Current Affairs 31 May 2026 Telugu పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న అభ్యర్థుల కోసం అత్యంత ముఖ్యమైన జాతీయ, అంతర్జాతీయ, ఆర్థిక, శాస్త్ర సాంకేతిక మరియు రాష్ట్ర స్థాయి సమకాలీన అంశాలను సమగ్రంగా అందిస్తోంది. ఈరోజు ముఖ్యాంశాల్లో క్షేత్ బచావ్ అభియాన్, NFHS-6 వ్యాక్సినేషన్ నివేదిక, చైనా షెన్జో-21 మిషన్, భారత సైనిక నియామకాలు, DRDOలో కీలక నియామకం, RBI-వియత్నాం ఒప్పందం, ఆంధ్రప్రదేశ్ పచ్చ శక్తి నడవా ప్రాజెక్టు మరియు తెలంగాణ మహిళా ఉద్గాటిక కేంద్రాల వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. UPSC, APPSC, TGPSC, SSC, Railway, Banking, Police, DSC మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షల్లో సమకాలీన అంశాలపై ప్రశ్నలు అధికంగా అడుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ 31 May 2026 Current Affairs Telugu వ్యాసం ద్వారా ప్రతి అంశాన్ని సులభమైన భాషలో, పరీక్షలకు అనుగుణంగా ముఖ్యమైన పాయింట్లతో అందిస్తున్నాము. రోజువారీ కరెంట్ అఫైర్స్ను క్రమం తప్పకుండా చదవడం విజయానికి కీలకమైన అడుగు.

🔔 అప్డేట్స్ మిస్ అవ్వకండి — ఫాలో అవ్వండి
రోజువారీ Current Affairs • MCQ క్విజ్ • Free PDF అప్డేట్స్
📝 ఈ రోజు వార్తలపై 30 ప్రశ్నల క్విజ్ ప్రాక్టీస్ చేయాలనుకుంటున్నారా?
👉 క్విజ్ కి ఇక్కడ నొక్కండి🌾 జాతీయ వార్తలు – Current Affairs 31 May 2026 Telugu
1. క్షేత్ బచావ్ అభియాన్ – జూన్ 1 నుంచి 30 వరకు దేశవ్యాప్తంగా రసాయన ఎరువుల సమతుల వినియోగ ప్రచారం
కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ మే 30, 2026న నిర్వహించిన ఉన్నత స్థాయి సమావేశంలో “క్షేత్ బచావ్ అభియాన్” (క్షేత్రాన్ని కాపాడు) ప్రచారానికి సంసిద్ధతలు సమీక్షించారు. జూన్ 1 నుంచి జూన్ 30 వరకు నెల రోజులపాటు ఈ అభియాన్ నిర్వహించబడుతుంది. రసాయన ఎరువుల అత్యధిక వినియోగం చేసే 100 జిల్లాలలో 500 బృందాలు, అదనంగా 1,150 బహువిభాగ బృందాలు మొత్తం 1,600 పైగా బృందాలు పని చేస్తాయి.
మట్టి పరీక్ష ఆధారంగా సమతుల ఎరువుల వినియోగం, పచ్చ ఎరువులు, జీవ ఉత్పత్తుల వినియోగం పెంచడం ఈ ప్రచారం లక్ష్యం. వాతావరణ మార్పులకు తగినట్టుగా పంట విభజన (Crop Diversification), నీటి కొరత సమయంలో సాగు విధానాలు, పంచాయతీ స్థాయిలో యంత్రాల పంపిణీ, కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు, ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ పథకం లాభాలు అందించడం కూడా ఇందులో భాగం.
- క్షేత్ బచావ్ అభియాన్: జూన్ 1-30, 2026 | కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ | మంత్రి: శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ | రసాయన ఎరువుల సమతుల వినియోగం
- బృందాలు: 1,600+ | 500 బృందాలు – అత్యధిక ఎరువుల వినియోగ 100 జిల్లాలలో | KVK: Krishi Vigyan Kendra | ICAR: Indian Council of Agricultural Research
- INM: Integrated Nutrient Management (సమగ్ర పోషక నిర్వహణ) | మట్టి ఆరోగ్య కార్డు పథకం | PM-KISAN | Kisan Credit Card
- వ్యవసాయ శాఖ HQ: కృషి భవన్, న్యూఢిల్లీ | కార్యక్రమం: రైతులకు వాతావరణ, మట్టి, మార్కెట్ ఆధారిత ప్రత్యక్ష సలహా
2. NFHS-6 నివేదిక విడుదల – సంస్థాగత ప్రసవాలు 90.6%, సంపూర్ణ వ్యాక్సినేషన్ 87.1%
కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ మే 29, 2026న జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వేక్షణ-6 (NFHS-6) విడుదల చేసింది. 2023-24 మధ్య 715 జిల్లాలలో 6.79 లక్షల గృహాలను కవర్ చేసిన ఈ సర్వేను ముంబైలోని జనసంఖ్య శాస్త్ర అంతర్జాతీయ సంస్థ (IIPS) నిర్వహించింది. NFHS-5 (2019-21) తో పోల్చినప్పుడు వైద్య ప్రసవాలు 88.6% నుంచి 90.6%కు, నిపుణుల పర్యవేక్షణలో ప్రసవాలు 89.4% నుంచి 91.3%కు పెరిగాయి. ప్రసవానికి పూర్వ వైద్య సేవలు (ANC) 92.6% నుంచి 95.9%కు వృద్ధి చెందాయి.
12-23 నెలల పిల్లల సంపూర్ణ వ్యాక్సినేషన్ 83.8% నుంచి 87.1%కు పెరిగింది. పిల్లలలో పోషక లోపాన్ని సూచించే మరుగుజ్జుతనం (Stunting) 35.5% నుంచి 29.3%కు తగ్గింది, తీవ్రమైన అల్పబరువు (Severe Wasting) 7.7% నుంచి 5.2%కు తగ్గింది. రోటావైరస్ వ్యాక్సినేషన్ 36.4% నుంచి 85.4%కు రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ పెరిగింది. ఆరోగ్య బీమా కవరేజ్ 41.0% నుంచి 60.2%కు, ఇంటర్నెట్ వాడే మహిళలు 33.3% నుంచి 64.3%కు పెరిగారు.
- NFHS-6: National Family Health Survey-6 | నిర్వహణ: IIPS (International Institute for Population Sciences), ముంబై | సర్వే కాలం: 2023-24 | 715 జిల్లాలు | 6.79 లక్షల గృహాలు
- వైద్య ప్రసవాలు: 90.6% (NFHS-5: 88.6%) | సంపూర్ణ వ్యాక్సినేషన్: 87.1% (83.8%) | ANC: 95.9% (92.6%) | రోటావైరస్ వ్యాక్సిన్: 85.4% (36.4%)
- పోషక లోప తగ్గుదల: మరుగుజ్జుతనం (Stunting) 17% తగ్గింపు | Severe Wasting 32% తగ్గింపు | TFR: 2.0 (స్థిరంగా)
- సంబంధిత పథకాలు: జననీ సురక్ష యోజన (JSY) | POSHAN అభియాన్ | ఆయుష్మాన్ భారత్-PMJAY | U-WIN డిజిటల్ ట్రాకింగ్ | ఆరోగ్య బీమా కవరేజ్: 60.2% (41.0%)
3. గోవా రాష్ట్ర హోదా దినోత్సవం 2026 – గోవా భారత్ లో 25వ రాష్ట్రంగా 39 సంవత్సరాలు
మే 30, 2026న గోవా రాష్ట్ర హోదా దినోత్సవం (Statehood Day) నిర్వహించబడింది. 1987 మే 30న గోవా భారత్ లో 25వ రాష్ట్రంగా గుర్తింపు పొందింది. అంతకు ముందు 1961 డిసెంబరు 19న నౌకాదళ చర్య ద్వారా గోవా, దమాన్, దీవ్ పోర్చుగీసు పాలన నుంచి విముక్తి పొందాయి. 1987లో రాష్ట్ర హోదా కల్పించే ముందు గోవా కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా ఉంది.
- గోవా విముక్తి: డిసెంబరు 19, 1961 (ఆపరేషన్ విజయ్) | రాష్ట్ర హోదా: మే 30, 1987 | 25వ రాష్ట్రం | 2026లో 39వ వార్షికోత్సవం
- రాజధాని: పనాజీ | ముఖ్యమంత్రి: ప్రమోద్ సావంత్ | గవర్నర్: Pusapati Ashok Gajapathi Raju | విస్తీర్ణం: 3,702 చ.కి.మీ. (అతి చిన్న రాష్ట్రం)
- గోవా: కొంకణీ అధికార భాష | మొదటి ముఖ్యమంత్రి: దయానంద్ బందోడ్కర్ | UNESCO వారసత్వ: పాత గోవా చర్చిలు
4. డి.కె. శివకుమార్ కర్నాటక ముఖ్యమంత్రిగా జూన్ 3న ప్రమాణస్వీకారం
కర్నాటక కాంగ్రెస్ శాసనసభా పక్షం (CLP) నేతగా ఎన్నికైన డి.కె. శివకుమార్ జూన్ 3, 2026న బెంగళూరులోని లోక్ భవన్లో సాయంత్రం 4:05 గంటలకు కర్నాటక ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేస్తారు. మే 30, 2026న కాంగ్రెస్ పార్టీ అధిష్ఠానంతో సంప్రదింపుల అనంతరం AICC జనరల్ సెక్రటరీ కె.సి. వేణుగోపాల్ అధికారికంగా ప్రకటించారు. గవర్నర్ తావర్చంద్ గెహ్లాట్ శివకుమార్ను ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ఆహ్వానించారు. పూర్వ ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య మే 28, 2026న పదవికి రాజీనామా చేసారు. 2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో 224 సీట్లలో 135 సీట్లు గెలిచిన కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం 2.5 సంవత్సరాల అనంతరం నాయకత్వ మార్పు చేసింది.
- డి.కె. శివకుమార్: కర్నాటక CM (జూన్ 3, 2026 నుంచి) | ప్రమాణ స్థలం: లోక్ భవన్, బెంగళూరు | సమయం: 4:05 PM | గవర్నర్: తావర్చంద్ గెహ్లాట్
- పూర్వ CM: సిద్ధరామయ్య (మే 28, 2026న రాజీనామా) | DKS పూర్తి పేరు: దొడ్డలహళ్లి కెంపేగౌడ శివకుమార్ | వయసు: 64 | 8 సార్లు MLA | KPCC అధ్యక్షుడు
- CLP: Congress Legislature Party | 2023 కాంగ్రెస్ మెజారిటీ: 135/224 సీట్లు | కర్నాటక రాజధాని: బెంగళూరు | అధికార భాష: కన్నడ
- Power-sharing అగ్రిమెంట్: 2023లో సిద్ధరామయ్య 2.5 సంవత్సరాలు + DKS మిగిలిన కాలం | DKS నాయకత్వ ఎన్నిక: మే 30, 2026
5. పుదుచ్చేరిలో రెండు కొత్త SEZలు – ₹1,975 కోట్ల పెట్టుబడి, 8,500 ఉద్యోగాలు; భారత్లో Municipal Body నిర్మించిన తొలి SEZ
కేంద్ర ప్రభుత్వం మే 29, 2026న పుదుచ్చేరి కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో రెండు కొత్త ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలాలు (SEZs) నోటిఫై చేసింది. వాణిజ్య శాఖ కింది SEZ ఆమోద మండలి 137వ సమావేశంలో (ఫిబ్రవరి 27, 2026) ఆమోదించబడిన ఈ రెండు SEZలు పుదుచ్చేరి పారిశ్రామిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తాయి. మొదటి SEZ: ఓల్గారెట్ పురపాలక సంఘం అభివృద్ధి చేసే IT/ITES SEZ (8.623 హెక్టారులు, ₹725 కోట్లు, 3,500 ఉద్యోగాలు) – ఇది భారత్లో ఒక పురపాలక సంఘం (Urban Local Body) అభివృద్ధి చేసే తొలి SEZ. రెండవ SEZ: PIPDIC అభివృద్ధి చేసే బహుళ రంగ SEZ (86.24 హెక్టారులు, ₹1,250 కోట్లు, 5,000 ఉద్యోగాలు). మొత్తం పెట్టుబడి ₹1,975 కోట్లు.
- పుదుచ్చేరి SEZలు: మే 29, 2026 | మొత్తం పెట్టుబడి: ₹1,975 కోట్లు | 8,500 ఉద్యోగాలు (3,500+5,000) | BOA 137వ సమావేశం: ఫిబ్రవరి 27, 2026
- IT/ITES SEZ: ఓల్గారెట్ పురపాలక సంఘం | థట్టంచావడి గ్రామం, ఓల్గారెట్ తాలూకా | ₹725 కోట్లు | భారత్లో Municipality అభివృద్ధి చేసే తొలి SEZ
- Multi-Sector SEZ: PIPDIC (Pondicherry Industrial Promotion Development and Investment Corporation) | కరాసూర్ గ్రామం, విల్లియనూర్ తాలూకా | ₹1,250 కోట్లు
- SEZ చట్టం: 2005 | వాణిజ్య శాఖ (DoC) కింద | TAP Region: Tamil Nadu, Andaman & Puducherry | ఫిబ్రవరి 28, 2026 నాటికి భారత్లో 368 నోటిఫైడ్ SEZలు
6. కేరళ – సీనియర్ సిటిజన్ల సంక్షేమానికి ప్రత్యేక శాఖ స్థాపన – భారత్లో తొలి రాష్ట్రం
కేరళ ప్రభుత్వం మే 20, 2026న సీనియర్ సిటిజన్ల సంక్షేమ శాఖ (Department of Senior Citizens Welfare) స్థాపనకు అధికారిక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. నూతన ముఖ్యమంత్రి వి.డి. సతీశన్ అధ్యక్షతన జరిగిన మొదటి కేబినెట్ సమావేశంలోనే ఈ చారిత్రక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఇప్పటి వరకు వయోవృద్ధుల సంక్షేమ కార్యక్రమాలు సామాజిక సంక్షేమ శాఖ కింద నిర్వహించబడుతున్నాయి. సీనియర్ సిటిజన్ సంక్షేమానికి ప్రత్యేక శాఖ ఏర్పాటు చేసిన తొలి భారత రాష్ట్రంగా కేరళ గుర్తింపు పొందింది. కేరళలో 60 ఏళ్ళ పైన జనాభా 16.5%, 2031 నాటికి 20.9%కి పెరగనుంది – ఇది జాతీయ సగటు 13.1% కంటే చాలా ఎక్కువ.
- కేరళ సీనియర్ సిటిజన్ శాఖ: మే 20, 2026 | CM: వి.డి. సతీశన్ | భారత్లో తొలి ప్రత్యేక Senior Citizens Welfare Department | రాజధాని: తిరువనంతపురం
- కేరళ వయోవృద్ధ జనాభా: 16.5% (60+) | 2031 అంచనా: 20.9% | అఖిల భారత 2031 అంచనా: 13.1% | అత్యధిక వయోవృద్ధ జనాభా రాష్ట్రం
- కేరళ కార్యక్రమాలు: వయోమిత్రం (Vayomithram – ఇంటికి వైద్య సేవ), సమయప్రభ (Samayaprabha – Day Care), Kerala Care Palliative Grid
- కేరళ రాష్ట్ర వయోవృద్ధుల కమిషన్: 2025లో స్థాపన (quasi-judicial body) | Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act, 2007 | భారత్ 2036: 23 కోట్ల వయోవృద్ధులు (15%)
7. సుప్రీం కోర్టు ఆదేశం – అన్ని అత్యవసర హెల్ప్లైన్లను 112 లో విలీనం – 3 నెలల గడువు
సుప్రీం కోర్టు మే 28, 2026న అన్ని రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు తమ అత్యవసర హెల్ప్లైన్లన్నింటినీ ఒకే సమగ్ర నంబర్ 112 లో విలీనం చేయాలని 3 నెలల గడువు విధించింది. ప్రస్తుతం 100 (పోలీసు), 101 (అగ్నిమాపకం), 102/108 (అంబులెన్స్), 1033 (హైవే), 1091 (మహిళా సంరక్షణ) వేర్వేరు నంబర్లు ఉన్నాయి. రోడ్డు భద్రత సంస్థ SaveLIFE Foundation వేసిన పిటిషన్ను విచారించిన జస్టిస్ జె.కె. మహేశ్వరి, జస్టిస్ ఎ.ఎస్. చందూర్కర్ ధర్మాసనం – అత్యవసర వైద్య సేవలు రాజ్యాంగంలోని 21వ అధికరణం (జీవించే హక్కు) కిందికి వస్తాయని పేర్కొంది. 112 ERSS 2.0 పద్ధతిలో పని చేస్తుంది – ఫోన్ కాల్, యాప్, SMS, పానిక్ బటన్ ద్వారా యాక్సెస్ చేయవచ్చు.
- సుప్రీం కోర్టు: మే 28, 2026 | 112 – జాతీయ అత్యవసర నంబర్ | ERSS 2.0: Emergency Response Support System | గడువు: 3 నెలలు
- విలీనం: 100 (పోలీసు), 101 (అగ్ని), 102/108 (అంబులెన్స్), 1033 (హైవే), 1091 (మహిళ) → ఒకే 112 | పిటిషనర్: SaveLIFE Foundation
- ధర్మాసనం: జస్టిస్ జె.కె. మహేశ్వరి, జస్టిస్ ఎ.ఎస్. చందూర్కర్ | అధికరణం 21: Right to Life | Trauma care = Right to Life
- MHA (Home Ministry): 112 జాతీయ అత్యవసర నంబర్గా నియమించింది | ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి 20 రాష్ట్రాలు 112 అమలు చేశాయి | GPS అంబులెన్స్ ట్రాకింగ్ 112 నెట్వర్క్తో అనుసంధానం
8. భారతీయ రైల్వేస్ నూతన 18-నక్షత్రాల లోగో – సౌత్ కోస్ట్ రైల్వే జూన్ 1 నుంచి 18వ జోన్గా అమలు
రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ భారతీయ రైల్వేస్ నూతన లోగోను ఆమోదించింది – కొత్త లోగోలో 18 నక్షత్రాలు ఉంటాయి (పూర్వపు 17కి బదులు). జూన్ 1, 2026 నుంచి అన్ని జోన్లు, ఉత్పత్తి విభాగాలు, శిక్షణ సంస్థలు, PSUలు ఈ నూతన లోగోను వినియోగించాలని రైల్వే బోర్డు మే 14, 2026న ఆదేశించింది. దక్షిణ కోస్ట్ రైల్వే (SCoR – South Coast Railway) జూన్ 1, 2026 నుంచి 18వ రైల్వే జోన్గా అధికారికంగా కార్యాచరణ ప్రారంభించడం వల్ల ఈ మార్పు వచ్చింది. రెండు దశాబ్దాలలో భారత రైల్వేస్ తొలి లోగో మార్పు ఇది.
SCoR ప్రధాన కార్యాలయం: విశాఖపట్నం. ఇందులో SCR నుంచి విజయవాడ, గుంటూరు, గుంతకల్ డివిజన్లు, ECoR నుంచి విశాఖపట్నం డివిజన్ (పూర్వపు వాల్తేరు డివిజన్) ఏర్పడతాయి. 2014 రాష్ట్ర విభజన తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ దీర్ఘకాల డిమాండ్ నెరవేరింది. SCoR మొత్తం: 3,496 కి.మీ. రైలు మార్గాలు; ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్నాటక, తమిళనాడు ప్రాంతాలు కవర్ చేస్తుంది.
- భారతీయ రైల్వేస్ నూతన లోగో: 18 నక్షత్రాలు | జూన్ 1, 2026 నుంచి అమలు | రెండు దశాబ్దాల తర్వాత లోగో మార్పు | ప్రతి నక్షత్రం = ఒక రైల్వే జోన్
- SCoR: South Coast Railway | 18వ జోన్ | HQ: విశాఖపట్నం | జనరల్ మేనేజర్: సందీప్ మాథుర్ | మొత్తం దూరం: 3,496 కి.మీ. | జూన్ 1, 2026 అమలు
- SCoR డివిజన్లు: విజయవాడ, గుంటూరు, గుంతకల్ (SCR నుంచి) + విశాఖపట్నం (ECoR నుంచి) | AP 2014 విభజన తర్వాత డిమాండ్
- Gazette Notification: 2024/E&R/1(1)/3 | Railway Board Chairman & CEO ఆమోదం | SCoR: AP, TG, KA, TN ప్రాంతాలు కవర్ | భారత రైల్వే మంత్రి: అశ్వినీ వైష్ణో
🛡️ రక్షణ వార్తలు – 31 May 2026
9. వైస్ అడ్మిరల్ అజయ్ కోచ్చర్ – 48వ నావికాదళ ఉప అధిపతిగా బాధ్యతలు స్వీకారం
వైస్ అడ్మిరల్ అజయ్ కోచ్చర్ మే 29, 2026న న్యూఢిల్లీలో 48వ నావికాదళ ఉప అధిపతి (Vice Chief of the Naval Staff – VCNS) గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. రాష్ట్రీయ యుద్ధ స్మారకానికి నివాళి అర్పించిన తర్వాత బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఇతరు వైస్ అడ్మిరల్ సంజయ్ వాత్సాయన్ స్థానంలో నియమితులయ్యారు.
వైస్ అడ్మిరల్ కోచ్చర్ జూలై 1, 1988న నౌకాదళంలో చేరారు. 37 సంవత్సరాలకు పైగా సేవా అనుభవం కలిగిన ఆయన తుపాకులు మరియు క్షేపణాస్త్ర నిపుణుడు. ఇన్ఎస్ నాషక్, ఇన్ఎస్ విభూతి, ఇన్ఎస్ కిర్పాన్, రణనౌక ఇన్ఎస్ త్రికంద్, విమాన వాహక నౌక ఇన్ఎస్ విక్రమాదిత్యపై ఆజ్ఞాపన అనుభవం ఉంది. అండమాన్ మరియు నికోబార్ సేనాపతిగా అక్టోబరు 2025 నుంచి మే 2026 వరకు పని చేశారు.
- వైస్ అడ్మిరల్ అజయ్ కోచ్చర్: 48వ VCNS | మే 29, 2026 | పూర్వ VCNS: వైస్ అడ్మిరల్ సంజయ్ వాత్సాయన్ | కమిషన్: జూలై 1, 1988
- VCNS: Vice Chief of the Naval Staff | నౌకాదళంలో CNS తర్వాత రెండవ అత్యున్నత పదవి | HQ: నావికా ప్రధాన కార్యాలయం, న్యూఢిల్లీ
- ఇన్ఎస్ విక్రమాదిత్య: భారత నౌకాదళ విమాన వాహక నౌక | Ati Vishisht Seva Medal: 2022 | Param Vishisht Seva Medal: 2026
- ప్రస్తుత CNS (నావికాదళ అధిపతి): అడ్మిరల్ దినేశ్ కుమార్ త్రిపాఠి | అండమాన్ నికోబార్ కమాండ్: ఉమ్మడి సేవా విభాగం (Tri-Services Command)
10. జనరల్ అనిల్ చౌహాన్ సంయుక్త రక్షణ దళాధిపతి పదవీ విరమణ – లెఫ్టినెంట్ జనరల్ రాజా సుబ్రమణి తదుపరి CDS
జనరల్ అనిల్ చౌహాన్ మే 30, 2026న సంయుక్త రక్షణ దళాధిపతి (Chief of Defence Staff – CDS) పదవి పూర్తి చేసుకున్నారు. న్యూఢిల్లీ సౌత్ బ్లాక్ ఆవరణలో ఔపచారిక గౌరవ రక్షక దళ వందన కార్యక్రమం నిర్వహించారు. జనరల్ అనిల్ చౌహాన్ సెప్టెంబరు 28, 2022న CDS గా నియమితులయ్యారు. మంత్రిమండల నియామక సంఘం సెప్టెంబరు 24, 2025న ఆయన పదవీ కాలాన్ని మే 30, 2026 వరకు పొడిగించింది.
తదుపరి CDS గా మే 9, 2026న నియమించబడిన లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ఎన్ఎస్ రాజా సుబ్రమణి (విశ్రాంత) బాధ్యతలు స్వీకరిస్తారు. CDS పదవి భారత సాయుధ దళాల అత్యున్నత సైనిక నియామకం. 2019లో కార్గిల్ సమీక్ష సంఘం మరియు మంత్రుల బృందం సిఫారసుల ఆధారంగా ఈ పదవి ఏర్పడింది.
- జనరల్ అనిల్ చౌహాన్: CDS (సెప్టెంబరు 28, 2022 – మే 30, 2026) | మొదటి CDS: జనరల్ బిపిన్ రావత్ (డిసెంబరు 1, 2019)
- తదుపరి CDS: లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ఎన్ఎస్ రాజా సుబ్రమణి | నియామకం: మే 9, 2026 | పూర్వ పదవి: సైనిక వ్యవహారాలు, జాతీయ భద్రతా మండలి
- CDS పదవి: 2019లో స్థాపన | సైనిక వ్యవహారాల విభాగం (Department of Military Affairs) కార్యదర్శి | భారత రక్షణ మంత్రి: రాజ్నాథ్ సింగ్
- మంత్రిమండల నియామక సంఘం (ACC): ప్రభుత్వంలో ఉన్నత స్థాయి నియామకాలు ఆమోదిస్తుంది | అనిల్ చౌహాన్: గూర్ఖా రైఫిల్స్ రెజిమెంట్ | Tri-Services Integration
11. రక్షణ పరిశోధన సంస్థ (DRDO) అధ్యక్ష అదనపు బాధ్యత – రాజేష్ కుమార్ సింగ్ కు అప్పగింత
కేంద్ర రక్షణ కార్యదర్శి రాజేష్ కుమార్ సింగ్ కు మే 31, 2026 నుంచి రక్షణ పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి కార్యదర్శి మరియు DRDO అధ్యక్ష పదవుల అదనపు బాధ్యత అప్పగించబడింది. ఈ నిర్ణయాన్ని మంత్రిమండల నియామక సంఘం మే 29, 2026న ఆమోదించింది. డాక్టర్ సమీర్ వి. కమత్ DRDO అధ్యక్ష పదవీ కాలం మే 31, 2026న ముగిసింది. రాజేష్ కుమార్ సింగ్ 1989 బ్యాచ్ కేరళ కేడర్ భారత పరిపాలన సేవ అధికారి. నవంబరు 1, 2024 నుంచి రక్షణ కార్యదర్శిగా పని చేస్తున్నారు.
- DRDO: Defence Research and Development Organisation | రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ కింద | HQ: న్యూఢిల్లీ | స్థాపన: 1958
- డాక్టర్ సమీర్ వి. కమత్: DRDO అధ్యక్షుడు (ఆగస్టు 2022 – మే 31, 2026) | రాజేష్ కుమార్ సింగ్: అదనపు బాధ్యత నుంచి మే 31, 2026
- రక్షణ పరిశోధన శాఖ: రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ కింద | DRDO: 52+ ప్రయోగశాలలు | 30,000+ శాస్త్రవేత్తలు
- DRDO ముఖ్య విజయాలు: అగ్ని, పృథ్వీ క్షేపణాస్త్రాలు | అర్జున యుద్ధ రథం | LCA తేజస్ (HAL తో కలిసి) | ఆత్మనిర్భర్ భారత్ రక్షణ
12. ఆపరేషన్ సింధూర్ స్మారక గ్రంథం – రాజ్నాథ్ సింగ్ ఆవిష్కరణ
కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ ఆపరేషన్ సింధూర్ సైనిక చర్యను తెలిపే స్మారక గ్రంథాన్ని ఆవిష్కరించారు. ఈ గ్రంథంలో సైనికుల వ్యక్తిగత అనుభవాలు, సాక్ష్యాలు పొందుపరచబడ్డాయి.
- ఆపరేషన్ సింధూర్: భారత సాయుధ దళాల సమీప కాలపు సైనిక చర్య | రక్షణ మంత్రి: రాజ్నాథ్ సింగ్
- రాజ్నాథ్ సింగ్: రక్షణ మంత్రి | రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ: పార్లమెంటు స్ట్రీట్, న్యూఢిల్లీ
🚀 విజ్ఞాన సాంకేతిక & పర్యావరణ వార్తలు – 31 May 2026
13. చైనా షెన్జో-21 వ్యోమగాముల భూమికి వాపసు – 210 రోజుల కక్ష్య మిషన్ పూర్తి
చైనా షెన్జో-21 మిషన్ కు చెందిన ముగ్గురు వ్యోమగాములు – జాంగ్ లూ, వూ ఫేయ్, జాంగ్ హాంగ్జాంగ్ – మే 29, 2026న 210 రోజుల కక్ష్య యాత్ర పూర్తి చేసుకుని భూమిపై దిగారు. ఉత్తర చైనా ఆంతరిక మంగోలియా స్వయంప్రతిపత్తి ప్రాంతంలోని డాంగ్ఫెంగ్ అవతరణ ప్రదేశంలో దిగారు. ఈ మిషన్ అక్టోబరు 31, 2025న టిన్యాంగ్ అంతరిక్ష కేంద్రానికి ప్రయాణించింది. ఈ మిషన్ సమయంలో ముగ్గురు వ్యోమగాములు మూడు అంతరిక్ష నడకలు (Spacewalks) నిర్వహించారు. జాంగ్ లూ చైనా వ్యోమగాముల్లో అత్యధిక 7 అంతరిక్ష నడకల రికార్డు నెలకొల్పారు.
- షెన్జో-21 మిషన్: అక్టోబరు 31, 2025 – మే 29, 2026 | 210 రోజులు | వ్యోమగాములు: జాంగ్ లూ, వూ ఫేయ్, జాంగ్ హాంగ్జాంగ్
- అవతరణ: డాంగ్ఫెంగ్, ఆంతరిక మంగోలియా | టిన్యాంగ్: చైనా జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (Tiangong Space Station)
- జాంగ్ లూ: 7 అంతరిక్ష నడకలు (చైనా రికార్డు) | CNSA: China National Space Administration
- షెన్జో-23: మే 24, 2026 ప్రారంభమైన తదుపరి మిషన్ | సూక్ష్మ గురుత్వాకర్షణ భౌతిక శాస్త్రం, అంతరిక్ష జీవశాస్త్రం ప్రయోగాలు
14. జీనకాంతా ఖాసియాకా – 110 సంవత్సరాల తర్వాత అరుణాచల్ ప్రదేశ్లో మళ్ళీ కనుగొనబడిన అరుదైన మిడత
జీనకాంతా ఖాసియాకా (Gynacantha khasiaca), సాధారణంగా ‘లాంగ్-టెయిల్డ్ డస్క్హాకర్’ (Long-tailed Duskhawker) అని పిలువబడే అరుదైన మిడత జాతి, అరుణాచల్ ప్రదేశ్లో 110 సంవత్సరాల తర్వాత మళ్ళీ కనుగొనబడింది. అక్టోబరు 2024లో చాంగ్లాంగ్ జిల్లాలోని నమ్దాఫా జాతీయ పార్కు మరియు టైగర్ రిజర్వ్లో నిర్వహించిన జీవ వైవిధ్య సర్వేలో 4 పౌర శాస్త్రవేత్తలు (R. మహేష్, రాజేష్ గోపీనాథ్, గౌరవ్ జోషి, రోషన్ ఉపాధ్యాయ) ఫోటోగ్రాఫ్ ద్వారా ఈ జాతిని నిర్ధారించారు. చివరిగా 1914లో అబోర్ ఎక్స్పిడిషన్ సమయంలో నమోదైన ఈ జాతి, ఇప్పుడు 600 కి.మీ. తూర్పున మియావ్-విజయనగర్ మార్గంలో కనుగొనబడింది. ఈ పరిశోధన ‘జర్నల్ ఆఫ్ త్రెటెన్డ్ ట్యాక్సా’లో ప్రచురించబడింది.
- జీనకాంతా ఖాసియాకా: Long-tailed Duskhawker | Aeshnidae కుటుంబం | Odonata క్రమం | 110 సంవత్సరాల తర్వాత పునఃకనుగొనుపు
- స్థానం: నమ్దాఫా జాతీయ పార్కు & టైగర్ రిజర్వ్ | చాంగ్లాంగ్ జిల్లా, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ | నమ్దాఫా: 1983లో జాతీయ పార్కు హోదా | నోవా-డిహింగ్ నది
- ప్రచురణ: Journal of Threatened Taxa | IUCN హోదా: Data Deficient | భారత్లో మొత్తం Odonata జాతులు: 504 జాతులు + 27 ఉప జాతులు
- చివరి నమోదు: 1914 అబోర్ ఎక్స్పిడిషన్ | ప్రస్తుత కనుగొనుపు: అక్టోబరు 2024 (600 మీ. ఎత్తులో) | విస్తరణ: నేపాల్, మయన్మార్, బంగ్లాదేశ్
🏦 బ్యాంకింగ్ & ఆర్థిక వ్యవహారాలు – 31 May 2026
15. భారత రిజర్వ్ బ్యాంకు – వియత్నాం కేంద్ర బ్యాంకుతో డిజిటల్ చెల్లింపులు, ఆర్థిక ఆవిష్కరణలపై అవగాహన ఒప్పందం
భారత రిజర్వ్ బ్యాంకు (RBI) మరియు వియత్నాం రాష్ట్ర బ్యాంకు (State Bank of Vietnam) మే 5, 2026న డిజిటల్ చెల్లింపులు మరియు ఆర్థిక సాంకేతిక సహకారాన్ని పెంచడానికి అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి. ఈ ఒప్పందం ద్విపక్ష ఆర్థిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి, దోషుడు లేని (Seamless) సరిహద్దు చెల్లింపు వ్యవస్థలు నిర్మించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. UPI ఆధారిత చెల్లింపుల విస్తరణ, ఆర్థిక సమగ్రత (Financial Inclusion) ముఖ్య లక్ష్యాలు.
- RBI-వియత్నాం MoU: మే 5, 2026 | డిజిటల్ చెల్లింపులు, FinTech సహకారం | RBI గవర్నర్: సంజయ్ మల్హోత్రా
- RBI: Reserve Bank of India | స్థాపన: ఏప్రిల్ 1, 1935 | HQ: ముంబై | UPI: Unified Payments Interface
- వియత్నాం: ఆగ్నేయ ఆసియా | ASEAN సభ్యత్వం | రాజధాని: హనోయ్ | ద్రవ్యం: వియత్నామీస్ డాంగ్
- RBI ఇతర ఇటీవలి MoU లు: జపాన్ FSA, UAE CBUAE, సింగపూర్ MAS తో డిజిటల్ చెల్లింపుల సహకారం
🏛️ ఆంధ్రప్రదేశ్ వార్తలు – APPSC కోసం
16. ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹22,000 Green Energy Corridor – 18 గిగావాట్ పునరుత్పాదక శక్తి అనుసంధానం
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మే 29, 2026న Green Energy Corridor Phase-III (Green Energy Corridor Phase-III) కింద ₹22,000 కోట్ల ప్రణాళికను ప్రకటించింది. ఇందులో 11 గిగావాట్ సౌర విద్యుత్, 7 గిగావాట్ పంపు నిల్వ ప్రాజెక్టుల నుంచి మొత్తం 18 గిగావాట్ పునరుత్పాదక శక్తిని రాష్ట్ర విద్యుత్ వితరణ వ్యవస్థతో అనుసంధానం చేయాలని లక్ష్యం. 2,261 కిలోమీటర్ల కొత్త సంప్రేషణ మార్గాలు, 9,500 మెగావాట్ సమష్టి సామర్థ్యం కలిగిన 5 ప్రధాన కేంద్రీకరణ కేంద్రాలు (ముదిగుబ్బ, తాళుపుల, రామాయపట్నం, పోరుమామిళ్ళ, కొప్పక) నిర్మించాలని ప్రతిపాదన.
రాష్ట్రం దీర్ఘకాలిక లక్ష్యం 160 గిగావాట్ పచ్చ శక్తి ఉత్పత్తి. స్టాన్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంతో సంబంధం ఉన్న ‘ప్రవాహ్’ సంస్థ సహాయంతో భారత్ తొలి డిజిటల్ జంట విద్యుత్ జాలం (Digital Twin Grid) అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
- AP Green Energy Corridor Phase-III: ₹22,000 కోట్లు | 18 GW (11 GW సౌరం + 7 GW పంపు నిల్వ) | 2,261 కి.మీ. సంప్రేషణ మార్గాలు
- కేంద్రీకరణ కేంద్రాలు: ముదిగుబ్బ, తాళుపుల, రామాయపట్నం, పోరుమామిళ్ళ, కొప్పక | 9,500 MW సమష్టి సామర్థ్యం
- AP దీర్ఘకాలిక లక్ష్యం: 160 GW పచ్చ శక్తి | Digital Twin Grid: భారత తొలి | WEF: World Economic Forum | C4IR: Centre for Fourth Industrial Revolution
- AP CM: నారా చంద్రబాబు నాయుడు | Pumped Storage: రెండు జలాశయాల మధ్య నీటి ఎత్తుపోత ద్వారా శక్తి నిల్వ పద్ధతి
17. ఆంధ్రప్రదేశ్ – PM-SETU పరిశ్రమ భాగస్వామ్య విధానాన్ని మొదటగా అమలు చేసిన రాష్ట్రం
కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రతిష్టాత్మక PM-SETU పథకం కింద ‘ఇండస్ట్రీ పార్టనర్షిప్’ (పరిశ్రమల భాగస్వామ్యం) మోడల్ను కార్యాచరణలోకి తెచ్చిన దేశంలోనే మొట్టమొదటి రాష్ట్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ రికార్డు సృష్టించింది. ప్రభుత్వ ఐటీఐలను (ITIs) ఆధునిక హబ్లుగా మార్చి, స్థానిక యువతకు పరిశ్రమల అవసరాలకు తగ్గట్టుగా నైపుణ్య శిక్షణ మరియు తక్షణ ఉద్యోగ అవకాశాలు కల్పించడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం
- AP PM-SETU: Pradhan Mantri Skilling and Employability Transformation through Upgraded ITIs | దేశంలో అమలు చేసిన తొలి రాష్ట్రం | AP CM: నారా చంద్రబాబు నాయుడు
- కేంద్ర నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు వ్యవస్థాపకత మంత్రిత్వ శాఖ (MSDE) యాంకర్ ఇండస్ట్రీ పార్టనర్: ఆర్సెలార్ మిట్టల్ నిప్పన్ స్టీల్ ఇండియా (AM/NS India) అకడమిక్ పార్టనర్: నామ్టెక్ (NAMTECH),విధానం: హబ్ అండ్ స్పోక్ మోడల్ (Hub-and-Spoke) | అత్యాధునిక ల్యాబ్లు | స్మార్ట్ క్లాస్రూమ్లు మొత్తం జాతీయ బడ్జెట్: దేశవ్యాప్తంగా 1,000 ప్రభుత్వ ఐటీఐలను అప్గ్రేడ్ చేయడానికి కేంద్రం కేటాయించిన రూ. 60,000 కోట్ల పథకం
18. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆపరేషన్ దండాయన – మహిళలు, పిల్లలపై నేరాల సత్వర విచారణకు ప్రత్యేక కార్యక్రమం
ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసు శాఖ “ఆపరేషన్ దండాయన” పేరుతో మహిళలు మరియు పిల్లలపై నేరాలకు తక్షణ ప్రాధాన్యత ఇస్తూ ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. డీజీపీ హరికుమార్ గుప్తా ఈ కార్యక్రమ పోస్టర్ను ఆవిష్కరించారు. సాంకేతిక, శాస్త్రీయ ఆధారాలతో పక్కాగా అభియోగపత్రాలు దాఖలు చేయడం, వేగంగా విచారణ పూర్తవడానికి వేగవంత విచారణ పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ (Speed Trial Monitoring System), అత్యంత ముఖ్యమైన కేసులను త్వరత్వర న్యాయస్థానాలకు (Fast Track Courts) బదిలీ చేయడం ఇందులో ఉన్నాయి. అత్యాచారాలు, ర్యాగింగ్ వేధింపులు, పోక్సో (POCSO) కేసులపై ప్రత్యేక దృష్టి పెడతారు.
- ఆపరేషన్ దండాయన: AP పోలీసు శాఖ | మహిళలు, పిల్లలపై నేరాల సత్వర విచారణ | DGP: హరికుమార్ గుప్తా
- POCSO: Protection of Children from Sexual Offences Act, 2012 | Fast Track Courts: సత్వర న్యాయవ్యవస్థకు ప్రత్యేక న్యాయస్థానాలు
- AP DGP: హరికుమార్ గుప్తా | Speed Trial Monitoring System | సాంకేతిక, శాస్త్రీయ ఆధారాల ఆధారంగా అభియోగపత్రాలు
🌐 తెలంగాణ వార్తలు – TGPSC కోసం
19. తెలంగాణ SERP మహిళా సంఘాలను వ్యాపార సంఘాలుగా రూపాంతరం – 300 మంది మహిళా వ్యవస్థాపకులకు ఇంక్యుబేటర్ కేంద్రాలు
తెలంగాణ లోని కొమరం భీం ఆదివాసీ భవన్లో గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలన సంస్థ (SERP) ఆధ్వర్యంలో గ్రామీణ మహిళలను వ్యాపారవేత్తలుగా మార్చే ప్రతిష్టాత్మక “ఇంక్యుబేటర్ కార్యక్రమం” ప్రారంభమైంది. మహిళలు కేవలం రుణాల లబ్ధిదారులుగా మిగిలిపోకుండా, సొంతంగా పరిశ్రమలు స్థాపించి ఉద్యోగాల కల్పనదారులుగా (Job Creators) ఎదగాలనేది ఈ పథకం ముఖ్య ఉద్దేశం.
- తెలంగాణ మహిళా ఇంక్యుబేటర్ పథకం: 300 మంది గ్రామీణ మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు మొదటి దశలో శిక్షణ & మద్దతు.| మంత్రి: సీతక్క
- వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య సంస్థలు: టీ-హబ్ (T-Hub) + బిట్స్ పిలానీ (BITS Pilani) + వీ-హబ్ (WE Hub)