Current Affairs 16 May 2026 Telugu లో UPSC, APPSC, TGPSC, SSC, Railway, Banking మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యమైన జాతీయ, అంతర్జాతీయ, ఆర్థిక, పర్యావరణ, రక్షణ మరియు రాష్ట్ర స్థాయి అంశాలను సమగ్రంగా అందిస్తున్నాం. ఈ రోజు ముఖ్యాంశాల్లో Kalam Kavach 3.0, India CCDB Chair, Bhupender Yadav & IBCA Lion Initiative, WPI Inflation 8.3%, Henley Passport Index 2026, Hydrogen Bus Project, Ayush-BHASHINI MoU, Afghanistan TCRC Aid, Mizoram Ginger Mission, AP Cyber Guard మరియు AMCA Project వంటి కీలక టాపిక్స్ ఉన్నాయి. సులభమైన తెలుగు వివరణతో, పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా ఈ కరెంట్ అఫైర్స్ రూపొందించబడింది.

🔔 అప్డేట్స్ మిస్ అవ్వకండి — ఫాలో అవ్వండి
రోజువారీ Current Affairs • MCQ క్విజ్ • Free PDF అప్డేట్స్
📝 ఈ రోజు వార్తలపై MCQ Quiz ప్రాక్టీస్ చేయాలనుకుంటున్నారా?
👉 Quiz కి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి🇮🇳 జాతీయ వార్తలు – Current Affairs 16 May 2026 Telugu
1. కళం & కవచ్ 3.0 – న్యూఢిల్లీలో రక్షణ వ్యూహాత్మక సంభాషణ ప్రారంభం
రక్షా రాజ్య మంత్రి శ్రీ సంజయ్ సేత్ మే 14, 2026న న్యూఢిల్లీలోని మానేక్షా సెంటర్లో ‘కళం & కవచ్ 3.0’ మూడవ సంచికను ప్రారంభించారు. ఈ సదస్సు జాతీయ భద్రత, స్వదేశీ రక్షణ ఉత్పత్తి మరియు భవిష్యత్తు యుద్ధ సన్నద్ధతపై దేశంలోని ముఖ్యమైన విధాన నిర్ణేతలు, సైనిక నాయకత్వం, పరిశ్రమ వాటాదారులు, దౌత్యవేత్తలు, ఆవిష్కర్తలు, స్టార్టప్లు మరియు విద్యావేత్తలను ఒక వేదికపై సమావేశపరిచింది.
ఈ సదస్సు థీమ్: “Taking JAI Forward With I²” – JAI అంటే Jointness (సమన్వయం), Aatmanirbharta (స్వావలంబన) మరియు Innovation (నవ్యత); I² అంటే Indigenisation మరియు International Collaboration. రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ వీడియో ప్రసంగంలో జాతీయ భద్రత లక్ష్యాల సాధనలో రక్షణ దళాలు, పరిశ్రమ మరియు పరిశోధన సంస్థలు ఏకీకృత వ్యవస్థగా పనిచేయాలని పిలుపు నిచ్చారు. CDS జనరల్ అనిల్ చౌహాన్, నేవీ చీఫ్ అడ్మిరల్ దినేష్ కె. త్రిపాఠి, DRDO, HQ IDS సభ్యులు పాల్గొన్నారు. Operation Sindoor ను స్వదేశీ సాంకేతికత శ్రేష్ఠతకు ఉదాహరణగా మంత్రి సేత్ ప్రస్తావించారు.
- కళం & కవచ్ 3.0: మే 14, 2026 | మానేక్షా సెంటర్, న్యూఢిల్లీ | ప్రారంభకుడు: రక్షా రాజ్య మంత్రి సంజయ్ సేత్
- థీమ్: “Taking JAI Forward With I²” | JAI = Jointness, Aatmanirbharta, Innovation
- I² = Indigenisation + International Collaboration
- రక్షణ మంత్రి: రాజ్నాథ్ సింగ్ | CDS: జనరల్ అనిల్ చౌహాన్
- iDEX: Innovations for Defence Excellence – 300+ స్టార్టప్లు 5 సంవత్సరాల్లో
- Viksit Bharat@2047 లక్ష్యంతో MSMEs, Defence Industrial Corridors పై దృష్టి
- రక్షా రాజ్య మంత్రి (MoS Defence): సంజయ్ సేత్ | రక్షణ మంత్రి: రాజ్నాథ్ సింగ్
2. భారత్ CCDB (Common Criteria Development Board) అధ్యక్ష పదవి స్వీకరణ – ఏప్రిల్ 2026 నుండి 2 సంవత్సరాలు
భారతదేశం మే 14, 2026న MeitY (Ministry of Electronics & Information Technology) ప్రకటన ద్వారా Common Criteria Development Board (CCDB) అధ్యక్ష పదవి స్వీకరించిన విషయాన్ని అధికారికంగా వెల్లడించింది. ఏప్రిల్ 14–16, 2026న జపాన్లోని టోక్యోలో జరిగిన Common Criteria Recognition Arrangement (CCRA) మొదటి త్రైమాసిక సమావేశంలో ఈ నిర్ణయాన్ని ధృవీకరించారు. ఈ పదవి ఏప్రిల్ 2026 నుండి ఏప్రిల్ 2028 వరకు రెండు సంవత్సరాల కాలానికి వర్తిస్తుంది.
CCDB అనేది CCRA యొక్క సాంకేతిక కేంద్రబిందువు – ఇది Common Criteria (CC) మరియు Common Methodology for Information Technology Security Evaluation (CEM) నిర్వహణ మరియు అంతర్జాతీయ IT భద్రతా ప్రమాణాల అభివృద్ధిని పర్యవేక్షిస్తుంది. CCRA లో 20 Certificate Authorizing Nations మరియు 18 Certificate Consuming Nations ఉన్నాయి. భారత్ 2013 సెప్టెంబర్ 16 నుండి Certificate Authorizing Nation హోదాలో CCRA సభ్య దేశం; MeitY మరియు STQC Directorate ద్వారా కార్యక్రమం నిర్వహిస్తోంది.
- CCDB: Common Criteria Development Board | అధ్యక్ష పదవి: భారత్ | ఏప్రిల్ 2026 – ఏప్రిల్ 2028
- ధృవీకరణ: CCRA Q1 Meeting, Tokyo, Japan | ఏప్రిల్ 14-16, 2026
- CCRA: Common Criteria Recognition Arrangement – IT భద్రతా ధృవపత్రాల పరస్పర గుర్తింపు అంతర్జాతీయ ఒప్పందం
- MeitY: Ministry of Electronics & Information Technology | STQC: Standardisation Testing and Quality Certification Directorate
- India CCRA సభ్యత్వం: సెప్టెంబర్ 16, 2013 నుండి | Certificate Authorizing Nation హోదా
- CCRA: 20 Certificate Authorizing Nations + 18 Certificate Consuming Nations
- CC Portal: ప్రపంచస్థాయి IT భద్రత ధృవీకరించబడిన ఉత్పత్తుల “single source of truth”
3. భూపేందర్ యాదవ్ ‘సింహం’ స్పోట్లైట్ కార్యక్రమం ప్రారంభం – IBCA శిఖరాగ్ర సభ కు ముందస్తు కార్యక్రమం
కేంద్ర వాతావరణం, అడవులు మరియు వాతావరణ మార్పు మంత్రి శ్రీ భూపేందర్ యాదవ్ మే 14, 2026న గుజరాత్లోని సాసన్ గిర్లో ‘సింహం’ జాతుల స్పోట్లైట్ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమం International Big Cat Alliance (IBCA) శిఖరాగ్ర సభ 2026కు ముందస్తు సందర్శన కార్యక్రమంలో భాగంగా నిర్వహించారు. జూన్ 1-2, 2026న న్యూఢిల్లీలో IBCA శిఖరాగ్ర సభ జరుగనుంది; థీమ్: “Save Big Cats, Save Humanity, Save Ecosystem”; ఇందులో 95 దేశాల నుండి 400+ ప్రతినిధులు పాల్గొంటారు.
ముఖ్యమైన విషయం: Greater Gir Landscape లో సింహాల జనాభా 2025లో అంచనా 891 వ్యక్తులకు చేరింది – 2020తో పోలిస్తే 32 శాతం పెరుగుదల. ఆసియా సింహం ప్రపంచంలో ఏకైక జంగలు నివాసం: భారత్లోని గిర్ పర్యావరణ వ్యవస్థ మాత్రమే. IBCA: 2023లో PM మోదీ నేతృత్వంలో స్థాపించబడిన ఏడు ముఖ్యమైన పెద్ద పిల్లుల (Tiger, Lion, Leopard, Snow Leopard, Cheetah, Jaguar, Puma) పరిరక్షణకు అంకితమైన ప్రపంచ కూటమి. కేంద్ర Project Lion (2020): ₹2,000 కోట్లు; దీర్ఘకాలిక వాసయోగ్య పునరుద్ధరణ.
- Lion Species Spotlight: మే 14, 2026 | సాసన్ గిర్, గుజరాత్ | మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్
- IBCA Summit 2026: జూన్ 1-2, 2026 | న్యూఢిల్లీ | PM మోదీ అధ్యక్షత | 95 దేశాలు, 400+ ప్రతినిధులు
- IBCA: International Big Cat Alliance | 7 జాతులు: Tiger, Lion, Leopard, Snow Leopard, Cheetah, Jaguar, Puma
- గిర్ సింహాల జనాభా: 2025లో 891 (2020 నుండి 32% పెరుగుదల) | 1991లో 284
- ఆసియా సింహం: భారత్లో మాత్రమే | Wildlife Protection Act 1972 Schedule I | CITES Appendix I
- Project Lion: 2020 ప్రారంభం | ₹2,000 కోట్లు | దీర్ఘకాలిక వాసయోగ్య పునరుద్ధరణ
- Barda Wildlife Sanctuary: గిర్ తర్వాత సింహాల రెండవ నివాసంగా అభివృద్ధి
- భారత్: 5 పెద్ద పిల్లి జాతులు ఉన్న దేశం (Tiger, Lion, Leopard, Snow Leopard, Cheetah) | MoEFCC Minister: భూపేందర్ యాదవ్
4. భారత్ WPI ద్రవ్యోల్బణం ఏప్రిల్ 2026లో 8.3%కు చేరింది – 42 నెలల గరిష్ఠం
Department for Promotion of Industry and Internal Trade (DPIIT), Ministry of Commerce & Industry ఏప్రిల్ 2026 (provisional) WPI (Wholesale Price Index) డేటాను మే 14, 2026న విడుదల చేసింది. ఏప్రిల్ 2026లో WPI ఆధారిత వార్షిక ద్రవ్యోల్బణం 8.3% (provisional) కు చేరింది – మార్చి 2026లో 3.88% నుండి భారీ పెరుగుదల; ఏప్రిల్ 2025లో 0.85% మాత్రమే. ఇది అక్టోబర్ 2022 (8.67%) తర్వాత అత్యధిక స్థాయి.
పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాలు: పశ్చిమ ఆసియా యుద్ధం మరియు Strait of Hormuz మూసివేత ప్రభావంతో ముడి పెట్రోలియం, సహజ వాయువు, ఖనిజ తైళ్ళు ధరల భారీ పెరుగుదల. Fuel & Power inflation: 24.71% (మార్చిలో 1.05% మాత్రమే); Petrol: 32.40%, Diesel: 25.19%, LPG: 10.92%. Manufactured Products inflation: 4.62% (3.39% నుండి). WPI Food Index: 2.31% కు తేలికగా పెరిగింది. Consumer Price Index (CPI) ఏప్రిల్ 2026లో 3.48% వద్ద ఉంది.
- WPI Inflation: ఏప్రిల్ 2026లో 8.3% (provisional) | మార్చి 2026: 3.88% | ఏప్రిల్ 2025: 0.85%
- 42 నెలల గరిష్ఠం | అక్టోబర్ 2022 (8.67%) తర్వాత అత్యధికం
- ప్రధాన కారణం: Fuel & Power inflation 24.71% | Petrol 32.40%, Diesel 25.19%, LPG 10.92%
- Manufactured Products: 4.62% | Primary Articles: 9.17% | WPI Food Index: 2.31%
- WPI విడుదల: DPIIT (Ministry of Commerce & Industry) ప్రతి నెల 14వ తేదీన
- WPI బాస్ ఇయర్: 2011-12 = 100 | WPI కాంపోనెంట్లు: Primary Articles (22.6%), Fuel & Power (13.2%), Manufactured Products (64.2%)
- CPI ఏప్రిల్ 2026: 3.48% | RBI FY27 CPI అంచనా: 4.6%
- India: మొత్తం ముడి చమురు అవసరాల్లో ~90% దిగుమతి | ఇందన సంక్షోభ ప్రభావం
5. హెన్లీ పాస్పోర్ట్ సూచిక 2026 – భారత్ 78వ స్థానం, 56 దేశాలకు వీసా లేకుండా ప్రయాణం
మే 2026 హెన్లీ పాస్పోర్ట్ సూచిక నవీకరణలో భారత్ పాస్పోర్ట్ 78వ స్థానానికి చేరింది – ఫిబ్రవరి 2026లోని 75వ స్థానం నుండి మూడు స్థానాలు తగ్గింది. అయినప్పటికీ, భారతీయ పాస్పోర్ట్ హోల్డర్లు వీసా లేకుండా, Visa-on-Arrival మరియు Electronic Travel Authorization (ETA) ద్వారా 56 దేశాలకు ప్రయాణించగలరు. హెన్లీ పాస్పోర్ట్ సూచిక Henley & Partners సంస్థ IATA (International Air Transport Association) డేటా ఆధారంగా ప్రకటిస్తుంది.
ప్రపంచ శ్రేణి: సింగపూర్ 192 దేశాలకు వీసా లేకుండా ప్రయాణ సౌలభ్యంతో అగ్రస్థానంలో ఉంది; తర్వాత UAE, దక్షిణ కొరియా, జపాన్. భారత 78వ స్థానాన్ని Burkina Faso, Cuba, Senegal దేశాలతో పంచుకుంటుంది. 2006లో 71వ స్థానం – ఇప్పటి వరకు అత్యుత్తమ స్థానం. 2021లో 90వ స్థానం – అత్యల్పం. పొరుగు దేశాలు: పాకిస్తాన్ 100వ స్థానం, బంగ్లాదేశ్ 96వ స్థానం. సూచిక 199 పాస్పోర్ట్లు మరియు 277 గమ్యస్థానాలను పరిశీలిస్తుంది.
- Henley Passport Index 2026 (May): భారత్ 78వ స్థానం | ఫిబ్రవరి 2026: 75వ | 3 స్థానాలు తగ్గింది
- 56 దేశాలకు వీసా సౌలభ్యం (Visa-free ~30, Visa-on-arrival ~23, ETA ద్వారా)
- శ్రేణి 78ని Burkina Faso, Cuba, Senegal తో పంచుకుంటోంది
- అగ్రస్థానం: సింగపూర్ (192 దేశాలు) | తర్వాత: UAE, South Korea, Japan
- భారత్ చారిత్రక అత్యుత్తమం: 2006లో 71వ స్థానం | అత్యల్పం: 2021లో 90వ స్థానం
- Henley & Partners: పాస్పోర్ట్ సూచిక ప్రచురణకర్త | IATA డేటా ఉపయోగం | 19 సంవత్సరాల చరిత్ర
- 199 పాస్పోర్ట్లు | 277 గమ్యస్థానాలు | పాకిస్తాన్: 100వ | బంగ్లాదేశ్: 96వ
6. ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ-BHASHINI MoU – 22 భారతీయ భాషల్లో వైద్య సేవలు
ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ మే 14, 2026న న్యూఢిల్లీలో Digital India BHASHINI Division (DIBD), Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY) తో ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది. ఈ ఒప్పందాన్ని ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ డైరెక్టర్ డా. సుబోధ్ కుమార్ మరియు Digital India BHASHINI CEO అమితాభ్ నాగ్ సంతకాలు చేశారు. “BHASHINI Rajyam – A BHASHINI Sahayogi Programme” పేరిట ఈ భాగస్వామ్యం ప్రారంభమైంది.
లక్ష్యం: రాజ్యాంగం యొక్క ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ ప్రకారం గుర్తించిన 22 నిర్దేశిత భాషలన్నింటిలో ఆయుష్ సేవలు అందుబాటులో తీసుకురావడం. Ayush Grid పోర్టల్లు, మొబైల్ అప్లికేషన్లు మరియు AI సాధనాలన్నింటినీ BHASHINI ప్లాట్ఫామ్కు అనుసంధానించనున్నారు. Yoga Portal మరియు MAISP Master Portal పైలట్ దశలో BHASHINI plugins ఇప్పటికే అమలు చేశారు. BHASHINI: National Language Translation Mission (NLTM) – AI ఆధారిత ప్రసంగ-నుండి-వచనం, వచన-నుండి-వచనం, అనువాద సేవలు అందించే జాతీయ భాషా డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయం.
- Ayush-BHASHINI MoU: మే 14, 2026 | న్యూఢిల్లీ | సంతకాలు: డా. సుబోధ్ కుమార్ (Ayush), అమితాభ్ నాగ్ (BHASHINI CEO)
- పేరు: “BHASHINI Rajyam – A BHASHINI Sahayogi Programme”
- లక్ష్యం: 22 నిర్దేశిత భాషల్లో Ayush Grid సేవలు అందుబాటు
- BHASHINI: National Language Translation Mission | MeitY ఆధీనం | AI-ఆధారిత భాషా సాంకేతికత
- AYUSH: Ayurveda, Yoga & Naturopathy, Unani, Siddha, Sowa-Rigpa, Homoeopathy
- Ayush Grid: ఆరోగ్య సంరక్షణ, సామర్థ్య నిర్మాణం, పరిశోధన, ఔషధ పరిపాలన విభాగాల్లో Ayush డిజిటల్ వ్యవస్థ
- NAMASTE Portal: ప్రామాణికమైన Ayush పరిభాషలకు డిజిటల్ నిక్షేపాగారం
- Ayush Secretary: వైద్య రాజేష్ కోటేచా | MoS Ayush: ప్రతాప్రావ్ జాధవ్
7. అఫ్గానిస్తాన్-భారత TCRC సంస్థ $46 మిలియన్ కస్టమ్స్ పరయోగశాల ఒప్పందం
అఫ్గానిస్తాన్ స్టాండర్డ్స్ అండ్ క్వాలిటీ అథారిటీ (ASQA) మే 13, 2026న కాబూల్లో ముంబై ఆధారిత భారతీయ కంపెనీ TCRC (Third Party Inspection & Certification Company) తో $46.3 మిలియన్ (ఐదేళ్ళ) ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. అఫ్గానిస్తాన్ డిప్యూటీ ప్రైమ్ మినిస్టర్ (Economic Affairs) అబ్దుల్ ఘని బరాదర్ సమక్షంలో ఈ ఒప్పందం సంతకమైంది.
ఈ ఒప్పందం ప్రకారం TCRC కాబూల్ మరియు తొమ్మిది సరిహద్దు ఓడరేవుల వద్ద ఆధునిక నాణ్యత నియంత్రణ పరయోగశాలలు నిర్మిస్తుంది. నిర్మాణ సామగ్రి, విద్యుత్ పరికరాలు, జిత్తులు, తోలు, కాగితపు ఉత్పత్తులను పరీక్షించడం లక్ష్యం. సిబ్బందికి అంతర్జాతీయ, దేశీయ శిక్షణ మరియు ISO ధృవీకరణలు పొందడానికి సహాయం. ఇది తాలిబాన్ పాలనలో అఫ్గానిస్తాన్-భారత్ ప్రైవేట్ రంగ ఆర్థిక భాగస్వామ్యంలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి.
- Afghanistan-India TCRC Deal: మే 13, 2026 | $46.3 Million | 5 సంవత్సరాల ఒప్పందం
- TCRC: Mumbai-based Indian company | Third Party Inspection & Certification | Pre-shipment and quality inspections
- ASQA: Afghanistan Standards and Quality Authority
- కవర్: కాబూల్ + 9 సరిహద్దు ఓడరేవులలో ఆధునిక పరయోగశాలలు
- అఫ్గానిస్తాన్-భారత వాణిజ్యం: ఫిజికల్ ట్రేడ్ ~$650 మిలియన్ (FY2025)
- తాలిబాన్ Deputy PM (Economic): మొల్లా అబ్దుల్ ఘని బరాదర్
- భారత్: అఫ్గానిస్తాన్లో ఆస్పత్రులు, సాలమా డ్యామ్, పార్లమెంట్ భవనం నిర్మాణం – పూర్వ ఆర్థిక సహాయాలు
8. మిజోరాం జింజర్ మిషన్ ₹189.79 కోట్లతో ప్రారంభం – 20,000 రైతు కుటుంబాలు లక్ష్యం
కేంద్ర DoNER (Development of North Eastern Region) మంత్రి జ్యోతిరాదిత్య సింధియా మరియు మిజోరాం ముఖ్యమంత్రి లాల్దుహోమా మే 13, 2026న వర్చువల్ మోడ్లో ₹189.79 కోట్ల మిజోరాం జింజర్ మిషన్ను ప్రారంభించారు. మిజోరాం జింజర్ GI Tag పొందిన వ్యవసాయ ఉత్పత్తి – 2021లో ‘థింగ్పుయ్’ మరియు ‘థింగ్లైదుమ్’ రకాలు GI tags పొందాయి. 2025లో NITI Aayog మిజోరాంను “గింజర్ క్యాపిటల్ ఆఫ్ ఇండియా”గా ప్రకటించింది.
మిజోరాం జింజర్లో 6-8% ఓలియోరెజిన్ కంటెంట్ ఉంది – ప్రపంచ సగటు 3% కంటే చాలా ఎక్కువ; అయితే రైతులకు ప్రస్తుతం ₹8-15/kg మాత్రమే; అంతర్జాతీయ మార్కెట్ విలువ ₹500/kg+. 4 వ్యూహాత్మక స్తంభాలు: Convergence (సమీకరణ), Value Addition (విలువ జోడింపు), Branding (బ్రాండింగ్), Market Integration (మార్కెట్ అనుసంధానం). ఒక Integrated Processing Hub + 3 Spoke Centres; 20,000 రైతు కుటుంబాలను విలువ గొలుసులో భాగం చేయాలని లక్ష్యం. దక్షిణ-తూర్పు ఆసియా, మధ్యప్రాచ్యం, యూరప్ మార్కెట్లలో విక్రయం లక్ష్యం.
- Mizoram Ginger Mission: మే 13, 2026 | ₹189.79 కోట్లు | మంత్రి జ్యోతిరాదిత్య సింధియా (DoNER) + CM లాల్దుహోమా
- 4 స్తంభాలు: Convergence, Value Addition, Branding, Market Integration
- Mizo Ginger: 6-8% Oleoresin (ప్రపంచ సగటు 3%) | GI Tags 2021: Thingpui, Thinglaidum
- లక్ష్యాలు: 20,000 రైతు కుటుంబాలు | 1 Integrated Hub + 3 Spoke Centres
- DoNER: Ministry of Development of North Eastern Region | MoNER Minister: జ్యోతిరాదిత్య సింధియా
- Mizoram: “Ginger Capital of India” (NITI Aayog 2025) | CM: లాల్దుహోమా (ZPM పార్టీ)
- GI Tag: Geographical Indication – నిర్దేశిత భౌగోళిక మూలానికి అనుసంధానించబడిన ఉత్పత్తి రక్షణ
- Bana Kaih: మిజోరాం రాష్ట్ర స్థాయి జింజర్ MSP కొనుగోలు పథకం
9. భారత్లో మొదటి హైడ్రోజన్ బస్సులు – Central Vista సర్వీస్ మే 15 నుండి ప్రారంభం
Delhi Metro Rail Corporation (DMRC) మే 15, 2026 నుండి ఢిల్లీ Central Vista ప్రాంతంలో హైడ్రోజన్ ఇంధనంతో నడిచే Shuttle Bus సర్వీస్ ప్రారంభించింది. ఈ సర్వీస్ Ministry of Housing & Urban Affairs (MoHUA) మరియు Ministry of Petroleum & Natural Gas సహకారంతో ప్రారంభమైంది; IOCL (Indian Oil Corporation Limited) రెండు అత్యాధునిక హైడ్రోజన్ బస్సులను DMRC కు అందించింది. Central Secretariat Metro Station నుండి Seva Teerth Metro Station వరకు clockwise మరియు anticlockwise మార్గాల్లో సర్వీస్ నడుస్తుంది.
బస్సుల వివరాలు: PEM (Proton Exchange Membrane) ఇంధన కణ సాంకేతికత; 350-bar హైడ్రోజన్ నిల్వ వ్యవస్థ; 70-kW fuel cell stack; 12 మీటర్ల పొడవు; 35 మంది ప్రయాణికుల సామర్థ్యం; GPS ట్రాకింగ్, CCTV, intelligent transport systems. టికెట్ ధరలు: ₹10 లేదా ₹15 (మార్గాన్ని బట్టి); NCMC కార్డులు, UPI మరియు నగదు అంగీకారం. సర్వీస్ సమయాలు: సోమ-శుక్ర, 8:30 AM–12:30 PM మరియు 3:30 PM–6:30 PM; ప్రతి 30 నిమిషాలకు ఒక బస్సు. హైడ్రోజన్ ఏకైక వ్యర్థం: నీటి ఆవిరి – పర్యావరణ అనుకూలత.
- భారత్ మొదటి హైడ్రోజన్ బస్సులు: మే 15, 2026 | Central Vista, న్యూఢిల్లీ | DMRC ఆపరేషన్
- సంస్థలు: DMRC + MoHUA + Ministry of Petroleum & Natural Gas + IOCL (బస్సులు సరఫరా)
- మార్గం: Central Secretariat – Seva Teerth (Clockwise + Anticlockwise) | కవర్: Kartavya Bhavan, Vigyan Bhavan, India Gate, Baroda House
- బస్సు సాంకేతికత: PEM Fuel Cell | 350-bar H2 Storage | 70kW Stack | 35 సీట్లు | ₹10/₹15 టికెట్
- IOCL: ముందుగా Indian Army, Navy కు హైడ్రోజన్ బస్సులు సరఫరా; DMRC కు మూడవ బ్యాచ్
- IOCL Panipat: 10 KTPA హైడ్రోజన్ ప్లాంట్ ప్రణాళిక | HRS: IOCL R&D Centre వద్ద
- DMRC: Delhi Metro Rail Corporation | CMD: Dr. Vikas Kumar
- Green Hydrogen: జాతీయ హైడ్రోజన్ మిషన్ 2023 కింద దేశీయ హైడ్రోజన్ పర్యావరణ వ్యవస్థ నిర్మాణం
10. త్రిపుర – Deregulation Phase I మరియు Phase II అన్ని 51 Priority Areas పూర్తి చేసిన తొలి రాష్ట్రం
త్రిపుర మే 15, 2026న చారిత్రాత్మక ప్రకటన: కేంద్ర ప్రభుత్వ Cabinet Secretariat నేతృత్వంలో నిర్వహించిన జాతీయ Compliance Reduction and Deregulation కార్యక్రమంలో Phase I మరియు Phase II రెండింటిలోని మొత్తం 51 Priority Areas అన్నింటినీ పూర్తి చేసిన భారతదేశం లోని తొలి రాష్ట్రంగా నిలిచింది. జనవరి 2026లో ప్రారంభమైన Phase II సంస్కరణలు Revenue, Urban Development, Industries, Labour, Environment, Tourism, Health, Education, Digital Governance రంగాలలో అనుమతుల డిజిటలైజేషన్, స్వీయ-ధృవీకరణ విధానాలు, పారదర్శక పాలనపై కేంద్రీకరించాయి.
ముఖ్యమైన సాధనలు: SWAAGAT (State Single Window Portal) – ఆన్లైన్ అనుమతులు మరియు విభాగ వర్క్ఫ్లో ఏకీకరణ; iLogitron Technologies స్టార్టప్ అభివృద్ధి. BRAP (Business Reform Action Plan) 2024లో 408/434 సంస్కరణ పాయింట్లు పూర్తి – “Top Achiever” గుర్తింపు. సహకరించిన సంస్థలు: NLU Tripura (చట్టాల సమీక్ష), IIM Calcutta (ప్రభావ అంచనా). CM: ప్రొఫెసర్ డా. మాణిక్ సాహా (BJP); రాజధాని: అగర్తల.
- త్రిపుర: Phase I + Phase II మొత్తం 51 Priority Areas పూర్తి | భారత్లో తొలి రాష్ట్రం | మే 15, 2026
- Deregulation Phase II: జనవరి 2026 ప్రారంభం | Cabinet Secretariat, GOI నేతృత్వం
- SWAAGAT: State Single Window Approval and Governance Application Technology | iLogitron Technologies అభివృద్ధి
- BRAP 2024: 408/434 reform points | “Top Achiever” గుర్తింపు | DPIIT కింద
- Phase I: 23 Priority Areas; Phase II: 28 Priority Areas (మొత్తం 51)
- సహకార సంస్థలు: NLU Tripura + IIM Calcutta
- CM: ప్రొఫెసర్ మాణిక్ సాహా (BJP) | రాజధాని: అగర్తల | Governor: ఇందిరా సేనా రెడ్డి
- Ease of Doing Business లో గతంలో Phase I లో Odisha, UP తో Joint No.1
11. మహే టొక్పో-రాల్ధో నీటి పారుదల కాలువ ప్రారంభం – లడఖ్లో 14,000 అడుగుల ఎత్తున
లడఖ్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ వినయ్ కుమార్ సక్సేనా మే 14, 2026న న్యోమా ప్రాంతంలో చాంగ్తాంగ్కు తన మొదటి పర్యటన సందర్భంగా 2.10 కిలోమీటర్ల పొడవైన మహే టొక్పో-రాల్ధో నీటి పారుదల కాలువను ప్రారంభించారు. ఈ కాలువ సముద్ర మట్టానికి 14,000 అడుగుల ఎత్తున నిర్మించబడింది. చాంగ్తాంగ్ ప్రాంతం – ఇటీవలే లడఖ్లో ఐదు కొత్త జిల్లాలు ఏర్పాటైనప్పుడు ప్రత్యేక జిల్లాగా ప్రకటించబడింది.
- మహే టొక్పో-రాల్ధో కాలువ: మే 14, 2026 | 2.10 కి.మీ | 14,000 అడుగుల ఎత్తు | చాంగ్తాంగ్, న్యోమా, లడఖ్
- ప్రారంభించింది: LG వినయ్ కుమార్ సక్సేనా (లడఖ్ LG)
- లడఖ్ UT: UT-5 అని పిలవబడేది, J&K Reorganisation Act 2019 ఆధారంగా 2019 అక్టోబర్ 31 నుండి పూర్తి కేంద్ర పాలిత ప్రాంతం
- లడఖ్ 5 కొత్త జిల్లాలు: Changthang, Nubra, Zanskar, Sham, Drass (ఏప్రిల్ 2026)
- చాంగ్తాంగ్: సముద్ర మట్టానికి అత్యంత ఎత్తైన పీఠభూమి ప్రాంతాల్లో ఒకటి | ఆర్థిక సంచారి జీవన విధానం
- లడఖ్ LG: వినయ్ కుమార్ సక్సేనా | LAHDC Leh President: Advocate Tashi Gyalson
🛡️ రక్షణ వ్యవహారాలు – 16 May 2026
12. భారత్ తొలి ప్రైవేట్ రక్షణ విమానం C-295 – గుజరాత్లోని టాటా-ఎయిర్బస్ సదుపాయం నుండి రోల్అవుట్
టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ లిమిటెడ్ మే 12, 2026న వడోదర, గుజరాత్లోని Final Assembly Line (FAL) సదుపాయం నుండి మొదటి Airbus C295 సైనిక రవాణా విమానాన్ని రోల్అవుట్ చేసింది. ఇది ఏ ప్రైవేట్ భారతీయ కంపెనీ తన స్వంత FAL లో సైనిక విమానాన్ని సమీకరించిన మొదటి సందర్భం. సెప్టెంబర్ 2026 అసలు గడువు కంటే ముందే ఈ సాధన సాధ్యమైంది.
C-295 కార్యక్రమం వివరాలు: భారత వైమానిక దళానికి 56 విమానాల ఒప్పందం (2021); 16 విమానాలు ఇప్పటికే స్పెయిన్ నుండి అసెంబ్లీ అయిన స్థితిలో అందాయి; మిగిలిన 40 విమానాలు వడోదర FAL లో తయారవుతాయి. 85%+ నిర్మాణ భాగాలు 37 భారతీయ సంస్థలు సరఫరా చేస్తున్నాయి. C-295 మిలిటరీ ట్రాన్స్పోర్ట్ – HS748 Avro విమానాలను భర్తీ చేస్తుంది. అక్టోబర్ 2024లో PM మోదీ, స్పెయిన్ PM పెడ్రో సాంచెజ్ FAL ను ప్రారంభించారు.
- C-295 రోల్అవుట్: మే 12, 2026 | వడోదర, గుజరాత్ | టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ + Airbus Defence and Space
- భారత్ మొదటి ప్రైవేట్ రక్షణ విమాన తయారీ | 56 IAF విమానాలకు 2021 ఒప్పందం
- 40 విమానాలు: వడోదర FAL లో తయారీ | 85%+ భాగాలు 37 భారతీయ సంస్థలు
- C-295: Military Transport Aircraft | Avro HS748 ని భర్తీ చేస్తుంది | రిమోట్ ప్రాంతాలలో ఆపరేషన్
- FAL ప్రారంభం: అక్టోబర్ 2024 | PM మోదీ + Spain PM Pedro Sánchez
- Aatmanirbhar Bharat రక్షణ: దేశీయ ఉత్పత్తి లక్ష్యం 2024-25 నాటికి Rs 1.75 లక్షల కోట్లు
- IAF: Indian Air Force | రక్షణ మంత్రి: రాజ్నాథ్ సింగ్ | IAF Chief: Air Chief Marshal A.P. Singh
13. AI-ఆధారిత కాల్ భైరవ యుద్ధ విమానం పోర్చుగల్లో తయారవుతుంది – Operation 777 భాగంగా
బెంగళూరు ఆధారిత Flying Wedge Defence & Aerospace (FWDA) మే 14-15, 2026న పోర్చుగీస్ రక్షణ సాంకేతికత సంస్థ SKETCHPIXEL LDA తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం FWDA యొక్క AI-ఆధారిత స్వయంచాలన యుద్ధ విమానం ‘కాల్ భైరవ’ పోర్చుగల్లో తయారవుతుంది – ఇది తొలిసారిగా ఒక భారతీయ-రూపకల్పన సైనిక విమానం ఐరోపా భూమిలో తయారయ్యే చారిత్రాత్మక సందర్భం.
కాల్ భైరవ వివరాలు: MALE (Medium Altitude Long Endurance) స్వయంచాలన యుద్ధ విమానం; పరిధి 3,000 కి.మీ; 30+ గంటల ఆపరేషన్ సామర్థ్యం; AI-ఆధారిత లక్ష్య గుర్తింపు, swarm సమన్వయం, ఎన్క్రిప్టెడ్ కమ్యూనికేషన్. FWDA మొదటి Indian private company DGCA type certification పొందిన UAV తయారీదారు. Operation 777: 7 ఖండాలు, 77 దేశాలలో భారతీయ స్వయంచాలన యుద్ధ వ్యవస్థల తయారీ నెట్వర్క్ నిర్మించాలన్న దీర్ఘకాలిక వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక. Portugal: NATO సభ్య దేశం – NATO కొనుగోలు నెట్వర్క్లోకి ప్రవేశం.
- కాల్ భైరవ: AI-ఆధారిత MALE Autonomous Combat Aircraft | FWDA (Bengaluru) + SKETCHPIXEL LDA (Portugal)
- పోర్చుగల్లో తయారీ: భారత-రూపకల్పన సైనిక విమానం ఐరోపాలో తొలిసారి | Operation 777 మొదటి అంతర్జాతీయ నోడ్
- కాల్ భైరవ వివరాలు: 3,000 km range | 30+ గంటలు endurance | AI target recognition | Zero foreign components
- FWDA: Flying Wedge Defence & Aerospace | CEO: సుహాస్ తేజస్కందా | 2015 స్థాపన, Mumbai → Bangalore
- Operation 777: 7 continents, 77 countries లో Indian autonomous warfare systems నెట్వర్క్
- DGCA type certification: FWDA – Indian private company తొలిసారిగా UAV certification
- Portugal: NATO సభ్య | Lisbon రాజధాని | SKETCHPIXEL: F-16 simulator specialist
👔 నియామకాలు & రాజీనామాలు – 16 May 2026
14. పి. కుమారన్ లండన్లో భారత్ High Commissioner బాధ్యతలు స్వీకరించారు
సీనియర్ దౌత్యవేత్త పి. కుమారన్ (Periasamy Kumaran) మే 13-14, 2026న లండన్లో India House లో భారత్ High Commissioner-designate గా అధికారికంగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. 1992 బ్యాచ్ IFS (Indian Foreign Service) అధికారి అయిన కుమారన్ ఇటీవల వరకు విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖలో Secretary (East) పదవిలో పనిచేశారు. విక్రమ్ దొరైస్వామి స్థానంలో బాధ్యతలు స్వీకరించారు; దొరైస్వామి ఇప్పుడు చైనాలో India’s Ambassador గా నియమించబడ్డారు.
కుమారన్ చరిత్ర: Qatar కు India’s Ambassador (2016-2020); Singapore కు India’s High Commissioner (2020-2023); Brussels, Washington, Islamabad, Colombo, Cairo, Tripoli లో పోస్టింగ్లు. IIT Madras నుండి B.Tech (Electronics & Communication); ఇంగ్లీషు, హిందీ, తమిళం, అరబిక్ భాషల్లో ప్రావీణ్యం. లండన్ చేరినప్పుడు Tavistock Square లో మహాత్మా గాంధీ, Parliament Square లో, Ambedkar House (South London) లో అంబేడ్కర్కు నివాళులు అర్పించారు.
- పి. కుమారన్ (Periasamy Kumaran): India’s High Commissioner to UK | బాధ్యత స్వీకరణ: మే 13-14, 2026
- 1992-batch IFS | గతంలో Secretary (East), MEA | పూర్తి పేరు: పెరియసామి కుమారన్
- ముందు Qatar Ambassador (2016-20), Singapore High Commissioner (2020-23)
- IIT Madras: B.Tech (Electronics & Communication) | Languages: English, Hindi, Tamil, Arabic
- UK High Commission (India House): London | Deputy High Commissioner: Kartik Pande
- విక్రమ్ దొరైస్వామి: China లో India’s Ambassador గా నియమితులు
- High Commissioner vs Ambassador: Commonwealth దేశాలకు – High Commissioner | Non-Commonwealth కు – Ambassador
- UK King: Charles III | UK PM: Keir Starmer | UK Foreign Secretary: Yvette Cooper
🏋️ క్రీడా వార్తలు – 16 May 2026
15. సహదేవ్ యాదవ్ దక్షిణ ఆసియా వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఫెడరేషన్ (SAWF) అధ్యక్షుడిగా ఎన్నిక
భారత వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఫెడరేషన్ (IWF) అధ్యక్షుడు సహదేవ్ యాదవ్ మే 12, 2026న అహ్మదాబాద్లో జరిగిన SAWF ఎన్నికల సమావేశంలో దక్షిణ ఆసియా వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఫెడరేషన్ (South Asian Weightlifting Federation – SAWF) అధ్యక్షుడిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యారు. సభ్య దేశాల అభిమానం మరియు SAWF అభివృద్ధిలో ఆయన నాయకత్వంపై విశ్వాసం ఈ ఎన్నికలో ప్రతిఫలించింది.
సబీనా యాదవ్ SAWF CEO గా నియమించబడ్డారు; బంగ్లాదేశ్ WF నుండి షాహ్రియా సుల్తానా Executive Board Member అయ్యారు. ఈ ఎన్నికలు 2026 ఆసియా సీనియర్ వెయిట్లిఫ్టింగ్ చాంపియన్షిప్ సందర్భంగా గాంధీనగర్లో జరుగుతున్న వేళ ప్రకటించారు. సహదేవ్ యాదవ్ ఇతర పదవులు: Indian Olympic Association (IOA) Treasurer; Commonwealth Weightlifting Federation Vice President; Asian Weightlifting Federation సభ్యత్వం.
- SAWF President: సహదేవ్ యాదవ్ (ఏకగ్రీవంగా) | ఎన్నిక: మే 12, 2026, అహ్మదాబాద్
- SAWF: South Asian Weightlifting Federation | దక్షిణ ఆసియా వెయిట్లిఫ్టింగ్ పోటీలు, అథ్లెట్ అభివృద్ధి
- SAWF CEO: సబీనా యాదవ్ (IWF Innovation Committee, IWF Joint Secretary)
- సహదేవ్ యాదవ్ ఇతర పదవులు: IWF President + IOA Treasurer + CWF Vice President
- AWF: Asian Weightlifting Federation | IWF: International Weightlifting Federation
- 2026 ఆసియా వెయిట్లిఫ్టింగ్: గాంధీనగర్ | మే 11-17, 2026 | 44 సంవత్సరాల తర్వాత India Hosts
📚 పుస్తకాలు & రచయితలు – 16 May 2026
16. ‘అప్నాపన్’ – శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ పుస్తకం PM మోదీతో 35 సంవత్సరాల అనుభవాల ఆధారంగా
కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ మంత్రి శ్రీ శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ‘అప్నాపన్: PM నరేంద్ర మోదీతో నా అనుభవాలు’ పుస్తకం విడుదల మే 26, 2026న న్యూఢిల్లీలోని Pusa లోని NASC Complex లో ఉదయం 10:30 గంటలకు జరుగుతుందని మే 14, 2026న ప్రకటించారు. మాజీ ఉపాధ్యక్షుడు ఎం. వెంకయ్య నాయుడు మరియు మాజీ PM హెచ్.డి. దేవ గౌడ సమక్షంలో పుస్తకం ఆవిష్కరించనున్నారు.
పుస్తకం ప్రాముఖ్యత: 1991 ఏకతా యాత్ర (DR. ముర్లీ మనోహర్ జోషి నేతృత్వంలో కన్యాకుమారి నుండి శ్రీనగర్ వరకు) నుండి ప్రారంభమైన చౌహాన్-మోదీ రాజకీయ ప్రయాణం 35 సంవత్సరాలలో విస్తరించింది. మోదీ లీడర్షిప్ స్టైల్, వ్యక్తిత్వం, శిస్తు, Karmayogi స్వభావం పై అరుదైన వ్యక్తిగత అంతర్దృష్టులు. పుస్తకం లక్ష్యం: Viksit Bharat నిర్మాణంలో నిస్వార్థ సేవ, దేశభక్తి విలువలను యువతకు ప్రేరేపించడం.
- అప్నాపన్: ‘Apnapan: My Experiences with Narendra Modi’ | రచయిత: శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్
- ఆవిష్కరణ: మే 26, 2026 | NASC Complex, Pusa, న్యూఢిల్లీ | మాజీ VP వెంకయ్య నాయుడు + మాజీ PM దేవ గౌడ
- ప్రాముఖ్యం: 35 సంవత్సరాల మోదీ-చౌహాన్ సంబంధం | 1991 ఏకతా యాత్ర నుండి Cabinet సహచరత్వం వరకు
- శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్: 4x MP CM (2003-2020) | ప్రస్తుతం Agriculture Minister | BJP Senior Leader
- ఏకతా యాత్ర 1991: DR. ముర్లీ మనోహర్ జోషి నేతృత్వం | కన్యాకుమారి → శ్రీనగర్
- Agriculture & Farmers Welfare Minister: శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ (PM Chouhan గా ప్రసిద్ధి)
📅 ముఖ్యమైన దినాలు – 16 May 2026
17. జాతీయ అంతరించిపోతున్న జాతుల దినం 2026 – మే 15, మే 3వ శుక్రవారం
జాతీయ అంతరించిపోతున్న జాతుల దినం (National Endangered Species Day) ప్రతి సంవత్సరం మే నెలలోని మూడవ శుక్రవారం ఆచరిస్తారు. 2026లో ఇది మే 15 (శుక్రవారం)న జరిగింది – 21వ వార్షిక అంతరించిపోతున్న జాతుల దినంగా గుర్తించారు. థీమ్ 2026: “Celebrating America’s Wildlife Comeback Stories. Championing the Endangered Species Act.” ఈ దినోత్సవం US కాంగ్రెస్ 2006లో మూడవ శుక్రవారం మే నెలలో జాతీయ అంతరించిపోతున్న జాతుల దినంగా నిర్ణయించింది; Endangered Species Coalition స్థాపించింది.
భారత సందర్భంలో ప్రాముఖ్యత: భారత్లో అంతరించిపోతున్న జాతుల రక్షణకు Wildlife Protection Act, 1972 (Schedules I-V); CITES (Convention on International Trade in Endangered Species) సభ్యదేశం; Project Tiger (1973), Project Lion (2020), Project Elephant, Project Dolphin వంటి పరిరక్షణ కార్యక్రమాలు. IUCN Red List: 48,600+ జాతులు అంతరించిపోయే ముప్పు. ఆసియా సింహం, Snow Leopard, Bengal Tiger, Great Indian Bustard వంటి అంతరించే ముప్పు ఉన్న భారత జాతులు.
- National Endangered Species Day 2026: మే 15 | మే మూడవ శుక్రవారం | 21వ వార్షిక ఉత్సవం
- స్థాపన: 2006 | US Senate Resolution | Endangered Species Coalition నేతృత్వం
- US Endangered Species Act (ESA): 1973 డిసెంబర్ 28 | President Richard Nixon సంతకం
- IUCN Red List: 48,600+ అంతరించిపోయే ముప్పు జాతులు | 172,600+ అంచనా వేయబడిన జాతులు
- CITES: Convention on International Trade in Endangered Species | 1973 Washington DC | Appendix I (అత్యంత ప్రమాద జాతులు)
- భారత పరిరక్షణ: Project Tiger 1973, Project Lion 2020, Project Elephant 1992, Project Dolphin 2019
- Asiatic Lion: IUCN “Endangered” | 891 (2025 లెక్క) | ఏకైక Gir నివాసం
🚀 ఆంధ్రప్రదేశ్ వార్తలు – APPSC కోసం
18. పుత్తపర్తిలో ₹15,803 కోట్ల AMCA ఇంటిగ్రేషన్ సెంటర్ పునాది రాయి – రాజ్నాథ్ సింగ్, చంద్రబాబు నాయుడు
రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు, IT మంత్రి నారా లోకేశ్ మే 15, 2026న శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలోని పుత్తపర్తిలో ₹15,803 కోట్ల AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) ఇంటిగ్రేషన్ అండ్ ఫ్లైట్ టెస్టింగ్ సెంటర్ పునాది రాయి వేశారు. ఈ ప్రాజెక్టు DRDO ఆధీనంలోని ADA (Aeronautical Development Agency) నిర్వహిస్తుంది.
AMCA ప్రాజెక్టు వివరాలు: 5వ తరం స్టెల్త్ ఫైటర్ జెట్; మొత్తం 140 విమానాల తయారీ లక్ష్యం; తొలి ప్రోటోటైప్ 2026 చివరి – 2027 ప్రారంభం మధ్య అంచనా; 7,500 నేరుగా నైపుణ్య ఉద్యోగాలు. ఇదే సమయంలో Kurnool జిల్లా T. Sirasapalli లో Bharat Dynamics Limited (BDL) Naval Systems Manufacturing Facility (160 ఎకరాలు; అత్యాధునిక torpedoes, underwater weapons) మరియు Drone City పునాది రాళ్ళు కూడా వేశారు. AP: Sriharikota (Space), Nagayalanka (Missiles), Puttaparthi (Defence Aircraft), Vizag (Navy) – రక్షణ రాష్ట్రంగా అభివృద్ధి.
- AMCA ఇంటిగ్రేషన్ సెంటర్ పునాది: మే 15, 2026 | పుత్తపర్తి, శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా, AP | ₹15,803 కోట్లు
- రాజ్నాథ్ సింగ్ + చంద్రబాబు నాయుడు + లోకేశ్ | 7,500 ఉద్యోగాలు
- AMCA: Advanced Medium Combat Aircraft | 5వ తరం స్టెల్త్ ఫైటర్ | ADA-DRDO నేతృత్వం
- BDL Naval Facility: T. Sirasapalli, Anakapalli జిల్లా | 160 ఎకరాలు | Torpedoes, Underwater Weapons
- ADA: Aeronautical Development Agency | DRDO ఆధీనం | LCA Tejas, AMCA, AURA నిర్వహణ
- BDL: Bharat Dynamics Limited | HQ: Hyderabad | Missiles, Torpedoes | Naval Ministry of Defence CPSE
- AP రక్షణ హబ్: Sriharikota (ISRO), Nagayalanka (DRDO Missiles), Puttaparthi (AMCA), Vizag (Navy, SCoR HQ)
- రక్షణ మంత్రి: రాజ్నాథ్ సింగ్ | AP CM: N. చంద్రబాబు నాయుడు | AP IT మంత్రి: నారా లోకేశ్
19. సాగర్ డిఫెన్స్ ఇంజినీరింగ్ ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రపంచ తొలి స్వయంచాలన సముద్ర నిర్మాణ కేంద్రం
ముంబై ఆధారిత Sagar Defence Engineering Pvt. Ltd. మార్చి 12, 2026న AP శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలోని Juvvaladinne Fishing Harbour వద్ద ప్రపంచంలోని తొలి Autonomous Maritime Shipbuilding and Systems Centre పునాది రాయి వేసింది. నారా లోకేశ్ మంత్రి పునాది వేశారు. 29.58 ఎకరాల స్థలం (7.58 ఎకరాల waterfront + 22 ఎకరాల harbour land) AP Maritime Board కేటాయించింది.
సదుపాయం వివరాలు: Unmanned Surface Vessels (USVs), Autonomous Underwater Vehicles (AUVs), AI Navigation Systems, Command-and-Control Platforms అభివృద్ధి; AI-driven shipyard management, digital twin technology, robotic fabrication; 300 నేరుగా ఉద్యోగాలు; అక్టోబర్ 2026 నుండి trial production; నవంబర్ 2026 commercial operations. Founder: Captain నికుంజ్ పరాషర్ (2015లో 150 sq ft Mumbai ఆఫీస్ నుండి ప్రారంభం). DRDO, ONGC, Indian Navy మద్దతుతో Autonomous Weaponized Boat Swarms తయారీ అనుభవం.
- Sagar Defence: ప్రపంచ తొలి Autonomous Maritime Shipbuilding Centre | Juvvaladinne, SPSR Nellore, AP
- పునాది రాయి: మార్చి 12, 2026 | నారా లోకేశ్ (AP IT, HRD Minister)
- 29.58 ఎకరాలు | 7.58 ఎకరాలు waterfront | Bay of Bengal తీరం
- Trial Production: అక్టోబర్ 2026 | Commercial: నవంబర్ 2026 | 300 ఉద్యోగాలు
- Sagar Defence: Mumbai, Capt. Nikunj Parashar (2015) | iDEX winner | DRDO, ONGC, Navy
- USV, AUV, AI Navigation, Digital Twin Technology, Robotic Fabrication
- AP Maritime Board CEO: అభిషేక్ కుమార్, IAS | AP: India’s 2nd longest coastline
20. ఏపీ సైబర్ గార్డ్ – సైబర్ నేరాల అడ్డుకట్టకు 90 రోజుల కార్యాచరణ ప్రణాళిక
ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసు శాఖ DGP హరీష్కుమార్ గుప్తా ‘ఏపీ సైబర్ గార్డ్’ పేరుతో సైబర్ నేరాలను ఎదుర్కొనేందుకు 90 రోజుల కార్యాచరణ ప్రణాళికను ప్రారంభించారు. మే 16, 2026న జిల్లాల SP లు, నగర పోలీసు కమిషనర్లు, రేంజ్ DIG లు, IG లతో వీడియో కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించి దిశానిర్దేశం చేశారు. ‘1930 హెల్ప్లైన్కు ఫిర్యాదు వచ్చిన తొలి 30 నిమిషాలు అత్యంత కీలకం’ అని DGP పేర్కొన్నారు.
‘ఏపీ సైబర్ గార్డ్’ 6 అంశాల సమ్మిళితం: (1) 24/7 Cyber War Room; (2) 1930 హెల్ప్లైన్కు బ్యాంక్ అలర్ట్ వ్యవస్థలతో real-time అనుసంధానం; (3) AI-ఆధారిత సైబర్ మానిటరింగ్ ప్లాట్ఫారం; (4) తొలిదశలో 500 అధికారులకు శిక్షణ; (5) జిల్లా యూనిట్లు, హబ్లతో 3-అంచెల స్పందన వ్యవస్థ; (6) రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సైబర్ అవగాహన కార్యక్రమాలు. సోషల్ మీడియాలో ప్రభుత్వంపై అసభ్యకర దాడులను గుర్తించేందుకు Deep Intelligence Mapping Exercise ఆదేశించారు.
- AP Cyber Guard: AP పోలీస్ DGP హరీష్కుమార్ గుప్తా | 90 రోజుల కార్యాచరణ ప్రణాళిక | మే 16, 2026
- 6 అంశాలు: 24/7 War Room, 1930 Bank Alert Link, AI Monitoring, 500 Officers Training, 3-tier Response, Awareness
- 1930: జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్లైన్ | Lien Marking: 30 నిమిషాల్లో బ్యాంక్ ఖాతా తాత్కాలిక నిరోధం
- Deep Intelligence Mapping: సోషల్ మీడియా దుష్ప్రచారం గుర్తింపు | BNS + IT Act కింద కేసులు
- AP DGP: హరీష్కుమార్ గుప్తా | AP CM: N. చంద్రబాబు నాయుడు
- సైబర్ నేరాల IPC/BNS సెక్షన్లు + IT Act, 2000 కింద చర్యలు
🌿 తెలంగాణ వార్తలు – TGPSC కోసం
21. మల్లారం సర్పంచికి జాతీయ స్థాయి ‘డిజిటల్ కృషి-సమృద్ధి గావ్’ పోటీలో ప్రథమ స్థానం
తెలంగాణ రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా వేములవాడ గ్రామీణ మండలం మల్లారం గ్రామ పంచాయతీ సర్పంచి సంగెం అర్పిత Quality Council of India ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన ‘డిజిటల్ కృషి-సమృద్ధి గావ్’ జాతీయ స్థాయి పోటీల్లో దేశంలోనే ప్రథమ స్థానం సాధించారు. సాంకేతికత ద్వారా వ్యవసాయాన్ని బలోపేతం చేసే విధానం, గ్రామీణాభివృద్ధి అంశాలపై దేశవ్యాప్తంగా వందల మంది సర్పంచులు పాల్గొన్న పోటీలో ఈ విజయం సాధించారు.
మల్లారం పంచాయతీ ప్రత్యేకత: పారదర్శక పాలన, సాంకేతిక సేవల వినియోగం; గ్రామ వెబ్సైట్ – జాతీయ స్థాయి ప్రతినిధులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంది. Quality Council of India (QCI): Ministry of Commerce & Industry ఆధీనంలో పనిచేసే స్వాయత్త సంస్థ; ఉత్పత్తులు, సేవలు, నిర్వహణ వ్యవస్థలలో మెరుగుదల కోసం ధృవీకరణ, ర్యాంకింగ్ మరియు అంచనా సేవలు అందిస్తుంది.
- మల్లారం సర్పంచి సంగెం అర్పిత: ‘డిజిటల్ కృషి-సమృద్ధి గావ్’ జాతీయ ప్రథమ స్థానం
- QCI (Quality Council of India) నిర్వహణ | రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా, వేములవాడ గ్రామీణ మండలం
- విజయ ప్రత్యేకత: గ్రామ వెబ్సైట్, పారదర్శక పాలన, సాంకేతిక సేవలు
- QCI: Quality Council of India | CII, FICCI, CII సంయుక్తంగా 1997లో స్థాపన | Commerce Ministry ఆధీనం
- తెలంగాణ: 33 జిల్లాలు | రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా: వేములవాడ (శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామి ఆలయానికి ప్రసిద్ధి)
- తెలంగాణ CM: రేవంత్ రెడ్డి (INC) | Governor: జిష్ణు దేవ్ వర్మ
⚡ Quick Revision – ఒకే చూపులో గుర్తుంచుకోండి
- కళం & కవచ్ 3.0: మే 14, 2026 | మానేక్షా సెంటర్, న్యూఢిల్లీ | సంజయ్ సేత్ (MoS Defence) | JAI + I² | Rajnath Singh వీడియో ప్రసంగం | iDEX, Viksit Bharat@2047
- CCDB అధ్యక్షత: భారత్ | ఏప్రిల్ 2026 – ఏప్రిల్ 2028 | ధృవీకరణ: CCRA Q1 Meeting, Tokyo | MeitY + STQC | 2013 నుండి Certificate Authorizing Nation
- Lion IBCA: భూపేందర్ యాదవ్ | సాసన్ గిర్ | మే 14, 2026 | 891 సింహాలు (32% పెరుగుదల) | IBCA Summit జూన్ 1-2, న్యూఢిల్లీ, 95 దేశాలు
- WPI ఏప్రిల్ 2026: 8.3% (provisional) | 42 నెలల గరిష్ఠం | Fuel & Power: 24.71% | Petrol: 32.40% | DPIIT ప్రకటన మే 14
- Henley Passport Index: భారత్ 78వ స్థానం (May 2026) | 56 దేశాలు | ఫిబ్రవరి 2026: 75వ | Singapore అగ్రం (192)
- Ayush-BHASHINI MoU: మే 14, 2026 | 22 నిర్దేశిత భాషలు | BHASHINI Rajyam Programme | డా. సుబోధ్ కుమార్ + అమితాభ్ నాగ్
- Afghanistan-TCRC: మే 13, 2026 | $46.3M | 5 సంవత్సరాలు | కాబూల్ + 9 సరిహద్దు ఓడరేవులు | Quality Control Labs
- Mizoram Ginger Mission: మే 13, 2026 | ₹189.79 కోట్లు | జ్యోతిరాదిత్య సింధియా (DoNER) + CM లాల్దుహోమా | 20,000 రైతు కుటుంబాలు | GI Tag Thingpui, Thinglaidum
- Hydrogen Buses: మే 15, 2026 | Central Vista, న్యూఢిల్లీ | DMRC + IOCL | PEM Fuel Cell | 35 సీట్లు | ₹10-15 టికెట్ | భారత తొలి
- త్రిపుర Deregulation: 51 Priority Areas (Phase I + II) పూర్తి | భారత్లో తొలి రాష్ట్రం | మే 15, 2026 | Cabinet Secretariat నేతృత్వం
- మహే టొక్పో-రాల్ధో: 2.10 km కాలువ | చాంగ్తాంగ్, న్యోమా, లడఖ్ | 14,000 అడుగుల ఎత్తు | LG సక్సేనా | మే 14, 2026
- C-295 Rollout: మే 12, 2026 | వడోదర FAL | టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ + Airbus | భారత మొదటి ప్రైవేట్ రక్షణ విమానం
- కాల్ భైరవ – Portugal: FWDA + SKETCHPIXEL | MALE Autonomous Combat Aircraft | 3,000km range | Operation 777 | NATO సభ్య Portugal
- పి. కుమారన్: India’s High Commissioner to UK | మే 13-14, 2026 | 1992 IFS | Secretary (East) MEA | Qatar + Singapore అనుభవం
- SAWF President: సహదేవ్ యాదవ్ (ఏకగ్రీవంగా) | మే 12, 2026, అహ్మదాబాద్ | SAWF CEO: సబీనా యాదవ్
- అప్నాపన్ పుస్తకం: శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ | 35 సంవత్సరాల PM మోదీ అనుభవాలు | ఆవిష్కరణ మే 26 | NASC Complex, Pusa
- జాతీయ అంతరించిపోతున్న జాతుల దినం: మే 15, 2026 (మే మూడవ శుక్రవారం) | 21వ వార్షిక ఉత్సవం | 2006 నుండి
- AMCA పునాది: మే 15, 2026 | పుత్తపర్తి, AP | ₹15,803 కోట్లు | రాజ్నాథ్ సింగ్ + చంద్రబాబు + లోకేశ్ | 7,500 ఉద్యోగాలు | ADA-DRDO
- Sagar Defence AP: ప్రపంచ తొలి Autonomous Maritime Shipbuilding Centre | Juvvaladinne, Nellore, AP | 29.58 ఎకరాలు | మార్చి 2026
- AP Cyber Guard: DGP హరీష్కుమార్ గుప్తా | 90 రోజుల ప్రణాళిక | 6 అంశాలు | 1930 హెల్ప్లైన్ | 30 నిమిషాల Lien Marking
- మల్లారం సర్పంచి: సంగెం అర్పిత | ‘డిజిటల్ కృషి-సమృద్ధి గావ్’ జాతీయ ప్రథమ | QCI | రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా, తెలంగాణ