Current Affairs 30 April 2026 Telugu | UPSC APPSC TGPSC SSC Railway Banking

1. IN-SLN DIVEX 2026 – India-Sri Lanka 4వ Bilateral Diving Exercise Colombo లో ముగింపు

భారత నావికా దళం మరియు శ్రీలంక నావికా దళం Colombo లో ఏప్రిల్ 21–28, 2026 మధ్య 4వ ద్వైపాక్షిక Diving Exercise (IN–SLN DIVEX 2026) విజయవంతంగా నిర్వహించాయి. Indian Navy’s Diving Support and Submarine Rescue Vessel INS Nireekshak (Commanding Officer: Cdr Sailesh Tyagi) శ్రీలంక Rear Admiral SJ Kumara ఆమోదంతో పాల్గొంది. ముఖ్య కార్యక్రమాలు: Mixed gas diving drills (55m depth), WWII wrecks SS Worcester మరియు SS Perseus పై dives, Harbour + Open-sea dives.

మానవీయ సహకారం: BHISM (Bharat Health Initiative for Sahyog, Hita and Maitri) cubes – రెండు – Aarogya Maitri initiative కింద శ్రీలంకకు అందించారు (200 emergency cases capability). Indian Navy 50,000 rounds of 9mm ammunition కూడా Sri Lanka Navy కి అందించింది. INS Nireekshak CO IPKF Memorial లో wreath ఉంచారు. MAHASAGAR (Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions) vision తో అనుసంధానం. Ceremonial send-off తో exercise ముగిసింది.

2. UNGA President Annalena Baerbock – India Visit; UN80 Reforms, Multilateralism పై పిలుపు

United Nations General Assembly (80వ Session) అధ్యక్షురాలు Annalena Baerbock ఏప్రిల్ 28, 2026న New Delhi లో UN House లో Press Briefing లో మాట్లాడారు. EAM S. Jaishankar ఆహ్వానంపై India పర్యటన. “Today, the United Nations, multilateralism, and international law are not only under pressure but under direct attack” అని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. India ను “essential partner in advancing multilateral solutions” గా అభివర్ణించారు. Raj Ghat లో Mahatma Gandhi కి నివాళి అర్పించారు. MeitY తో AI Governance సెషన్ నిర్వహించారు.

నేపథ్యం: Baerbock June 2025లో UNGA 80వ Session President గా ఎన్నికైన 5వ మహిళ, Western European Group నుండి మొదటి మహిళ. వయసు 45 – అతి చిన్నవారిలో ఒకరు. Germany’s Federal Foreign Minister (2021–2025). UN80 Reforms: Security Council Reform, Global South representation, Next Secretary-General selection అంశాలు చర్చించారు. China పర్యటన (ఏప్రిల్ 29–30) కు వెళ్ళారు.

3. Critical Mineral Processing Parks – ₹500 కోట్లు; Odisha, Gujarat, AP, Maharashtra ఎంపిక

Mines Secretary Piyush Goyal (Note: Mines Secretary – different from Commerce Minister Piyush Goyal) ఏప్రిల్ 29, 2026న ప్రకటించారు: కేంద్రం Odisha, Gujarat, Andhra Pradesh మరియు Maharashtra లో 4 Critical Mineral Processing Parks ఏర్పాటు చేస్తుంది. National Critical Mineral Mission (NCMM) కింద ₹500 కోట్ల నిధి కేటాయింపు. ఈ రాష్ట్రాలు port connectivity ఆధారంగా ఎంపిక. ఏప్రిల్ 22 రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారులతో Review Meeting జరిగింది.

National Critical Mineral Mission (NCMM): January 2025లో launch; ₹34,300 కోట్లు (7 సంవత్సరాలు). భారతదేశం 30 Critical Minerals గుర్తించింది (MMDR Act). India MMDR Amendment: 24 Critical & Strategic minerals, Central Government auction rights. Rare Earth Permanent Magnets Scheme (REPM): ₹7,280 కోట్లు. India లో Rare Earth reserves: 6.9 million tonnes.

4. ISRO Gaganyaan – Civilian Astronauts; 2వ Batch లో 4 Civilians నుండి STEM Fields

ISRO Astronaut Selection and Management Committee 2వ batch లో 10 astronauts ఎంపికలో 6 Military Aviation (mission pilots) + 4 Civilian STEM Specialists చేర్చాలని recommend చేసింది. Civilian astronauts 4వ Gaganyaan mission నుండి fly చేస్తారు (first 3 missions: military test pilots). Total astronaut cadre: ~40 కి పెంచాలని ప్రణాళిక. 7వ mission నుండి 3 crew (ప్రస్తుతం 2). Selection to mission readiness: ~4.5 సంవత్సరాలు. Mission frequency: సంవత్సరానికి 2 crewed missions.

1వ Batch (2026 వరకు): Air Commodore Prashanth Nair, Group Captain Shubhanshu Shukla (ISS mission), Group Captain Ajit Krishnan, Group Captain Angad Prathap – అందరూ IAF test pilots. Bharatiya Antariksh Station (BAS): India’s planned space station. ISRO లో Dedicated astronaut training facility ఇంకా రాలేదు – ప్రస్తుతం temporary infrastructure. Combat helicopter pilots కూడా Military intake కి చేర్చబడతారు.

5. World IP Day 2026 – Piyush Goyal Sports IP కి 3 సంవత్సరాల Fee Waiver ప్రకటన

Union Minister of Commerce and Industry Piyush Goyal World IP Day 2026 (ఏప్రిల్ 26) సందర్భంగా FICCI–DPIIT–CIPAM నిర్వహించిన కార్యక్రమంలో (ఏప్రిల్ 28, 2026) Sports Sector కి సంబంధించిన అన్ని IP registrations కి 3 సంవత్సరాల fee waiver ప్రకటించారు – Trademarks, Copyrights, Patents, Designs, Traditional Knowledge, GI Products అన్నీ. Controller General of Patents, Designs and Trade Marks (CGPDTM) notification వెంటనే జారీ. Theme: “IP and Sports: Ready, Set, Innovate!”

Viksit Bharat Digital Matrix 2026 – Design Hackathon (smart wearables) కూడా launch. J&K Cricket team (Ranji Trophy 2025-26 champions – 60+ సంవత్సరాల తర్వాత మొదటిసారి) ని సత్కరించారు. India–New Zealand FTA reference. Sports Policy 2025 ముఖ్య అంశాలు: Khelo India, Olympic 2036 bid. GI Tagged Kashmir Willow Cricket Bat (GI Certificate No. 677, 2025) ప్రస్తావించారు.

6. India Multilateral Military Drill – 11 దేశాలు మే 18–31; Army మొదటిసారి

Indian Army మే 18–31, 2026 మధ్య 11 దేశాలతో మొదటిసారి Multilateral Military Exercise నిర్వహించనుంది. ఇందులో భాగస్వాములైన దేశాలు: India మరియు మిత్ర దేశాలు (details TBC). Military diplomacy మరియు interoperability building లక్ష్యాలు. India’s neighbourhood-first policy మరియు ASEAN + Indo-Pacific engagements ప్రతిబింబించే exercise.

7. Prashast 2.0 – 21 రకాల Disabilities గుర్తించే Digital Platform; CWSN ప్రయోజనం

కేంద్ర ప్రభుత్వం Prashast 2.0 – upgraded digital platform launch చేయనుంది. ఇది 21 రకాల Disabilities గుర్తించడానికి, certification simplify చేయడానికి, Children With Special Needs (CWSN) ని mainstream education లో include చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. Rights of Persons with Disabilities Act 2016 (RPwD Act): 21 types of disabilities recognized. Prashast 1.0 లో ఉన్న gaps ని 2.0 నివారిస్తుంది; early screening మెరుగుపడుతుంది.

8. Oxford + Serum Institute of India – Next-Gen Malaria Vaccine R78C License Agreement

University of Oxford (Oxford University Innovation – OUI) మరియు Serum Institute of India (SII – Cyrus Poonawalla Group, world’s largest vaccine manufacturer by volume) ఏప్రిల్ 25, 2026న R78C next-generation multi-stage malaria vaccine candidate కోసం License Agreement కుదుర్చుకున్నారు. R78C రెండు Plasmodium falciparum blood-stage antigens – RIPR మరియు CyRPA – పై ఆధారపడింది. Multi-stage: parasite lifecycle లో multiple points లో target చేయడం – efficacy + durability పెంచడానికి.

Prof. Simon Draper (Oxford Dept of Paediatrics, Draper Lab) R78C develop చేశారు. SII CEO: Cyrus Poonawalla Group. SII Executive Director: Dr. Umesh Shaligram. ముందే Oxford-SII collaboration: 2019 R21 pre-erythrocytic vaccine license (WHO-approved R21/Matrix-M). ExpreS2ion Platform (expression platform) కూడా SII access పొందింది. Malaria: 200–300 million cases annually; sub-Saharan Africa children ముఖ్య targets. India GAVI Alliance కి major supplier.

9. Rithika Sri – తమిళనాడు మొదటి Transgender Cricket Umpire; TNCA Third Gender Category

31 సంవత్సరాల Rithika Sri (పూర్వ పేరు: Muthu Raj) తమిళనాడు మొదటి transgender cricket umpire అయ్యారు – India లో కూడా పూర్తి ఉమ్పైర్ career కోసం first of its kind. Salem లో umpiring ప్రారంభించి 2021 నుండి 300+ matches officiiate చేశారు. 2024లో Coimbatore కి shift అయి gender transition పూర్తి చేశారు. Tamil Nadu Cricket Association (TNCA) umpire application forms లో “Third Gender” category చేర్చేలా advocate చేశారు – 2026లో approved. CDCA (Coimbatore District Cricket Association) gender-sensitisation sessions నిర్వహించింది.

నేపథ్యం: Mohali లో 2019 IPL match చూసి ఉమ్పైరింగ్ పట్ల ఆసక్తి కలిగింది. COVID lockdown లో job పోయాక Salem లో umpiring training. Mentors: R. Parthasarathy, V. Santhi Booshan. Salem, Namakkal, Coimbatore జిల్లాల్లో league matches officiate. BCCI ump exam లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. Tamil Nadu: India లో 2008లో ‘Third Gender’ గుర్తించిన మొదటి రాష్ట్రం.

10. Bengaluru Police – VANKI: Multilingual AI in Namma 112 Emergency System; India First

Bengaluru City Police India లో మొదటిసారిగా Namma 112 Emergency Response Support System (ERSS) లో Multilingual Voice AI for Nationwide Key Interventions (VANKI) integrate చేశారు. Karnataka Home Minister G. Parameshwara launch చేశారు. 10+ languages support: Bengali, Gujarati, Odia, Manipuri, Kashmiri, Nepali, Assamese + Spanish, French, Arabic. Technology partners: Monday Ventures మరియు Aeos. Real-time AI translation + caller assistance.

VANKI ప్రాముఖ్యం: Bengaluru లో వేర్వేరు రాష్ట్రాల నుండి, దేశాల నుండి workers, students, professionals, tourists ఉన్నారు. Language barriers ఎమర్జెన్సీ situations లో ప్రమాదకరం. Call handlers కి real-time interpreted information → faster deployment of police, ambulance, fire. Namma 112: 100+ personnel per shift. Inclusive, citizen-centric policing లక్ష్యం.

11. Finland – Europe’s First Fully Integrated Lithium Project; Keliber Project Near Kokkola

Finland Europe లో మొదటిసారిగా Lithium Mining నుండి Refinery వరకు పూర్తి cycle ఒకే ప్రాంతంలో నిర్వహించే దేశంగా నిలిచింది – Keliber Project (Kaustinen–Kokkola area). €783 million ($920 million) పెట్టుబడి. Syväjärvi open-pit mine (Kaustinen) → Päiväneva concentrator → Kokkola Refinery – 43km radius లో. Battery-grade Lithium Hydroxide production – EV batteries, smartphones. Target: 15,000 tonnes/year, Europe’s demand 10%. Operator: Keliber Oy. Ownership: Sibanye-Stillwater (South Africa) 80% + Finnish Minerals Group 20%. EIB: €150 million financing.

ప్రాముఖ్యం: China ప్రస్తుతం global lithium supply లో majority నియంత్రిస్తుంది. European independence goal – EV battery supply chain domesticate చేయడానికి. Rare Earth critical minerals race: India, EU, US, Japan strategy. Lithium: “21వ శతాబ్పు చమురు” (21st century oil). ~350 jobs. Finland holds some of Europe’s largest lithium reserves.

12. APEDA – Basmati & Organic Training Centre Pilibhit లో; Export Boost లక్ష్యం

Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority (APEDA) Pilibhit (Uttar Pradesh) లో Basmati మరియు Organic Agricultural Products కోసం Training Centre ఏర్పాటు చేయనుంది. లక్ష్యం: Basmati rice export quality upgrade, organic farming certification, export promotion. Pilibhit: Basmati production hub in UP (Terai region, Himalayan foothills). India Basmati Rice exports: $4+ billion annually. GI Tagged Basmati: రక్షణ కోసం 2023 EU-India Basmati GI settlement.

13. MobiKwik – RBI NBFC License Approval; Fintech Milestone

Digital payments company MobiKwik యొక్క NBFC (Non-Banking Financial Company) License application RBI చేత approve చేయబడింది. ఇది MobiKwik కి credit products (Buy Now Pay Later, personal loans) formally offer చేయడానికి regulatory clarity అందిస్తుంది. MobiKwik: Gurugram-based fintech; co-founder Bipin Preet Singh. IPO: NSE/BSE listed 2024. India NBFC sector: RBI regulation కింద, Tier I to IV categories.

14. Visa – Suresh Sethi కి India & South Asia Group Country Manager నియామకం

Global payments company Visa Suresh Sethi ని India మరియు South Asia కి Group Country Manager గా నియమించింది. Suresh Sethi: పూర్వం NSDL (National Securities Depository), Ujjivan Small Finance Bank MD&CEO, Vodafone India పదవులు. India Visa: RBI-regulated payment network. Visa India పార్టనర్లు: major banks, UPI integration (Visa on UPI). Mastercard, RuPay ముఖ్య competitors.

15. Maharashtra – AI Policy 2026; పెట్టుబడి, Jobs కోసం Comprehensive Framework

Maharashtra Government Artificial Intelligence Policy 2026 ప్రకటించింది – AI investment, job creation, startup ecosystem boost లక్ష్యాలు. Maharashtra: India’s largest economy (GDP) state; Mumbai – financial capital. AI Zones, Data Centres, Skilling (AI talent), Regulatory Sandbox provisions ముఖ్యాంశాలు. AP AI Hub (Google Data Centre), TN AI Policy, TS AI Policy వంటి state policies తో competition.

16. APCNF – Food Planet Prize 2026 Global Finalist; India నుండి మొదటి Finalist Ever

Andhra Pradesh Community-managed Natural Farming (APCNF) కార్యక్రమం 2026 Food Planet Prize యొక్క 4 Global Finalists లో ఒకటిగా ఎంపికైంది – 1000+ nominations నుండి, 35 longlist నుండి. India నుండి మొదటిసారి (2020 నుండి) finalist. Food Planet Prize: Sweden’s Curt Bergfors Foundation నిర్వహించే ప్రపంచంలో అత్యంత పెద్ద Environmental Award – Global food systems transformation కి. Winner grant: $1.5 million (~₹14 crore); Finalist: $150,000 (~₹1.4 crore each). Final announcement: June 2026, Båstad, Sweden.

APCNF నేపథ్యం: 2016లో AP Govt launch; Rythu Sadhikara Samstha (RySS) implement. 1.8 million+ farmers, 9 lakh hectares, 8,168 gram panchayats. 845,000 women’s SHGs లో. లక్ష్యం: 6 million farmers, 5 million hectares by 2035. ముఖ్య impacts: 50–60% water usage తగ్గింపు, 23–60% GHG emissions తగ్గింపు, input costs తగ్గింపు, biodiversity increase. Zero synthetic fertilizers model.

17. AP Power Utilities – 16వ Enertia Awards 2026 లో 3 పురస్కారాలు

Andhra Pradesh Power Utilities (APEPDCL, APSPDCL, APTRANSCO) 16వ Enertia Awards 2026 లో 3 పురస్కారాలు అందుకున్నారు. Enertia Awards: India’s premier energy sector recognition platform. AP Power sector achievements: reliable power supply, renewable energy integration, smart metering, operational efficiency. AP: Major Solar power state (4th largest solar capacity in India). APEPDCL HQ: Visakhapatnam; APSPDCL HQ: Tirupati; APTRANSCO HQ: Vijayawada.

18. తెలంగాణ – Hyderabad Metro Rail Phase I కొనుగోలు; L&T నుండి ₹1,461 కోట్లకు

తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏప్రిల్ 29, 2026న Larsen & Toubro Limited (L&T) మరియు L&T Metro Rail (Hyderabad) Limited (LTMRHL) తో Share Purchase Agreement (SPA) సంతకం చేసింది – LTMRHL 100% equity shares ₹1,461.47 కోట్లకు కొనుగోలు. ఇప్పటి నుండి Hyderabad Metro Rail Phase I Hyderabad Metro Rail Limited (HMRL) – State Government entity – నిర్వహిస్తుంది. SPA సంతకకర్తలు: HMRL MD Sarfaraz Ahmad (HMRL), DK Sen (L&T), KVB Reddy (LTMRHL). CS-HMRL Chairman: K Ramakrishna Rao. Special CS (MA&UD): Jayesh Ranjan.

LTMRHL Debt: ₹13,538.53 కోట్లు (ఏప్రిల్ 30, 2026 నాటికి) – L&T guarantee నుండి Telangana Government guarantee కి మారింది. Loan: IRFC (Indian Railway Finance Corporation) నుండి. Transaction Advisor: IDBI Capital. Legal Advisory: Saraf & Partners. Metro Phase I: 3 corridors, 69 km, November 2017 నుండి operations; Average daily ridership: ~4.5 lakh; Total trips since inception: ~86 crore. Phase II: 4 directions expansion planned; Centre partnership.

19. తెలంగాణ – Tummidihetti Proposal (తుమ్మిదిహెట్టి ప్రాజెక్టు); CM Revanth Reddy ఆమోదం

తెలంగాణ CM రేవంత్ రెడ్డి Tummidihetti Irrigation Project proposal కి ఆమోదం తెలిపారు. Tummidihetti: Godavari River పై proposed major irrigation project – Adilabad/Nizamabad జిల్లాల వద్ద. ఈ ప్రాజెక్టు నీటిని Telangana మరియు Vidarbha (Maharashtra) ప్రాంతాలకు అందించడానికి ప్రాధాన్యత. Earlier Kaleshwaram పై ఉన్న controversies నేపధ్యంలో Tummidihetti alternative proposal ముందుకు వచ్చింది.

20. China – Zero Tariffs for African Nations; South-South Cooperation పెంపు

China 2026లో African countries పట్ల zero tariffs విధానాన్ని expand చేసింది – More African exports China కి tariff-free ప్రవేశం. దీనిని China “South-South Cooperation” భాగంగా, Africa తో సంయుక్త అవకాశాలు share చేయడంగా వివరించింది. BRICS+ సభ్యత్వంలో African nations (South Africa, Ethiopia, Egypt వంటి) పెరుగుదల సందర్భంలో. India-Africa trade మరియు China-Africa competition అంశాలు.