Current Affairs 08 April 2026 Telugu PFBR Kalpakkam Criticality, Wind Energy – APPSC TGPSC

ఏప్రిల్ 6, 2026న రాత్రి 20:26 ISTకు తమిళనాడులోని కల్పక్కమ్లో భారతదేశం స్వదేశీయంగా అభివృద్ధి చేసిన 500 MWe Prototype Fast Breeder Reactor (PFBR) మొదటి Criticality సాధించింది — అంటే నియంత్రిత, స్వయంపోషక అణు విచ్ఛిత్తి గొలుసు చర్య ప్రారంభమైంది. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఈ విజయాన్ని “చారిత్రాత్మక మైలురాయి”గా అభివర్ణించి, శాస్త్రవేత్తలు మరియు ఇంజనీర్లను అభినందించారు. PFBR రూపకర్తలు: IGCAR (Indira Gandhi Centre for Atomic Research) రూపకల్పన; BHAVINI (Bharatiya Nabhikiya Vidyut Nigam Limited) నిర్మాణం — రెండూ DAE (Department of Atomic Energy) ఆధ్వర్యంలో. ముఖ్య విశేషాలు: వేగవంతమైన Neutrons మరియు Liquid Sodium Coolant ఉపయోగం; MOX (Mixed Oxide) Fuel — Uranium-Plutonium కలయిక; వినియోగించిన దానికంటే ఎక్కువ ఇంధనం ఉత్పత్తి చేస్తుంది (Breeding); U-238 → Pu-239 మార్పిడి. భారత త్రిస్థాయి అణు కార్యక్రమం: Stage I — PHWRs (ప్రెషరైజ్డ్ హెవీ వాటర్ రియాక్టర్లు) — ప్రస్తుతం 22 రియాక్టర్లు పనిచేస్తున్నాయి; Stage II — FBRs — ఇప్పుడు PFBR Criticality తో ప్రారంభమైంది; Stage III — Thorium Reactors — భవిష్యత్తులో. PFBR నిర్మాణం 2004లో ప్రారంభమైంది; వాణిజ్య ఉత్పత్తి సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి లక్ష్యం. AERB (Atomic Energy Regulatory Board) నియంత్రణ అనుమతి పొందిన తర్వాతనే Criticality చేరుకున్నారు. FBTR (Fast Breeder Test Reactor) కల్పక్కమ్‌లో 1985 నుండి పనిచేస్తోంది. ఈ విజయంతో భారత్ రష్యా తర్వాత ప్రపంచంలో రెండవ దేశంగా వాణిజ్య FBR నడిపే స్థాయికి చేరుకుంది. భారత్ వద్ద Thorium నిల్వలు ప్రపంచంలో 25% — 60,000 సంవత్సరాలకు సరిపడా శక్తి.

భారతదేశం FY 2025-26 లో 6.05 GW Wind శక్తి సామర్థ్యాన్ని జోడించింది — ఇది దేశ చరిత్రలో అత్యధిక వార్షిక Wind శక్తి జోడింపు. ఇంతవరకు గరిష్ఠ వార్షిక జోడింపు FY 2016-17 లో 5.5 GW ఉండేది — దాన్ని అధిగమించింది. FY 2024-25 తో పోలిస్తే 46% వృద్ధి. ఈ జోడింపుతో భారత మొత్తం Wind శక్తి సామర్థ్యం 56 GW దాటింది. అగ్రగామి రాష్ట్రాలు: Gujarat, Karnataka, Maharashtra — Wind-సోలార్ హైబ్రిడ్ ప్రాజెక్టులతో. విధాన మద్దతు: ISTS (Inter-State Transmission System) చార్జ్ మినహాయింపు 2028 వరకు; పోటీ Tariff Discovery; Green Energy Open Access Rules, 2022; National Wind-Solar Hybrid Policy, 2018; VGF (Viability Gap Funding) Offshore Wind కోసం; NIWE (National Institute of Wind Energy) — Chennai. భారత 2030 Renewable Energy లక్ష్యాలు: 500 GW Non-Fossil Fuel Capacity; Solar లక్ష్యం 300 GW+; Wind లక్ష్యం 140 GW; COP26 ప్రకటన అనుగుణంగా. Offshore Wind: Gujarat మరియు Tamil Nadu తీరాల్లో 1 GW చొప్పున ప్రాజెక్టులు VGF తో. PM మోదీ ఈ సాధనను “స్వావలంబన శక్తి”కి నిదర్శనంగా అభివర్ణించారు. MNRE (Ministry of New and Renewable Energy) మంత్రి: Pralhad Joshi.

జస్టిస్ కురియన్ జోసెఫ్ (సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి) నేతృత్వంలోని కమిటీ GST 2.0 నివేదికను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది — Centre-State Tax Relations మరియు Fiscal Federalism సంస్కరణలపై సమగ్ర నివేదిక. GST ప్రస్తుత స్థితి: GST జులై 1, 2017న అమలైంది — Constitution (101st Amendment) Act, 2016 ద్వారా; Article 246A GST లో Concurrent Powers ఇస్తుంది; ప్రస్తుతం 4 Tax Slabs: 5%, 12%, 18%, 28%. GST 2.0 ముఖ్య సిఫార్సులు: ప్రాంతీయ Taxation వ్యత్యాసాల పరిష్కారం; రాష్ట్రాల Fiscal Compensation విధానం సమీక్ష; IGST (Integrated GST) పంపిణీలో పారదర్శకత; GST Appellate Tribunal పటిష్టం; రద్దులు, Exemptions సమీక్ష. GST Council: Article 279A ద్వారా ఏర్పడింది; చైర్మన్: Union Finance Minister — ప్రస్తుతం Nirmala Sitharaman; అన్ని రాష్ట్రాల Finance Ministers సభ్యులు. Revenue Distribution: Finance Commission సిఫార్సుల ప్రకారం; 15వ Finance Commission: 2021-26 కాలానికి; 16వ Finance Commission: నిర్మాణంలో. GST Revenue FY26: నెలకు సగటు ₹1.9+ లక్షల కోట్లు — రికార్డు స్థాయి.

జాతీయ గణాంక కార్యాలయం (NSO — National Statistical Office) ASISSE (Annual Survey of Incorporated Services Sector Enterprises) ను తొలిసారిగా ప్రారంభించింది — 2024-25 సంవత్సరానికి. ASISSE అంటే: Companies Act (1956/2013) మరియు LLPs (Limited Liability Partnerships) కింద నమోదైన సేవా రంగ వ్యాపారాల సమగ్ర వార్షిక డేటా సేకరణ. సర్వే ముఖ్య విశేషాలు: 1.21 లక్షల వ్యాపారాలను సర్వే చేస్తారు; GSTN (Goods and Services Tax Network) Database వినియోగించి Sample Frame తయారీ; Web-based Secure Portal ద్వారా Digital Data Collection; Collection of Statistics Act, 2008 మరియు Jan Vishwas Act, 2023 కింద నిర్వహణ. ప్రాముఖ్యత: Services రంగం భారత GDP లో 50%+ వాటా; ASISSE, ASI (Annual Survey of Industries), ASUSE (Annual Survey of Unincorporated Sector Enterprises) కలిపి భారత సమగ్ర Statistical Framework పూర్తవుతుంది; Policy Making, Employment Tracking కు కీలక డేటా. MoSPI (Ministry of Statistics and Programme Implementation) ఆధ్వర్యంలో నిర్వహణ; మంత్రి: Rao Inderjit Singh. GDP కూర్పు 2025-26: Services ~55%, Industry ~27%, Agriculture ~18%.

Air India CEO Campbell Wilson 5 సంవత్సరాల పదవీకాలం పూర్తి చేయకముందే రాజీనామా చేశారు. Campbell Wilson నేపథ్యం: గతంలో Singapore Airlines అనుబంధ Scoot CEO; 2022లో Tata Sons Air India నిర్వహణ స్వీకరించిన వెంటనే CEO గా నియమితులయ్యారు; Air India పునరుత్థానానికి Strategic Leadership అందించారు. Air India Turnaround: Tata Sons January 2022లో ₹18,000 కోట్లకు Air India కొనుగోలు చేసింది — 69 సంవత్సరాల తర్వాత Privatization; Air India + Vistara విలీనం (November 2024) — Air India Group బలోపేతం; 250+ Aircraft Order — Boeing + Airbus — చరిత్రలో అతి పెద్ద Indian Aviation Order. సవాళ్ళు: Passenger Complaints; Customer Service Issues; Punctuality; Competition from IndiGo. India Aviation Sector: ప్రపంచంలో 3వ అతి పెద్ద Civil Aviation Market; IndiGo 60%+ Domestic Market Share; DGCA (Directorate General of Civil Aviation) నియంత్రణ. Tata Sons Chairman: N. Chandrasekaran. Civil Aviation Minister: Rammohan Naidu Kinjarapu (TDP-NDA). Air India IATA Code: AI.

ఏప్రిల్ 5-7, 2026న Lyon, France లో One Health Summit 2026 నిర్వహించారు — France G7 Presidency కింద. ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం మానవ, పశు, పర్యావరణ ఆరోగ్యాన్ని సమగ్రంగా చర్చించింది. ముఖ్య చర్చా అంశాలు: Zoonotic Diseases — జంతువుల నుండి మానవులకు వ్యాపించే వ్యాధులు (COVID-19, Ebola, SARS, Nipah వంటివి); Antimicrobial Resistance (AMR) — 2050 నాటికి ప్రతి సంవత్సరం 10 మిలియన్ మరణాలకు కారణమవుతుందని అంచనా; Sustainable Food Systems — జంతువులకు విపరీతంగా Antibiotics ఇవ్వడం వల్ల AMR పెరుగుదల; Pollution & Climate Health Links; Global Pandemic Preparedness. పాల్గొన్న వారు: 80+ దేశాల ప్రతినిధులు; WHO, FAO (Food and Agriculture Organization), UNEP (UN Environment Programme), WOAH (World Organisation for Animal Health) సంయుక్తంగా పాల్గొన్నాయి — ఇవే Quadripartite Alliance. One Health అంటే ఏమిటి: మానవ ఆరోగ్యం, పశు ఆరోగ్యం, పర్యావరణ ఆరోగ్యం పరస్పరం అనుసంధానమైనవని గుర్తించి ఒకే సమగ్ర విధానం ద్వారా సమస్యలు పరిష్కరించడం. France G7 Presidency 2026: ఆర్థిక, వాతావరణ, ఆరోగ్య అంశాలపై నాయకత్వం. G7 సభ్యులు: USA, UK, France, Germany, Italy, Japan, Canada + EU. భారత్ పాత్ర: India Quadripartite Alliance సభ్యుడిగా AMR National Action Plan అమలు చేస్తోంది; Rashtriya Brucellosis Control Programme — పశువుల వ్యాధుల నియంత్రణకు.

అమెరికా JASSM-ER (Joint Air-to-Surface Standoff Missile — Extended Range) Cruise Missiles ను ఇరాన్ వైపు హెచ్చరికగా మోహరించింది. JASSM-ER వివరాలు: సుమారు 1,000 కి.మీ. దూరం; అత్యంత తక్కువ ఎత్తులో రాడార్ తప్పించుకుంటూ ప్రయాణం; Jet Aircraft మరియు Bombers నుండి ప్రయోగం. నేపథ్యం: Persian Gulf లో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తత — Strait of Hormuz అడ్డగింపు వల్ల ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు ముప్పు. IEA (International Energy Agency) హెచ్చరిక: ప్రస్తుత చమురు సంక్షోభం “1973, 1979, 2002 సంక్షోభాల కంటే తీవ్రంగా” ఉందని IEA Director Fatih Birol పేర్కొన్నారు. Strait of Hormuz: Oman మరియు Iran మధ్య జలసంధి; ప్రపంచ చమురు ఎగుమతుల్లో 20% ఈ మార్గంలో వెళుతుంది; India ముడి చమురు దిగుమతుల్లో Persian Gulf దేశాలు 60%+. India Impact: చమురు ధరలు పెరిగితే Inflation; INR Depreciation ముప్పు; India Strategic Petroleum Reserves (SPR): Padur (Karnataka), Mangalore, Vizag — మొత్తం 5.33 Million Tonnes. భారత విదేశాంగ విధానం: Strategic Autonomy — USA మరియు Iran రెండింటితో సంబంధాలు నిర్వహిస్తోంది.

వియత్నాం జాతీయ అసెంబ్లీ To Lamను వియత్నాం రాష్ట్రపతిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకుంది — 5 సంవత్సరాల పదవీకాలానికి. To Lam ఇప్పటికే Communist Party of Vietnam (CPV) General Secretary — ఇప్పుడు రెండు అత్యున్నత పదవులూ ఒకే వ్యక్తికి. Vietnam వివరాలు: రాజధాని: Hanoi; కరెన్సీ: Vietnamese Dong; ప్రభుత్వం: Single-party Socialist Republic; PM: Le Minh Hung; GDP వృద్ధి: 7%+ (2025). India-Vietnam సంబంధాలు: Comprehensive Strategic Partnership 2016 నుండి; Bilateral Trade: $15 billion+ లక్ష్యం; Defence Cooperation: Vietnam కు India Brahmos Missile, Patrol Vessels సరఫరా; Act East Policy కింద Vietnam కీలక భాగస్వాముడు; Mekong-Ganga Cooperation (MGC) లో భాగస్వాముడు. South China Sea: UNCLOS (UN Convention on Law of the Sea) అనుగుణంగా Freedom of Navigation — India మరియు Vietnam ఉమ్మడి వైఖరి.

ఒడిశా ప్రభుత్వం Medical మరియు Engineering Colleges లో SC/ST Reservation పెంచే నిర్ణయం తీసుకుంది. SC Reservation: 8% నుండి 16.25%కు రెట్టింపు; ST Reservation: 12% నుండి 22.5%కు పెంపు. రాజ్యాంగ ప్రాతిపదిక: Article 15(4) — రాష్ట్రాలకు SC/ST/OBC ల కోసం ప్రత్యేక నిబంధనలు చేసే అధికారం; 89వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 2003 — SC/ST National Commissions వేరు చేసింది; SC Commission: Article 338; ST Commission: Article 338A. Puri Sri Jagannath International Airport: Puri లో International Airport నిర్మించాలని నిర్ణయించారు — Bhubaneswar Airport రద్దీ తగ్గించడానికి; ముఖ్యంగా Rath Yatra సమయంలో పర్యాటకుల ప్రయాణ సౌలభ్యానికి; Stage 1 Forest Land Diversion (~27.88 hectares) ఏప్రిల్ 1, 2026న అనుమతి లభించింది. Jagannath Temple: 12వ శతాబ్దంలో Eastern Ganga Dynasty (King Anantavarman Chodaganga Deva) నిర్మించారు; Puri, Odisha; “White Pagoda”గా పిలుస్తారు. Odisha CM: Mohan Charan Majhi (BJP).

ఛత్తీస్‌గఢ్ ప్రభుత్వం Barnawapara Wildlife Sanctuaryలో నల్ల జింకలు (Blackbucks) పునరుద్ధరణ (Relocation) ప్రారంభించింది — 1927 తర్వాత తొలిసారిగా ఈ అభయారణ్యంలో Blackbuck కనిపించింది. Blackbuck వివరాలు: శాస్త్రీయ నామం: Antilope cervicapra; భారత జాతీయ జంతువు కాదు (National Animal: Tiger); వేగంగా పరిగెత్తే జంతువు: గంటకు 80 కి.మీ.; Schedule I — Wildlife Protection Act, 1972; IUCN Status: Least Concern. నివాసం: Open Grasslands, Semi-arid regions; ముఖ్యంగా Gujarat (Velavadar NP), Rajasthan, Andhra Pradesh (Rollapadu WLS), Haryana. Barnawapara WLS: ఛత్తీస్‌గఢ్; విస్తీర్ణం: 245 km²; Mahanadi నది పరీవాహక ప్రాంతం. Bishnoi సమాజం: Rajasthan లో Blackbuck రక్షణలో ప్రసిద్ధ సంప్రదాయం. Wildlife Protection Act, 1972: Schedule I — అత్యధిక రక్షణ; Schedule IV — తక్కువ రక్షణ. Cheetah Kuno (MP) మాదిరిగానే Blackbuck Reintroduction ముఖ్యమైన Conservation ప్రయత్నం. Chhattisgarh CM: Vishnu Deo Sai (BJP).

కేంద్ర ప్రభుత్వం Union Budget 2026-27 లో Fisheries రంగానికి ₹2,761.80 కోట్లు కేటాయించింది — చరిత్రలో అత్యధికం. AP ప్రాముఖ్యం: ఆంధ్రప్రదేశ్ భారతదేశంలో మత్స్య ఉత్పత్తిలో మొదటి లేదా రెండవ స్థానం; 974 కి.మీ. తీరప్రాంతం; Aquaculture లో అగ్రగామి రాష్ట్రం. PMMSY (Pradhan Mantri Matsya Sampada Yojana): 2020 లో ₹20,050 కోట్లతో ప్రారంభమైంది; Fish Production, Quality, Technology గాప్స్ పూడ్చడానికి; 2024-25 నాటికి KCC (Kisan Credit Card) విస్తరణ — 4.39 లక్షల మత్స్యకారులకు. National Fisheries Digital Platform (NFDP): 2024లో ప్రారంభం — మత్స్యకారులకు Digital Identity, Insurance, Incentives. FIDF (Fisheries and Aquaculture Infrastructure Development Fund): Fishing Harbours, Cold Chains నిర్మాణానికి. Blue Economy: సముద్ర వనరుల స్థిరమైన వినియోగం; Aquaculture, Marine Tourism, Offshore Energy, Coastal Shipping. AP లో Nellore జిల్లా Shrimp ఎగుమతుల్లో ప్రముఖం. Fisheries మంత్రి: Rajiv Ranjan Singh (Lalan Singh). AP Fisheries: ₹45,000+ కోట్ల వ్యాపారం.

భారత ఆరోగ్య నిపుణులు ఏప్రిల్ 7, 2026న Climate Changeను కేవలం పర్యావరణ సమస్య కాకుండా Public Health Emergencyగా గుర్తించాలని హెచ్చరించారు — World Health Day నేపథ్యంలో. ముఖ్య ప్రమాదాలు: Heatwaves: Delhi-NCR లో రాత్రి ఉష్ణోగ్రతలు కూడా పెరగడం వల్ల శరీరం కోలుకునే అవకాశం తగ్గడం; Malaria: Himachal Pradesh వంటి పర్వత ప్రాంతాలకు విస్తరిస్తోంది; Dengue Season: Delhi-NCR లో నవంబర్ వరకు పొడిగింపు; PM2.5 కాలుష్యం: Cooling Devices వాడకం వల్ల — Cardiovascular, Respiratory వ్యాధులు. తెలంగాణ ప్రత్యేక ముప్పు: Hyderabad Heat Island Effect; Musi నది కాలుష్యం — Water-borne diseases; Fluorosis — Nalgonda జిల్లా; గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వేసవి తీవ్రత. NCDC (National Centre for Disease Control) Surveillance Report: Heat-related mortality 2023లో 2019 తో పోలిస్తే 3x పెరిగింది. National Action Plan for Climate Change and Human Health (NAPCCHH) అమలు అవసరం. SDG 13: Climate Action. India NDC (Nationally Determined Contributions): 2030 నాటికి 45% Emissions intensity తగ్గింపు.

రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం Rajasthan Litigation Policy, 2026 ప్రవేశపెట్టనుంది — ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు మరియు పెన్షనర్లు సంబంధించిన కేసుల సంఖ్య తగ్గించడానికి. ముఖ్య అంశాలు: Department-level Grievance Redressal System ఏర్పాటు; Pension Disputes, Service Matters కోర్టు వెళ్ళే ముందే పరిష్కారం; ప్రభుత్వ శాఖలు భారతదేశంలో అతి పెద్ద Litigants — కోర్టు Pendency కు ప్రధాన కారణం. న్యాయ పరిస్థితి: India లో 5+ కోట్ల కేసులు పెండింగ్; Supreme Court నుండి District Courts వరకు; National Judicial Data Grid (NJDG) ద్వారా Pendency ట్రాకింగ్. సంస్కరణలు: National Court Management Systems (NCMS); e-Courts Mission Mode Project; Nyaya Setu — Online Dispute Resolution; Tele-Law Programme — గ్రామీణ న్యాయ సహాయం. Rajasthan CM: Bhajanlal Sharma (BJP). న్యాయ మంత్రి: Arjun Ram Meghwal (Union). India న్యాయ సేవలు: Article 39A — Free Legal Aid; NALSA (National Legal Services Authority) నిర్వహణ.

Government e-Marketplace (GeM) మొత్తం ₹18.4 లక్షల కోట్ల (₹18.4 Lakh Crore) Gross Merchandise Value (GMV) సాధించి చారిత్రాత్మక రికార్డు నమోదు చేసింది. GeM అంటే ఏమిటి: కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సంస్థలు Goods మరియు Services కొనుగోళ్ళు చేసే Online Marketplace; 2016లో ప్రారంభం; Department for Promotion of Industry and Internal Trade (DPIIT) ఆధ్వర్యంలో; GeM Portal: gem.gov.in. ముఖ్య విశేషాలు: 64,000+ కొనుగోలు సంస్థలు; 70 లక్షల+ Sellers & Service Providers నమోదు; MSMEs (Micro, Small & Medium Enterprises) పాల్గొనడానికి ప్రత్యేక ప్రోత్సాహం — GeM ద్వారా MSME విక్రయాలు మొత్తం లావాదేవీల్లో 55%+; Women Entrepreneurs, SC/ST Sellers కు ప్రత్యేక తక్కువ Commission. ప్రయోజనాలు: Manual Tendering అవకాశాల తొలగింపు; Real-time Price Discovery; Transparency; వేగవంతమైన Payment — DBT (Direct Benefit Transfer) ద్వారా; Wasted Government Expenditure తగ్గింపు. GeM vs DGS&D (Directorate General of Supplies and Disposals): GeM ముందు DGS&D Manual Procurement ఉండేది — GeM ద్వారా Digital Revolution. GeM CEO: P.K. Singh. DPIIT: Commerce & Industry మంత్రాలయం కింద; Minister: Piyush Goyal.

Gujarat High Court న్యాయమూర్తులు కోర్టు నిర్ణయాల్లో AI (Artificial Intelligence) వినియోగంపై నిషేధం విధించే మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. ముఖ్య నిర్ణయం: తుది న్యాయ తీర్పులు, విచారణ నిర్ణయాలలో AI Tools వాడరాదు — మానవ న్యాయ నిర్ణయమే (Human Judgment) అత్యంత ప్రాధాన్యం; న్యాయమూర్తులు AI-generated drafts లేదా summaries ను జస్టిఫికేషన్ లేకుండా ఆమోదించరాదు. AI వాడవచ్చు: Research, Case Laws అన్వేషణ, Documents Summary — వంటి Auxiliary కార్యాలకు; కానీ Final Decision లో AI మాటే చివరి మాట కాకూడదు. న్యాయ నిపుణుల వ్యాఖ్యలు: AI Biases (Gender, Caste, Economic Bias) తీర్పులలో చొచ్చుకోవచ్చు; Algorithm Accountability లేకపోవడం; Article 21 — Life and Liberty కు సంబంధించిన నిర్ణయాలలో మానవ జవాబుదారీతనం తప్పనిసరి. ప్రపంచ ధోరణి: EU Artificial Intelligence Act, 2024 — High Risk AI వాడకానికి కట్టుదిట్టమైన నిబంధనలు; USA లో కొన్ని రాష్ట్రాలు Judicial AI Bill చర్చలు. India AI Policy: INDIAai Mission — MEITY ఆధ్వర్యంలో; National Strategy for AI (NITI Aayog, 2018). Gujarat HC: Chief Justice అభయ్ ఆహ్లువాలియా నేతృత్వంలో. Gujarat CM: Bhupendra Patel (BJP).

Prevention of Blindness Week ఏప్రిల్ 1-7, 2026 నిర్వహించారు. 2026 థీమ్: “Uniting for a Glaucoma-Free World” — Glaucoma అవగాహన మరియు ముందస్తు పరీక్షలపై దృష్టి. Glaucoma: “Silent Thief of Sight”గా పిలుస్తారు — ఎలాంటి లక్షణాలు లేకుండా చూపు పోతుంది; Optic Nerve దెబ్బతింటుంది; అధిక Intraocular Pressure (IOP) ప్రధాన కారణం; ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2వ అతి పెద్ద అంధత్వ కారణం (1వ Cataract). ప్రపంచ అంకెలు: 7.6 కోట్ల Glaucoma రోగులు ప్రపంచంలో; India లో 1.2 కోట్ల+. భారత కార్యక్రమాలు: National Programme for Control of Blindness and Visual Impairment (NPCBVI); Cataract Surgeries లక్ష్యం; Rashtriya Bal Swasthya Karyakram (RBSK) — పిల్లలలో Eye Screening. VISION 2020 (India–WHO కలిపి): Avoidable Blindness రద్దు లక్ష్యం. WHO నివేదిక: ప్రపంచంలో 2.2 కోట్ల మంది Vision Impaired — 90% Low & Middle Income Countries లో.

Croatia Olympic Medallist Blanka Vlasicను World 10K Bengaluru 2026 కు International Event Ambassadorగా నియమించారు. Blanka Vlasic వివరాలు: Croatia యొక్క అగ్ర High Jump అథ్లెట్; World Champion: 2007, 2009; Olympic Silver Medal: London 2012; World Indoor Record: 2.07 మీ. (High Jump). World 10K Bengaluru: Asia’s Premier Road Race గా పిలుస్తారు; Procam International నిర్వహణ; Bengaluru లో ప్రతి సంవత్సరం; మహిళా రన్నర్లకు ప్రత్యేక దృష్టి. నేపథ్యం: India లో Running Culture వేగంగా పెరుగుతోంది — Marathon, 10K Events జాతీయ స్థాయిలో; Tata Mumbai Marathon, SBI Green Marathon, Delhi Half Marathon అగ్రగామి events. Athletics Federation of India (AFI) మద్దతు. Bengaluru: IT Hub + Karnataka రాజధాని; CM: Siddaramaiah. Vlasic ను Ambassador చేయడం ద్వారా International Visibility పెంచడం లక్ష్యం.

భారత షూటర్లు ISSF (International Shooting Sport Federation) World Cup 2026 లో అద్భుత ప్రదర్శన చేసారు — Palak Gulia మరియు Mukesh Nehra స్వర్ణ పతకాలు గెలిచారు. Palak Gulia విజయం: Women’s 10m Air Pistolలో Gold Medal; Delhi యొక్క అగ్ర Women Shooter; 2022 నుండి International Competition లో అద్భుత ప్రదర్శన; Junior World Champion. Mukesh Nehra విజయం: Men’s 10m Air Rifleలో Gold Medal; Haryana shooter; NRAI (National Rifle Association of India) అభివృద్ధి కార్యక్రమం ద్వారా రూపొందిన అథ్లెట్. ISSF World Cup: ఒలింపిక్ శైలి Shooting పోటీ; Paris, Munich, Baku మొదలైన కేంద్రాల్లో నిర్వహిస్తారు; Olympic Quota స్థానాలు లభిస్తాయి. India Shooting Record: Paris Olympics 2024 లో Manu Bhaker — రెండు Bronze Medals — చారిత్రాత్మక విజయం; Swapnil Kusale — 50m Rifle 3 Positions — Bronze. NRAI: India లో Shooting పాలక సంస్థ; ISSF అనుబంధ. TOPS Scheme: Target Olympic Podium Scheme — SAI ద్వారా అంతర్జాతీయ పోటీలకు నిధులు; Mission Olympics Wing ద్వారా ఆర్థిక సహాయం. 2028 Los Angeles Olympicsకు India Shooting Quota సంపాదన లక్ష్యం.