Current Affairs 09 May 2026 Telugu | UPSC APPSC TGPSC SSC Railway Banking – BRICS MSME

1. Aizawl లో తొలి ప్రాంతీయ Cooperative Reform Conference – “సహకార్ సే సమృద్ధి” విజన్

మిజోరాం రాజధాని Aizawl లో మే 9, 2026న తొలి ప్రాంతీయ సహకార సంఘాల సంస్కరణ సమావేశం (Regional Cooperative Reform Conference) నిర్వహించారు. కేంద్ర సహకార శాఖ మంత్రి అమిత్ షా విజన్ “సహకార్ సే సమృద్ధి” (Sahkar se Samriddhi) ఆధారంగా ఈ సమావేశం నిర్వహించబడింది. ఈశాన్య భారత రాష్ట్రాల్లో సహకార రంగం బలోపేతానికి ఈ సమావేశం కీలకమైన అడుగుగా పరిగణిస్తున్నారు.

Cooperative Movement ని గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థతో అనుసంధానించడం, PACS (Primary Agricultural Credit Societies) కంప్యూటరీకరణ, Multi-Purpose PACS ఏర్పాటు వంటి అంశాలు చర్చించబడ్డాయి. National Cooperative Database ద్వారా సహకార సంఘాల mapping మరియు గ్రాడేషన్ లక్ష్యంగా నిర్ణయించారు.

2. Jharkhand – 2024-25లో తొలిసారి Primary Dropout Rate సున్నాకి చేరుకుంది

జార్ఖండ్ రాష్ట్రం 2024-25 విద్యాసంవత్సరంలో ప్రాథమిక పాఠశాల స్థాయి (తరగతులు 1-5) లో Dropout Rate సున్నాకి (Zero) తగ్గించుకోవడంలో విజయవంతమైంది. ఇది రాష్ట్ర చరిత్రలో తొలిసారి నమోదైన సాధన. Pradhan Mantri Schools for Rising India (PM SHRI) పథకం, నేషనల్ ఎడ్యుకేషన్ పాలసీ (NEP 2020) అమలు, Eklavya Model Residential Schools (EMRS) విస్తరణ వంటి చర్యలు ఈ విజయంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి.

3. Delhi – Legacy Waste వినియోగంతో నీటి నిల్వ ప్రాంతాల పునరుద్ధరణ

ఢిల్లీ ప్రభుత్వం నగరంలోని చెత్త డంప్‌యార్డ్‌ల నుండి వచ్చే Legacy Waste ను వినియోగించి నీటి నిల్వకు ఉపయోగపడే తడి భూముల పునరుద్ధరణ ప్రారంభించింది. Biomining ప్రక్రియ ద్వారా పాత చెత్తను శుద్ధి చేసి ఆ స్థలాన్ని ఆకుపచ్చ ప్రదేశాలు, పార్కులు మరియు జలాశయాలుగా మార్చే లక్ష్యం. Solid Waste Management Rules, 2016 కింద Legacy Waste Remediation తప్పనిసరి అని నిర్ణయించిన నేపథ్యంలో ఈ చొరవ మరింత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

4. TRAI – Telecom Consumers Complaint Redressal Regulation 2026 (Draft) విడుదల

Telecom Regulatory Authority of India (TRAI) Telecom వినియోగదారుల ఫిర్యాదుల పరిష్కారానికి సంబంధించిన Draft Regulation ను మే 9, 2026న విడుదల చేసింది. ఇందులో Grievance Redressal Timeline తగ్గింపు, Automated Ticketing System, Appeal Mechanism బలోపేతం వంటి ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి. Telecom Consumers Protection Regulations, 2012 ను నవీకరించడంలో భాగంగా ఈ Draft తయారు చేశారు.

5. SC లో మహిళా Vice-President పదవి శాశ్వతంగా ఏర్పాటు ప్రతిపాదన

Supreme Court Bar Association (SCBA) లో మహిళా న్యాయవాదులకు శాశ్వత Vice-President పదవి ఏర్పాటు చేయాలని Supreme Court ప్రతిపాదించింది. న్యాయ వ్యవస్థలో మహిళల ప్రాతినిధ్యం పెంచడానికి, లింగ సమానత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి ఈ చొరవ తీసుకున్నారు. Bar Councils లో మహిళా ప్రాతినిధ్యం ఇంకా చాలా తక్కువగా ఉందని Supreme Court ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

6. Odisha – PMAY-U 2.0 గృహ నిర్మాణ పూర్తిలో దేశంలో అగ్రస్థానం

ఒడిశా రాష్ట్రం PMAY-U 2.0 (Pradhan Mantri Awas Yojana – Urban 2.0) కింద గృహ నిర్మాణ పూర్తిలో దేశంలో మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. నిర్ణీత గడువులోపు గృహ నిర్మాణం పూర్తిచేయడంలో ఒడిశా నమోదు చేసిన పురోగతి ఇతర రాష్ట్రాలకు ఆదర్శంగా నిలిచింది. PMAY-U 2.0 ని 2024లో ప్రారంభించారు; 1 కోటి నగర పేద కుటుంబాలకు గృహాలు అందించడం లక్ష్యం.

7. India – ISO అంతర్జాతీయ ఉప సమాచి సమావేశాలు ‘Space Systems & Operations’ కు తొలిసారి ఆతిథ్యం

భారత్ మొదటిసారి ISO (International Organization for Standardization) అంతర్జాతీయ Subcommittee సమావేశాలకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. ‘Space Systems and Operations’ (ISO/TC 20/SC 14) కు సంబంధించిన ఈ సమావేశాలు భారత్‌లో నిర్వహించడం మహత్తరమైన గుర్తింపు. ఈ సమావేశాలు BIS (Bureau of Indian Standards) ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడ్డాయి. భారత్ Space Economy లో $8.4 బిలియన్ నుండి $44 బిలియన్ (2033) కు చేరే లక్ష్యంతో అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల రూపకల్పనలో చురుకైన భూమిక పోషిస్తోంది.

8. Buff-tip Moth – Ladakh వ్యవసాయాన్ని బెదిరిస్తున్న కొత్త ముప్పు

Ladakh లో Buff-tip Moth (Phalera bucephala) విస్తరణ వ్యవసాయానికి తీవ్రమైన ముప్పుగా పరిణమించింది. యూరప్ ముఖ్య పెస్ట్ అయిన ఈ Moth లావాలు వనస్పతి ఆకులను ఆహారంగా తీసుకుని చెట్లను పూర్తిగా దెబ్బతీస్తాయి. Ladakh లో పరిచయ పర్యావరణ పరిస్థితుల మార్పు (Climate Change) కారణంగా ఈ కీటకం వ్యాప్తి చెందుతోందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఆపెల్, ఆప్రికాట్, వాల్‌నట్ తోటలకు అధిక నష్టం సంభవించే ప్రమాదం ఉంది.

9. India-EU Free Trade Agreement – 2027 నాటికి అమలులోకి వస్తుందని అంచనా

భారత్ మరియు యూరోపియన్ యూనియన్ మధ్య Free Trade Agreement (FTA) 2027 నాటికి అమలులోకి రావడానికి ప్రయత్నాలు ముమ్మరంగా సాగుతున్నాయి. 2022లో పునఃప్రారంభించిన చర్చలు మే 2026 నాటికి కీలక దశకు చేరుకున్నాయి. వస్తువులపై సుంకాలు, సేవా వాణిజ్యం, మేధో సంపత్తి హక్కులు, Sustainability ప్రమాణాలు మరియు GI (Geographical Indications) ముఖ్య చర్చా అంశాలు. 2030 నాటికి ఇరు వైపుల వాణిజ్యం $200 బిలియన్లకు చేర్చే లక్ష్యం.

10. US CDC Hantavirus Outbreak ను Level 3 ‘Warning’ గా వర్గీకరించింది

అమెరికా Centers for Disease Control and Prevention (CDC) అట్లాంటిక్ క్రూజ్ షిప్ MV Hondius లో Andes Virus (Hantavirus) వ్యాప్తిని Travel Health Notice Level 3 – Warning (అత్యధిక స్థాయి హెచ్చరిక) గా అప్‌గ్రేడ్ చేసింది. మే 2, 2026న Level 1 గా ప్రారంభమైన ఈ హెచ్చరిక వేగంగా పెరుగుతున్న కేసుల సంఖ్య కారణంగా Level 3 కి చేరింది. ప్రయాణికులు ముఖ్యంగా South America భూభాగం సందర్శించే వారికి అధిక జాగ్రత్త అవసరం.

11. India యొక్క కొత్త దూత China కు Credentials సమర్పించారు

భారత దేశం చైనాలో నియమించిన కొత్త రాయబారి (Ambassador) మే 9, 2026న చైనా రాష్ట్రపతి Xi Jinping కు Credentials (విశ్వాస పత్రాలు) సమర్పించారు. ఇది India-China ద్వైపాక్షిక సంబంధాల సాభీకరణలో ముఖ్యమైన అడుగు. 2020 Galwan Clash తర్వాత చల్లబడిన సంబంధాలు 2024 అక్టోబర్ అనంతరం సాభీకరణ దిశగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. Line of Actual Control (LAC) నుండి సైన్యాల ఉపసంహరణ ముగిసిన అనంతరం రాయబారుల మార్పిడి జరిగింది.

12. India BRICS Chairmanship కింద MSME సహకారానికి ముందడుగు

భారత్ 2026 BRICS Chairmanship కింద MSME (Micro, Small and Medium Enterprises) సహకారాన్ని ముమ్మరపరచే దిశగా Working Group సమావేశాన్ని నిర్వహించింది. BRICS దేశాల MSMEs మధ్య technology transfer, joint manufacturing, digital payment platforms, export facilitation వంటి అంశాలపై చర్చలు జరిగాయి. భారత్‌లో 6.3 కోట్ల MSMEలు ఉండగా, ఇవి GDP లో 30%, ఎగుమతుల్లో 45% మేర సహకరిస్తున్నాయి.

13. Maharashtra – Compressed Biogas (CBG) Policy 2026 ఆమోదం

మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం Compressed Biogas (CBG) Policy 2026 ని ఆమోదించింది. ఈ విధానం ద్వారా పురపాలక సంఘాల వ్యర్థాలు, వ్యవసాయ అవశేషాలు మరియు పారిశ్రామిక వ్యర్థాల నుండి CBG ఉత్పత్తి ప్రోత్సహించబడుతుంది. SATAT (Sustainable Alternative Towards Affordable Transportation) స్కీమ్ కింద నిర్ణయించిన ధరల వద్ద CBG Oil Marketing Companies (OMC) లకు అమ్మవచ్చు. 2030 నాటికి మహారాష్ట్రలో 500 CBG Plants నిర్మించాలని లక్ష్యం.

14. DRDO & IAF – TARA (Tactical Advanced Range Augmentation) ఆయుధ వ్యవస్థ తొలి Flight-Trial విజయవంతం

DRDO మరియు Indian Air Force (IAF) మే 7, 2026న ఒడిశా తీరం వద్ద Tactical Advanced Range Augmentation (TARA) ఆయుధ వ్యవస్థ యొక్క విజయవంతమైన తొలి Flight-Trial నిర్వహించాయి. TARA అనేది Modular Range Extension Kit; ఇది India తొలి స్వదేశీ Glide Weapon System, దీని ద్వారా Unguided Warheads ని Precision Guided Weapons గా మార్చవచ్చు. Research Centre Imarat (RCI), హైదరాబాద్ మరియు ఇతర DRDO ప్రయోగశాలలు ఈ వ్యవస్థను రూపొందించాయి.

TARA అల్పవ్యయ వ్యవస్థ అయినప్పటికీ అత్యాధునిక Guidance Technology లను వినియోగిస్తుంది. Ground-based targets ను నిర్మూలించడానికి ఈ ఆయుధం యొక్క లక్ష్య నిర్ధారణ సామర్థ్యం మరియు పరిధి పెరుగుతాయి. Development cum Production Partners (DcPP) మరియు భారత పరిశ్రమ సంస్థలు ఉత్పత్తి కార్యకలాపాలు ఇప్పటికే ప్రారంభించాయి. రక్షణమంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఈ విజయాన్ని అభినందించారు.

15. UNCTAD – Non-Tariff Barriers (NTBs) యొక్క పెరుగుతున్న వ్యయంపై హెచ్చరిక

UN Conference on Trade and Development (UNCTAD) వాణిజ్యంలో Non-Tariff Barriers (NTBs) వ్యయం మితిమీరి పెరగడంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ నివేదిక విడుదల చేసింది. ప్రాంతీయ వ్యాపార విస్తరణలో Sanitary & Phytosanitary (SPS) ప్రమాణాలు, Technical Barriers to Trade (TBT), Labelling Requirements వంటి NTBs వాణిజ్య ఘర్షణలకు దారితీస్తున్నాయని UNCTAD పేర్కొంది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ముఖ్యంగా Agri-exports కు ఇది పెద్ద సవాలుగా ఉంది.

16. మిజోరాం, లడఖ్ – Jal Jeevan Mission 2.0 MoUs పై సంతకాలు

మిజోరాం మరియు లడఖ్ ప్రభుత్వాలు కేంద్ర జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖతో Jal Jeevan Mission 2.0 (JJM 2.0) అమలు కోసం MoU లపై సంతకాలు చేశాయి. JJM 2.0 కింద 2028 నాటికి గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నూరు శాతం Functional Household Tap Connections (FHTC) నిర్ధారించడం లక్ష్యం. JJM 1.0 (2019-2024) లో 14 కోట్ల కనెక్షన్లు అందించిన అనుభవం ఆధారంగా JJM 2.0 ప్రారంభమైంది.

17. NIScPR మరియు RIS – Science Policy Research కు MoU

National Institute of Science Communication and Policy Research (NIScPR) మరియు Research and Information System for Developing Countries (RIS) మధ్య Science Policy సంబంధ పరిశోధన, సమాచార వ్యాప్తి కోసం MoU కుదిరింది. ఈ భాగస్వామ్యం ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల కోసం సైన్స్-ఆధారిత విధానాల రూపకల్పనలో సహాయపడే పరిశోధనలు నిర్వహించడం లక్ష్యం.

18. Ramachandra Huddar – Karnataka Admission Overseeing Committee Chairperson గా నియమితులు

కర్నాటక ప్రభుత్వం Ramachandra Huddar ని Karnataka Admission Overseeing Committee (AOC) యొక్క Chairperson గా నియమించింది. Private Unaided Professional Educational Institutions లో ప్రవేశాలు, Fee నిర్ణయం మరియు మేనేజ్‌మెంట్ కోటా పారదర్శకంగా నిర్వహించేలా పర్యవేక్షించడం AOC బాధ్యత. Karnataka ప్రభుత్వ ఆదేశాల మేరకు ఈ నియామకం జరిగింది.

19. Royal Enfield ఆంధ్రప్రదేశ్ లో Manufacturing Hub ఏర్పాటు – ₹2,200 కోట్ల పెట్టుబడి

ప్రసిద్ధ motorcycle తయారీ సంస్థ Royal Enfield ఆంధ్రప్రదేశ్ లో తన తొలి ప్రధాన Manufacturing Hub ఏర్పాటుకు ₹2,200 కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టనున్నది. తమిళనాడు వెలుపల 1955 తర్వాత Royal Enfield చేసే తొలి ప్రధాన విస్తరణ ఇది. SIPB (Andhra Pradesh State Investment Promotion Board) సమావేశంలో ఈ ప్రాజెక్టు ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు అధ్యక్షతన ఆమోదించబడింది.

తిరుపతి జిల్లాలోని సత్యవేడు మండలంలో వనల్లూరు మరియు రళ్ళకుప్పం గ్రామాల్లో 267 ఎకరాల స్థలంలో రెండు దశల్లో సంస్థ ఏర్పాటవుతుంది. ఈ ప్రాజెక్టు Royal Enfield ఉత్పత్తి సామర్థ్యానికి 9 లక్షల unit లు అదనంగా చేరుస్తుంది. 5,000 ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉద్యోగాలు కల్పించబడతాయి. IT మంత్రి నారా లోకేష్ ఈ పెట్టుబడిని స్వాగతించారు.

20. మంగళగిరిలో NCDC ప్రాంతీయ కార్యాలయం – ఏపీకి ఆరోగ్య రక్షణ కవచం

గుంటూరు జిల్లా మంగళగిరిలోని AIIMS సమీపంలో 4.46 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో National Centre for Disease Control (NCDC) ప్రాంతీయ కార్యాలయం ఏర్పాటైంది. అంటువ్యాధుల వ్యాప్తి ముందస్తు గుర్తింపు మరియు నివారణకు ఈ కేంద్రం ఒక sentinel surveillance point గా పనిచేస్తుంది. ప్రస్తుతం నూతన భవనంలో కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి; అత్యాధునిక BSL-2 Laboratory వసతులు త్వరలో అందుబాటులోకి రానున్నాయి.

శంషాబాద్, విశాఖపట్నం విమానాశ్రయాలు మరియు విశాఖ ఓడరేవు పర్యవేక్షణ ఈ కేంద్రం బాధ్యతలో ఉంటుంది. Yellow Fever వంటి ప్రమాదకర వైరల్ వ్యాధులు వ్యాపించకుండా 400 మీటర్ల పరిధిలో ‘Vector Free Zone’ ఏర్పాటు చేస్తుంది. జిల్లాల వారీగా వ్యాధుల monitoring, AIIMS తో సమన్వయం మరియు ప్రభుత్వానికి సకాలంలో హెచ్చరికలు ఇవ్వడం ముఖ్యమైన విధులు.

21. AP లో Barrier-Free Toll System – MLFF ఆధారంగా హైదరాబాద్-బెంగళూరు హైవేలో ముందుగా అమలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ లో జాతీయ రహదారులపై వాహనాలు ఆగకుండా సాగిపోయేలా Multi-Lane Free Flow (MLFF) అనే Barrier-Free Toll System త్వరలో అమలు కానుంది. హైదరాబాద్-కర్నూలు-అనంతపురం-బెంగళూరు జాతీయ రహదారి-44 లో ఏపీ పరిధిలోని అమకతాడు, కాసేపల్లి, మరూరు టోల్‌ప్లాజాల్లో ముందుగా ఏర్పాటు చేస్తారు. ANPR (Automated Number Plate Recognition) కెమెరాలు మరియు RFID FASTag రీడర్ల సమ్మేళనంతో వాహనం ఆగకుండా సెకన్లలో టోల్ వసూలు జరుగుతుంది.

దేశంలో తొలి Barrier-Free Toll Plaza ముంబై-ఢిల్లీ హైవేలో సూరత్ సమీపంలోని చొరయాసి వద్ద ఇటీవలే ప్రవేశపెట్టారు. ఏపీలో తొలి దశలో 3, తర్వాత మరో 3 స్థలాల్లో – అంటే చెన్నై-కోల్‌కతా హైవేలో కాజ, విజయవాడ బైపాస్ లో వెంకటపాలెం, వెదురుపావులూరు టోల్‌ప్లాజాల్లో కూడా వ్యవస్థ ఏర్పాటవుతుంది.

22. AP లో పిడుగుపాటు రక్షణ ప్రాజెక్టు – EFM ఆధారిత వ్యవస్థ 16 గ్రామాల్లో

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పిడుగుపాటు నుండి ప్రజలను రక్షించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యంతో కొత్త ప్రాజెక్టు ప్రారంభించింది. తొలిదశలో ఏపీ నుండి విజయనగరం, ప్రకాశం, నెల్లూరు, అనంతపురం జిల్లాలలో 16 గ్రామాలు ఎంపికయ్యాయి. ప్రాజెక్టు వ్యయం ₹11.77 కోట్లు (కేంద్రం: ₹9.94 కోట్లు + రాష్ట్రం: ₹1.83 కోట్లు).

Electric Field Meter (EFM) ఆధారిత వ్యవస్థ ద్వారా పిడుగుపాటు ముందుగానే గుర్తించి real-time హెచ్చరికలు ఇవ్వబడతాయి. పాఠశాలలు, ఆరోగ్య కేంద్రాలు, కమ్యూనిటీ హాళ్లలో Lightning Protection System ఏర్పాటు చేస్తారు. దేశంలో అత్యధిక పిడుగు పాట్లు సంభవించే 10 రాష్ట్రాల్లోని 50 జిల్లాల్లో ఈ ప్రాజెక్టు అమలు కానుంది.

23. ప్రొఫెసర్ కురపాటి వెంకట నారాయణ – తెలంగాణ తెలుగు అకాడమీ కొత్త Chairman గా నియమితులు

ప్రసిద్ధ భాషాశాస్త్రవేత్త మరియు విద్యావేత్త ప్రొఫెసర్ కురపాటి వెంకట నారాయణ తెలంగాణ తెలుగు అకాడమీ కొత్త Chairman గా నియమితులయ్యారు. తెలుగు భాష సంరక్షణ, అభివృద్ధి మరియు ప్రచారంలో దశాబ్దాల అనుభవం ఉన్న ప్రొఫెసర్ కురపాటి నియామకంపై తెలుగు సాహితీ ప్రపంచం స్వాగతించింది.

24. West Bengal కొత్త Cabinet – Suvendu Adhikari ప్రభుత్వం 2026

పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో BJP విజయం తర్వాత Suvendu Adhikari ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసి కొత్త Cabinet రూపొందించారు. BJP నేతృత్వంలో మే 2026 West Bengal Assembly Elections లో అనూహ్య మెజారిటీ సాధించిన పార్టీ సంకీర్ణం ఏర్పాటు చేసింది. Suvendu Adhikari ఇంతవరకు Leader of Opposition గా ఉన్నారు.