భారత సముద్ర ఉత్పత్తుల ఎగుమతి రంగం – MPEDA, Blue Economy, PM Matsya Sampada Yojana గురించి వివరించండి.
MPEDA: Marine Products Export Development Authority – Ministry of Commerce & Industry. PM Matsya Sampada Yojana (PMMSY): 2020-25 | ₹20,050 కోట్లు | “ఆత్మనిర్భర్ భారత్” లో భాగం | మత్స్య రంగ ఆధునీకరణ. Blue Economy: సముద్ర వనరుల ఆర్థిక వినియోగం – Fisheries, Aquaculture, Tourism, Shipping. India Seafood Exports FY26: ₹72,325 కోట్లు రికార్డు. Turtle Excluder Devices (TEDs): శ్రింప్ ట్రాలింగ్ లో తప్పనిసరి. EEZ: Exclusive Economic Zone – 200 Nautical Miles. India Fish Production: ప్రపంచంలో 2వ స్థానం (China తర్వాత).
UNESCO World Book and Copyright Day చరిత్ర మరియు World Book Capital కార్యక్రమం గురించి వివరించండి.
World Book and Copyright Day: ఏప్రిల్ 23 | UNESCO 1995 నుండి | Paris General Conference నిర్ణయం. April 23 ప్రాముఖ్యత: Miguel de Cervantes (Don Quixote), William Shakespeare, Inca Garcilaso de la Vega జన్మ/మరణ వార్షికం. World Book Capital: 2001 నుండి; 2026: Rabat, Morocco; 2027: Medellín, Colombia. Advisory Committee: UNESCO + IPA + IFLA + IBF. UNESCO Prizes: Children’s and Young People’s Literature in the Service of Tolerance. Berne Convention (1886): Copyright రక్షణ అంతర్జాతీయ ఒప్పందం. TRIPS Agreement: WTO కింద Intellectual Property Rights.
India Insurance Sector – IRDAI, HDFC Life, LIC గురించి వివరించండి.
IRDAI: Insurance Regulatory and Development Authority of India | HQ: Hyderabad | Chair: Debasish Panda | 1999 లో స్థాపన. LIC: Life Insurance Corporation of India | India’s largest insurer | 1956 లో జాతీయీకరణ. HDFC Life: ప్రైవేట్ Life Insurance | HQ: Mumbai | 2017 Stock Listing | MD & CEO: Vibha Padalkar. India Insurance Penetration: ~4% GDP | Global Average ~7%. Insurance Amendment Act 2021: FDI 49% → 74% పెంపు. Bima Sugam: Insurance ఒకే Platform – IRDAI నూతన Digital Initiative. PMJJBY: PM Jeevan Jyoti Bima Yojana – ₹2 Lakh Life Cover. PMSBY: PM Suraksha Bima Yojana – Accident Insurance.
Swachh Bharat Mission Urban 2.0 మరియు Solid Waste Management గురించి వివరించండి.
Swachh Bharat Mission (SBM): 2014 ప్రారంభం – Gandhi Jayanti (Oct 2). SBM Phase 1 (2014-21): ODF (Open Defecation Free) లక్ష్యం. SBM Urban 2.0 (2021-26): Scientific Solid Waste Management, Water Conservation, ODF+ | Ministry of Housing & Urban Affairs. Solid Waste Management Rules 2016: Bulk Waste Generators (100 kg/day+) ని నేరుగా నిర్వహించాలి. NITRD: New Delhi – India’s First Zero Waste to Landfill Healthcare Campus (2026). Swachh Survekshan: Annual Rankings – Indore అత్యధిక సార్లు 1వ స్థానం. 3R Principle: Reduce, Reuse, Recycle.
అణు శక్తి మరియు అణు వ్యర్థాల నిర్వహణ గురించి వివరించండి. India Nuclear Programme.
India Nuclear Programme: DAE (Department of Atomic Energy) | 3 Stage Programme: Natural Uranium → Plutonium → Thorium. BARC: Bhabha Atomic Research Centre, Trombay | NPCIL: Nuclear Power Corporation of India. India Nuclear Reactors: 24 Operational (6,785 MW). Onkalo, Finland: ప్రపంచ మొదటి Permanent Nuclear Waste Repository | 400m లోతు | Posiva. IAEA: International Atomic Energy Agency | HQ: Vienna | DG: Rafael Grossi. NPT: Non-Proliferation Treaty | India సభ్యత్వం లేదు. NSG: Nuclear Suppliers Group | India NSG సభ్యత్వం కోసం ప్రయత్నం.
India 5G మరియు 6G విధానాలు – DoT, TRAI, C-DOT గురించి వివరించండి.
India 5G: 2022 ప్రారంభం | Spectrum: 700 MHz – 28 GHz | Jio, Airtel, BSNL. Bharat 6G Vision: 2023 PM Modi ప్రారంభించారు | 2030 లక్ష్యం | 6G ₹203 కోట్లు (2026-31). DoT: Department of Telecommunications | TRAI: Telecom Regulatory Authority of India. C-DOT: Centre for Development of Telematics – స్వదేశీ R&D. BIS: Bureau of Indian Standards | TSIF: Telecom Standards India Forum. 6G Spectrum: 100 GHz – 10 THz (Terahertz). ITU: International Telecommunication Union | HQ: Geneva | 6G standards body.
BSE, NSE మరియు India Capital Markets – SEBI నియంత్రణ గురించి వివరించండి.
BSE: Bombay Stock Exchange | HQ: Mumbai | Asia’s oldest exchange (1875) | SENSEX Index (30 stocks). NSE: National Stock Exchange | 1992 స్థాపన | NIFTY 50 Index | India’s largest by volume. SEBI: Securities and Exchange Board of India | HQ: Mumbai | 1988 స్థాపన (1992 Statutory) | Chair: Tuhin Kanta Pandey. BSE Housing Finance Index (2026): Housing Finance Companies ట్రాకింగ్. NHB: National Housing Bank – HFCs నియంత్రణ | 1988. PMAY: PM Awas Yojana – “Housing for All”. MCX: Multi Commodity Exchange – Commodities Trading.
India Elections 2026 – ECI, EVM/VVPAT, Voter Turnout గురించి వివరించండి.
ECI: Election Commission of India | Article 324 | Chief Election Commissioner: Gyanesh Kumar. EVM: Electronic Voting Machine | VVPAT: Voter Verifiable Paper Audit Trail. TN Elections 2026: 84.87% Turnout – State Record | 234 Seats | Results: May 4. WB Phase-1 (2026): 92.86% | 152/294 Seats | TMC vs BJP. Model Code of Conduct (MCC): ఎన్నికల ప్రకటన నుండి అమల్లో ఉంటుంది. ఓటు హక్కు వయస్సు: 18 సంవత్సరాలు (61వ రాజ్యాంగ సవరణ, 1989). NOTA: None of the Above – 2013 నుండి.
India MSME Sector మరియు World Bank RAMP పథకం గురించి వివరించండి.
MSME: Micro, Small and Medium Enterprises | India GDP లో ~30% | 110 Million+ ఉద్యోగాలు | 63 Million Enterprises. MSME Definition (2020 Revised): Micro: ₹1 Cr Investment + ₹5 Cr Turnover; Small: ₹10 Cr + ₹50 Cr; Medium: ₹50 Cr + ₹250 Cr. RAMP: Raising and Accelerating MSME Performance | World Bank | ₹6,062 కోట్లు (2022-27). MSME Ministry: Ministry of MSME | Jitan Ram Manjhi. AP RAMP: 19 MSME Parks Operational + 82 నిర్మాణంలో | World Bank ‘Frontrunner’ ప్రశంస. PM Vishwakarma Yojana: Traditional Artisans కి Support | 2023. CGTMSE: Credit Guarantee Trust for MSMEs – Collateral-free loans.
వందే మాతరం చరిత్ర, ప్రాముఖ్యత మరియు Ministry of Culture Initiatives గురించి వివరించండి.
వందే మాతరం: బంకిమ చంద్ర ఛటర్జీ రచన (1876) | ఆనందమఠ్ నవల (1882) నుండి | 150వ వార్షికం (2026). National Song హోదా: 1950 Constituent Assembly ప్రకటన | రాజ్యాంగ సభలో అదే హోదా. VM Frames: Ministry of Culture – Vande Mataram 150వ వార్షిక Filmmaking పోటీ. NFDC: National Film Development Corporation | NFAI: National Film Archive of India, Pune. Ministry of Culture Minister: Gajendra Singh Shekhawat. Indian Cinema 1913: Dadasaheb Phalke’s Raja Harishchandra – 1st Indian Film. National Film Awards: NFAI నిర్వహణ | ప్రతి సంవత్సరం.