా పర్యవేక్షణలో ఇవి కీలక పాత్ర వహిస్తాయి.

7. Netherlands Kochi లో Sustainable Spice Seminar నిర్వహించింది

నెదర్లాండ్స్ Kochi లో Sustainable Spice Seminar నిర్వహించింది. భారత్ ప్రపంచంలో అతిపెద్ద సుగంధ ద్రవ్యాల ఉత్పత్తిదారు మరియు ఎగుమతిదారు. ఈ Seminar స్థిరమైన సుగంధ ద్రవ్యాల వ్యవసాయం, గ్లోబల్ సప్లై చెయిన్, యూరోపియన్ మార్కెట్ ప్రమాణాలపై దృష్టి సారించింది. నెదర్లాండ్స్ EU లో ప్రధాన వ్యాపార భాగస్వామి.

8. Ministry of Mines: 101 Auctioned Mineral Blocks సక్రియం – చారిత్రాత్మక మైలురాయి

Ministry of Mines ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయిని సాధించింది – వేలంలో ఇచ్చిన 101 Mineral Blocks ఇప్పుడు పూర్తిగా సక్రియంగా ఉన్నాయి. 2015లో Mines and Minerals (Development and Regulation) Act సవరణ తర్వాత ప్రారంభమైన ఈ సంస్కరణ భారత్ యొక్క Mining రంగంలో పారదర్శకత మరియు రాష్ట్రాలకు ఆదాయాన్ని గణనీయంగా పెంచింది.

9. Bangladesh Measles Outbreak – 336 చిన్నారుల మరణాలు; 50,000+ కేసులు

Bangladesh లో దశాబ్దాల తర్వాత అత్యంత తీవ్రమైన Measles (మశూచి) వ్యాప్తి చోటుచేసుకుంది. మార్చి 15, 2026 నుండి 336 మంది పిల్లలు మరణించారు; 50,000+ confirmed మరియు suspected cases నమోదయ్యాయి. WHO ఏప్రిల్ 4, 2026న ఈ వ్యాప్తిని ప్రకటించింది.

79% కేసులు 5 సంవత్సరాల లోపు పిల్లలకు చెందినవి. 2024 అధ్యక్ష మార్పిడి సందర్భంగా Vaccination Coverage 59%కు పడిపోవడం ముఖ్య కారణం. Herd Immunity కు 95% Coverage అవసరం. ఏప్రిల్ 5, 2026న Emergency Measles-Rubella Campaign ప్రారంభించారు; 1.7 కోట్ల పిల్లలకు టీకాలు ఇచ్చారు. WHO, UNICEF, Bangladesh Army సహాయం చేస్తున్నాయి.

10. Jaishankar Suriname పర్యటన – 9వ Joint Commission Meeting; 50 ఏళ్ళ దౌత్య సంబంధాలు

విదేశాంగ మంత్రి డా. S. Jaishankar మే 2-10, 2026 మూడు దేశాల Caribbean Tour (Jamaica, Suriname, Trinidad & Tobago) లో భాగంగా మే 6, 2026న మొదటిసారి Suriname రాజధాని Paramaribo ని సందర్శించారు. 9వ India-Suriname Joint Commission Meeting (JCM) ను Suriname విదేశాంగ మంత్రి Melvin Bouva తో సహ-నేతృత్వం వహించారు.

India-Suriname దౌత్య సంబంధాల స్వర్ణోత్సవం (50 ఏళ్ళు, 1976 నుండి). Jaishankar ఆరు అంశాల Roadmap ప్రకటించారు: People-to-people ties, Development Partnership, Defence Cooperation, Trade & Tourism, Digital & AI సహకారం, Development Projects. 1902 Mariënburg uprising లో శ్రమ వలసవాదులకు (Girmityas) శ్రద్ధాంజలి అర్పించారు. Passion Fruit Processing Unit (₹1 మిలియన్ Indian grant) ప్రారంభించారు.

11. PMSBY, PMJJBY మరియు APY – 11 సంవత్సరాల సామాజిక భద్రత; 94.5 కోట్ల నమోదు

Pradhan Mantri Suraksha Bima Yojana (PMSBY), Pradhan Mantri Jeevan Jyoti Bima Yojana (PMJJBY) మరియు Atal Pension Yojana (APY) మే 9, 2015న PM నరేంద్ర మోదీ చేత కోల్‌కతాలో ప్రారంభించబడ్డాయి. మే 9, 2026న ఈ Jan Suraksha Schemes 11 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకున్నాయి.

PMJJBY: 27.43 కోట్ల నమోదు; ₹21,500 కోట్ల పైగా claims settlement (10.7 లక్షల కుటుంబాలు). PMSBY: 58.09 కోట్ల నమోదు; ₹3,660 కోట్ల claims settlement (1.84 లక్షల కుటుంబాలు). APY: 9.04 కోట్ల నమోదు; 49% మహిళా నమోదు. మొత్తం PMJJBY + PMSBY claims: ₹25,160 కోట్లు. Finance Minister Nirmala Sitharaman ఈ మైలురాయిని ప్రశంసించారు.

12. PMEGP – మహిళలు, గ్రామీణ Entrepreneurs కు Inclusive Growth

Prime Minister’s Employment Generation Programme (PMEGP) నివేదిక విడుదలైంది. ఈ పథకం MSME మంత్రిత్వ శాఖ కింద KVIC (Khadi and Village Industries Commission) ద్వారా అమలవుతుంది. మహిళలు మరియు గ్రామీణ Entrepreneurs కు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం ద్వారా ముఖ్యమైన ఉపాధి కల్పన మరియు Inclusive Growth ని సాధించడం దీని లక్ష్యం.

13. India తొలి Nuclear-Capable ICBM పరీక్ష – ఒడిశా తీరం నుండి (మే 8, 2026)

DRDO మరియు Strategic Forces Command (SFC) సంయుక్తంగా మే 8, 2026న ఒడిశా తీరంలోని Abdul Kalam Island (Wheeler Island), Chandipur దగ్గర Integrated Test Range (ITR) నుండి Nuclear-Capable ICBM (Intercontinental Ballistic Missile) తొలి పరీక్షను నిర్వహించారు. రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ దీన్ని “Advanced Agni Missile with MIRV” గా ధృవీకరించింది.

ICBM అంటే 5,500 కి.మీ.+ పరిధి ఉండే Ballistic Missile. Bay of Bengal పై 3,560 కి.మీ. danger corridor ప్రకటించి మే 6-9 వరకు NOTAM జారీ చేశారు. రక్షణ విశ్లేషకులు దీన్ని Agni-5 Mk2 (MIRV + HGV Technologies తో) గా గుర్తించారు. MIRV: Multiple Independently Targetable Re-entry Vehicles – ఒక్క క్షిపణి నుండి బహుళ లక్ష్యాలను ఏకకాలంలో ఛేదించగల సాంకేతికత. రక్షణ మంత్రి Rajnath Singh DRDO, Army ని అభినందించారు.

14. ICGS ACHAL – Indian Coast Guard లో కమీషన్

Indian Coast Guard నూతన నౌక ICGS ACHAL సేవలో చేరింది. ఇది India యొక్క Coastal Security సామర్థ్యాలను మరింత బలోపేతం చేస్తుంది. Indian Coast Guard 1977లో స్థాపించబడింది; భారత తీర రక్షణ, Search & Rescue, Maritime Law Enforcement బాధ్యతలు నిర్వహిస్తుంది.

15. Vice Admiral Krishna Swaminathan – భారత నూతన Navy Chief నియామకం

కేంద్ర ప్రభుత్వం మే 9, 2026న Vice Admiral Krishna Swaminathan (PVSM, AVSM, VSM) ను భారత నూతన Chief of the Naval Staff (CNS) గా నియమించింది. ఆయన మే 31, 2026న కార్యభారం స్వీకరిస్తారు; నిష్క్రమించే Admiral Dinesh Kumar Tripathi స్థానంలో వస్తారు. డిసెంబర్ 31, 2028 వరకు పదవీ కాలం.

Vice Admiral Swaminathan జూలై 1, 1987న Indian Navy లో కమీషన్ పొందారు. Communication and Electronic Warfare నిపుణుడు. ప్రస్తుతం Western Naval Command Commander-in-Chief (FOC-in-C) గా పని చేస్తున్నారు. INS Vikramaditya, INS Mysore, INS Kulish నౌకలను కమాండ్ చేశారు. NDA, Joint Services Staff College UK, US Naval War College విద్యావంతుడు. PhD in International Studies (Mumbai University).

16. Lt Gen NS Raja Subramani – భారత నూతన CDS నియామకం

కేంద్ర ప్రభుత్వం మే 9, 2026న Retired Lt Gen NS Raja Subramani (PVSM, AVSM, SM, VSM) ని భారత తదుపరి Chief of Defence Staff (CDS) మరియు Department of Military Affairs Secretary గా నియమించింది. మే 30, 2026న పదవి స్వీకరిస్తారు; General Anil Chauhan స్థానంలో వస్తారు.

Lt Gen Subramani నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా సైనిక సేవ అందించారు. 8th Battalion, Garhwal Rifles లో కమీషన్ (1985). Operation Rhino (Assam) లో counter-insurgency కమాండ్. Pakistan మరియు China పై నిపుణుడిగా పేరుగాంచారు. Vice Chief of Army Staff (2024-25) గా పని చేశారు. ప్రస్తుతం NSC Secretariat లో Military Adviser గా ఉన్నారు.

17. IIT Madras – California లో Deep-Tech Research Hub; $7.5 మిలియన్ పెట్టుబడి

IIT Madras Global Research Foundation (IITM Global) మే 6, 2026న SelectUSA Investment Summit లో California లోని Menlo Park లో తొలి US Center స్థాపనను అధికారికంగా ప్రకటించింది. ఇది Silicon Valley దగ్గర ఉన్న ఈ Center ఏప్రిల్ 24, 2026న CA Startups తో భాగస్వామ్యంలో ప్రారంభమైంది.

మొత్తం పెట్టుబడి $7.5 మిలియన్; Greenfield investment $4.5 మిలియన్. లక్ష్యాలు: Indian Deep-Tech Startups కు Global Capital, Markets, Mentorship అందించడం; Translational Research; Industry-Academia partnerships. IIT Madras Director Prof. V. Kamakoti ఈ విస్తరణను IIT Madras Vision గా వర్ణించారు. Atri AI, Zerowatt, Satori XR, Greenvironment, ePlane Company అనే 5 IIT Madras incubated startups US Ambassador Vinay Mohan Kwatra తో సమావేశమయ్యాయి.

18. NIScPR మరియు RIS మధ్య Science Policy MoU

CSIR-National Institute of Science Communication and Policy Research (NIScPR) మరియు Research and Information System for Developing Countries (RIS) మధ్య Science Policy మోయు కుదిరింది. ఇరు సంస్థలు శాస్త్రీయ విధాన పరిశోధన, Knowledge Dissemination, Global South కు Science Diplomacy అంశాలలో కలిసి పని చేస్తాయి.

19. Archibald Prize 2026 – Richard Lewer కు $1,00,000 బహుమతి

Art Gallery of New South Wales (AGNSW) మే 8, 2026న Richard Lewer ను 2026 Archibald Prize విజేతగా ప్రకటించింది. Archibald Prize ఆస్ట్రేలియా అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక Portrait Award; 1921 నుండి ఏటా అందించడం జరుగుతోంది.

Richard Lewer (New Zealand జన్మితుడు, Melbourne నివాసి) Pitjantjatjara Elder, senior artist మరియు Ngangkari (traditional healer) Iluwanti Ken చిత్రానికి (Synthetic Polymer Paint on Canvas, 198 x 198 cm) $1,00,000 (AU) బహుమతి పొందారు. 1,034 entries నుండి 59 finalists లో ఎంపిక; ఇది ఆయన 6వ finalist అవకాశం, తొలి విజయం. కూడా: Gaypalani Wanˉambi – Wynne Prize ($50,000); Lucy Culliton – Sulman Prize ($40,000).

20. World Athletics Day – మే 7

ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్ దినం (World Athletics Day) ప్రతి సంవత్సరం మే 7న జరుపుకుంటారు. దీన్ని World Athletics (పూర్వం IAAF) నిర్వహిస్తుంది. పాఠశాల విద్యార్థులలో Athletics పట్ల ఆసక్తి, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం దీని లక్ష్యం.

21. Visakhapatnam Port Authority – చారిత్రాత్మక 91.17 MMT సరుకు రవాణా సాధింపు (FY 2025-26)

Visakhapatnam Port Authority (VPA) FY 2025-26 లో 91.17 Million Metric Tonnes (MMT) సరుకు రవాణాను నమోదు చేసింది – ఇది ఆయా పోర్టు 92 ఏళ్ళ చరిత్రలో అత్యధికం. గత సంవత్సరం (FY 2024-25) 82.62 MMT కంటే 10.35% వృద్ధి. Union Minister విశాఖపట్నం Port Authority ని ఈ రికార్డుకు అభినందించారు.

Petroleum, Crude Oil, Iron Ore, Fertilizers అనేవి ఈ growth కు ప్రధాన కారకాలు. Next Target: 100 MMT. రూ.3,000 కోట్ల పెట్టుబడి ద్వారా logistics cost తగ్గింపు, last-mile connectivity మెరుగుపరచాలని లక్ష్యం. VPA Chairman: M. Angamuthu.

22. AP Sanjeevani Project – రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విస్తరణ; AI-ఆధారిత Digital Health System

ఆంధ్రప్రదేశ్ CM N. Chandrababu Naidu Sanjeevani Digital Health Records Project ని జూలై 2026 నాటికి రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రాంతాలకు విస్తరించాలని ఆదేశించారు. ప్రస్తుతం Kuppam మరియు Naravaripalli, Chittoor జిల్లాలో Pilot గా అమలు జరుగుతోంది. Bill & Melinda Gates Foundation సహకారం, Tata MD భాగస్వామ్యంతో ఈ AI-ఆధారిత వ్యవస్థ పని చేస్తుంది.

56.40 లక్షల మంది ఆరోగ్య పరీక్షలు నిర్వహించడం లక్ష్యం; 48 గంటల్లో WhatsApp ద్వారా ఫలితాలు. 904 Mobile Medical Units; రూ.162 కోట్ల వ్యయం. 3.14 లక్షల మంది ఇప్పటికే Sanjeevani Digital Nerve Centre డేటాబేస్‌లో నమోదయ్యారు. 5 Pillars: Matrutva, Shakti, Naipunyam, Kshema, Sanjeevani.

23. కైలాసగిరిపై 65 అడుగుల త్రిశూలం ప్రారంభం – విశాఖపట్నం పర్యాటకానికి కొత్త ఆకర్షణ

మే 9, 2026న Visakhapatnam లోని కైలాసగిరి హిల్‌టాప్‌పై VMRDA నిర్మించిన 65 అడుగుల ఎత్తైన త్రిశూలం (Damarukam తో కూడినది) ప్రారంభించబడింది. రాష్ట్ర Municipal Administration మంత్రి Ponguru Narayana, MSME మంత్రి Kondapalli Srinivas మరియు MP M. Sribharat సమక్షంలో ఉద్ఘాటన జరిగింది.

8 నెలల నిర్మాణం; రూ.2.5 కోట్ల వ్యయం. నగరంలోని అనేక ప్రాంతాల నుండి కనిపించేలా Kailasagiri ఉత్తర వైపున నిర్మించారు. VMRDA Chairman: MV Pranav Gopal. కైలాసగిరి: Zip Line, Sky Cycling, Ropeway, Glass Bridge సదుపాయాలు ఉన్న ముఖ్యమైన పర్యాటక కేంద్రం.

24. AP లో 5 Panchayats కు జాతీయ అవార్డులు; Telangana కు 2 పంచాయతీలకు అవార్డులు

కేంద్ర Panchayati Raj మంత్రిత్వ శాఖ Deen Dayal Upadhyay Panchayat Satat Vikas Puraskar (DDUPSVP) కింద ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి 5 పంచాయతీలకు జాతీయ అవార్డులు ప్రకటించింది. తెలంగాణ నుండి 2 పంచాయతీలు ఎంపికయ్యాయి: Mothukupalli Gram Panchayat (Vikarabad జిల్లా – Good Governance), Fasalwadi Gram Panchayat (Sangareddy జిల్లా – Women-Friendly Panchayat).