ఏపీలో సర్పంచ్ ఎన్నికలు 2026 వాయిదా — జూన్-జూలైలో జరిగే అవకాశం – పూర్తి వివరాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం (SEC) గ్రామ పంచాయతీల్లో వార్డుల వారీగా ఓటర్ల జాబితా రూపకల్పన కోసం నిర్ణీత గడువును మార్చి 18 వరకు పొడిగించింది. అధికారుల విజ్ఞప్తి మరియు క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

ఫిబ్రవరి 7న జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ ప్రకారం ఈ ప్రక్రియ ఇంతకు ముందే పూర్తి కావాల్సి ఉంది. అయితే అదనపు సమయం మంజూరు కావడంతో ఓటర్ల జాబితాలో మార్పులు, చేర్పులు మరియు వార్డుల విభజన ప్రక్రియను మరింత పకడ్బందీగా పూర్తి చేసే అవకాశం అధికారులకు కలిగింది.

రాష్ట్రంలో ప్రస్తుతం పదవిలో ఉన్న సర్పంచ్‌ల కాలపరిమితి ఈ ఏడాది ఏప్రిల్ 2తో ముగియనుంది. సాధారణంగా పదవీ కాలం ముగిసే లోపు ఎన్నికలు జరగాల్సి ఉంటుంది. కానీ ఈసారి పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది.

వెనుకబడిన తరగతులకు (BCలు) 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలనే విషయంలో ప్రభుత్వం ఒక ఏకసభ్య కమిషన్‌ను నియమించింది. ఈ కమిషన్ క్షేత్రస్థాయిలో గణాంకాలు సేకరించి, సమగ్ర నివేదికను సమర్పించడానికి కనీసం మూడు నెలల సమయం అవసరమని అంచనా.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మొత్తం జనాభాలో బీసీల వాటా దాదాపు 40 నుండి 45 శాతంగా అంచనా వేయబడింది. రాష్ట్రంలో 139 బీసీ కులాలు అధికారికంగా గుర్తింపు పొందాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బీసీ జనాభా మరింత అధికంగా ఉంది.

అయినప్పటికీ గ్రామ పంచాయతీ స్థాయిలో బీసీలకు తగిన రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం లభించడం లేదని దీర్ఘకాలంగా వస్తున్న వాదన. ఈ నేపథ్యంలో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలనే డిమాండ్ మరింత బలపడింది.

గతంలో కూడా చాలా రాష్ట్రాల్లో బీసీ రిజర్వేషన్ల అంశం న్యాయపరమైన వివాదాలకు దారితీసింది. సుప్రీంకోర్టు జోక్యం తర్వాత పలు రాష్ట్రాల్లో బీసీ రిజర్వేషన్లతో జరిపిన స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు రద్దయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఏపీ ప్రభుత్వం ముందుజాగ్రత్తగా కమిషన్ నియమించి ట్రిపుల్ టెస్ట్ పూర్తి చేయాలని నిర్ణయించింది.

బీసీ రిజర్వేషన్ల కమిషన్ నివేదిక అందిన తర్వాతే ప్రభుత్వం వార్డుల వారీగా రిజర్వేషన్లను ఖరారు చేస్తుంది. ఆపై మాత్రమే రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తుది నోటిఫికేషన్ విడుదల చేయగలుగుతుంది.

అంటే, ప్రస్తుత సర్పంచ్‌ల పదవీ కాలం ముగిసిన తర్వాత కొంతకాలం పంచాయతీల్లో ప్రత్యేక అధికారుల (Special Officers) పాలన నడిచే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు.

గత ఎన్నికల్లో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వేలాది అభ్యర్థులు సర్పంచ్ పదవులకు పోటీ చేశారు. ఈసారి బీసీ రిజర్వేషన్ల అమలుతో పోటీ మరింత తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. గ్రామ స్థాయిలో అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు సర్పంచ్ నేతృత్వంపై ఆధారపడి ఉంటాయి కాబట్టి, సర్పంచ్ ఎన్నికలు 2026 సామాన్య ప్రజలకు చాలా ముఖ్యమైనవి.

రిజర్వేషన్ల ప్రక్రియ కొలిక్కి వచ్చిన తర్వాత — అంటే దాదాపు జూన్ లేదా జూలై 2026లో — ఏపీలో సర్పంచ్ ఎన్నికలు జరిగే అవకాశం ఉందని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.